blank

Inside VOA | დაგვიკავშირდით

17-04-2012აიფედი და აუტიზმი

სიმართლე გითხრათ ამერიკაში ჩამოსვლამდე აუტიზმის შესახებ არაფერი ვიცოდი. მოგვიანებით როცა შევიტყვე საოცრად ავღელდი. ამჯერად ამ დაავადების წარმოშობის გზებზე არ ვაპირებ გესაუბროთ, უბრალოდ ერთი პატარა ამბავი მინდა გაგიზიაროთ, თუმცა მანამდე სიტყვა აუტიზმის მნიშვნელობას სამედიცინო ლექსიკონის მოშველიებით მაინც განვმარტავ: აუტიზმი ტვინის განვითარების ნეირობიოლოგიური დარღვევის შედეგია, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ბავშვის ვერბალური და არაველბარული კომუნიკაციის დამყარების, სოციალური ურთიერთობების ჩამოყალიბებისა და გონებრივი განვითარების პროცესებზე.
აუტიზმით დაავადებული 5 წლის ჯეიმს ბატლერის ისტორია კი ასეთია:
იგი დილიდანვე საოცრად გაღიზიანებული იღვიძებდა. შემდეგ იმდენად აგრესიული ხდებოდა რომ მშობლები ვერ აწყნარებდნენ. ყველაფერზე ჭირვეულობდა. ერთადერთი რაც ამშვიდებდა მისი საყვარელი და შეუცვლელი ჰამბურგერის ჭამის პროცესი იყო. გარეთ გასვლა არ უნდოდა. არც თანატოლებთან თამაში იზიდავდა. თავისი ირეალური სამყარო ქონდა შექმნილი და მასში ცხოვრობდა…
ასე გრძელდებოდა ყოველი წამი, წუთი და საათი. პატარა ჯეიმსი ექიმიდან ექიმთან თუ ფსიქოლოგთან დაუსრულებელ ვიზიტებს უფრო გამოყავდა მდგომარეობიდან.
ერთ დღესაც სასწაული მოხდა: სამსახურიდან დაბრუნებულმა ჯეიმსის მამამ ახლად ნაყიდი აიფედი სახლში მიტანისთანავე სავარძელზე დადო. ჯეიმსი შორიახლოს თავისთავს ართობდა როდესაც უცნაურ ნივთს მოკრა თვალი. ყველაფერს თავი დაანება და მისკენ სწრაფად გასწია. ოთხკუთხედი დაფის მაგვარი საგანი ხელში ნელა აიღო და ეკრანზე შეხებისთანავე მის სახეზე საოცარმა ღიმილმა დაისადგურა. ჯეიმსი აიფედის თავდავიწყების მორევში გადაეშვა… მას შემდეგ იგი გაღიზიანებული და აგრესიული არავის უნახავს… ერთი სიტყვით ციფრულმა ტექნიკამ, ჯეიმს, კომუნიკაციის დამყარების სწორედ ის ნიშა შეუვსო, რომელიც მას აქამდე, არასდროს ჰქონია.
ექსპერტები ამ მოვლენას ასე ხსნიან; აიფედის მეშვეობით კომუნიკაცია ორი გზით ვითარდება, პირველი როცა აუტიზმიანი ბავშვი საგნების შეცნობის მიზნით სურათებს აკვირდება და კონცენტრირებას მთლიანად მისი წინ არსებულ ვირტუალურ სამყაროზე ამყარებს და მეორე, როცა, ვიზუალური ინფორმაციების მიღებითა და გაცვლით, აუტიზმიანი ბავშვის გონებრივი შესაძლებლობები იზრდება.
მკვლევარები იმასაც დასძენენ, რომ იქამდე სანამ აიფედი თავადაა ახლი გამოგონება და ცვლილებებს განიცდის, აღნიშნული მეთოდი აუტიზმით დაავადებულთათვის განვითარების საშუალებად არ შეიძლება ჩაითვალოს.
ბლაიტ კორბეტი ვანდერბილტის უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიის დეპარტამენტის პროფესორია, რომელიც აღნიშნავს რომ ბოლო დროს შემუშავებულ მკურნალობის ახალ მეთოდებს უკვე ბევრი აუტიზმით დაავდებული პაციენტი იყენებს, თუმცა აიფედის შემთხვევამ აღნიშნული პროცესი უფრო მარტივი და ეფექტური გახადა.
ასე რომ, საკმაოდ ძვირადღირებული სიმოვნება აიფედი, მნიშვნელოვანი არა მარტო ჯანმრთელი ადამიანისთვისაა, არამედ აუტიზმიან ბავშვებშიც დადებით როლს თამაშობს.
თუმცა, ეს ყველაფერი გამოსავალს მაინც არ წარმოადგეს, რადგან სულა ახლახანს ამერიკის დაავადებათა კონტროლის ცენტრის მიერ გამოქვეყნებული კველვის თანახმად, 2006 წლიდან დღემდე, აუტიზმით დაავადებული ბავშვების რაოდენობა 25 პროცენტით გაიზარდა; სავარუდოდ, ეს მაჩვენებელი მომავალში გაორმაგებას ექვემდებარება.

03-04-2012რა მასწავლა ემიგრაციამ

- დედა, ხომ მალე ჩამოხვალ?
- კი, სანდრო, ძალიან მალე და წამოგიყვან აქეთ კიდეც …
- არა, შემპირდი რომ ამ ზაფხულს ჩამოხვალ, ჩემს დაბადების დღეზე და დარჩები…

ეს ნაწყვეტი, ჩემი და ჩემი 9 წლის შვილის სატელეფონო საუბრიდანაა…

შეუცნობელია ის ძალა, რომელიც ემიგრაციაში მყოფ ადამიანებს არსებობას გვიადვილებს. სახეს მხოლოდ ცივი გამოხედვა შერჩენია… აქ, ყველაზე მეტად თვით გადარჩენის მუხტი მუშოაბს. იცი, რომ სხვა გზა არ გაქვს, უკან დახევა სისუსტის ნიშანია, ამიტომ წინ ისე უნდა იარო რომ არ ჩაიმუხლო…
მაინც რა არის ემიგრაცია? – ნაირსახეობათა თავშეყრის უკიდეგანო ადგილი, თავისი მრავალფეროვანი ხასიათით, ზოგჯერ შიმშილით, წყურვილით, ერთმანეთის შუღლით, ღალატით, ქიშპობით, გაუტანლობით, მარტოობითა თუ დაუფასებლობით…

თუმცა ემიგრაციას თავისებური “ხიბლიც” აქვს; აქ ყველაზე კარგად საკუთარ თავს ხედავ და მიუხედავად სინდისისა და თავისუფლების გამუდმებული მეტოქეობისა, ყველაზე კარგად, აქ, ადამიანის ზნეობრიობა ვლინდება…
ემიგრაცია საკუთარი კანონებით მოქმედებს, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში, სამწუხაროდ, მორალის პრინციპებს არ იზიარებს…

სამშობლოსთან ხანგრძლივი დამშვიდობებისას წარმოთქმული მტკიცე “ნახვამდის” ახლა ბევრ რამეზე მაფიქრებს; ძირითადი რწმენა და პატრიოტიზმია…
როდესაც ადამიანები ერთმანეთის ცხოვრების მიღმა რჩებიან, მათ ურთურთობაში გარკვეული ბარიერი ჩნდება, თუმცა ეს მარტო სიშორეზე არაა დამოკიდებული;
ამ დროს მანძილს არანაირი მნიშვნელობა არ ააქვს – ათი კილომეტრი გაშორებს თუ ათასი…

ქართული ემიგრაციის ისტორიიდან რამდენიმე ეპოქას გამოვყოფდი; ესენია 1921, 1937 , 1941 წლები, შემდეგ ცოტაოდენი პაუზა და ისევ 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ემიგრაციის ახალი ტალღა… ჩვენ უახლოესი დროის „დაკარგული“ თაობის ემიგრანტები ვართ… თაობას, რომელსაც უსამშობლობის მიკრობმა სისხლში სხვანაირი ფერი შესძინა… თაობას, რომელსაც ჯერ კიდევ არ იცნობენ და რომელსაც ისე უგულოდ დაემშვიდობნენ, რომ უკან დაბრუნებაც აღარ უნდა; და კიდევ ერთი, ჩვენ იმ რეალობას მოგვწყვიტეს, რომელიც აღარასოდეს აღსდგება…
ფიქრები განზოგადებისაკენ მიდის; შესაბამისად იცვლება მისი შინაარსიც და თუ აქამდე იყო: „პოეტი სამშობლოსათვის“ ახლა რივერსირებულია – „სამშობლო პოეტისათვის“ ანდა „არჩინე ქვეყანა“, დღეს ასე ჟღერს: „ ირჩინე თავი ქვეყანაში…“

და აი ის, რაც მასწავლა ემიგრაციამ: – რწმენა უფლის და საკუთარი თავის, დიდი ნებისყოფა და მოთმინება, ახლის ძიების სურვილი, მოქმედება, სიფხიზლე და იმ „ჯვარის“ ღირსეულად ტარება, რომელიც ოთხი კუთხის – დასავლეთის, აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის გამომხატველი სიმბოლოა…
ჰო, სულ დამავიწყდა – იმედი, იმედი იმისა რომ ყველაფერი კარგად იქნება… იმედი ხომ ყოველთვის ბოლოს ქრება, ამიტომ იმედი ნუ მოგვიშალოს ღმერთმა…
3 აპრილი, 2012
ვაშინგტონი-ნიუ-იორკი-ნიუ-ჯერსი

29-02-2012მარტის თვეა ჩემი…

ისევ მოვიდა, ცას ვერცხლისფერის ნაცვლად ლურჯი შერევია, მზეს ძალა მოემატა, მიწაც გათბა… გაზაფხულდა, ამარტდა, დღეს უკვე მარტია! …
უცხოეთის ცის ქვეშ გაზაფხულსაც სხვა ფერი, სურნელი და გემო აქვს… გარშემო მხოლოდ შეცვლილი დეკორაცია და გაფანტული ფრაგმენტებია… ახლა სწორედ ამ ფრაგმენტების შეკოწიწებას ვცდილობ…


ფრაგმენტი #1
ბავშვობაში, სკოლიდან ბებოს გამოვყავდი ხოლმე. ტროტუარზე ჩამწკრივებული მარადმწვანე ბუჩქები ჩემი შეუცვლელი გამცილებელი იყო. ჰოდა, გაკვეთილებისგან თავმობეზრებული ჩემს განწყობას ფოთლების მოწყვეტით ვიოკებდი ხოლმე. ბებო თავდაპირველად არაფერს მეუბნებოდა, თუმცა სახეზე ვატყობდი რომ არ სიამოვნებდა. ერთ დღესაც, ჩვეულებრივ წამოვედით სკოლიდან, ოღონდ იმ განსხვავებით რომ შეუცვლელ გამცილებელზე ჯავრის ყრა აღარ მიცდია და არც ფოთოლი მომიწყვეტია. კარგა ხანს უხმოდ მივდიოდით მე და ბებო, როცა უეცრად მისგან წამოღებული ხელის ინერციამ გამომაფხილზე – ბებომ თმები მომქაჩა; გაკვირვებულმა შევხედე, პასუხად კი მივიღე:
“გეტკინა? – ასე სტიკვათ ბუჩქებსაც როცა მივარდები და ფოთლებს აწყვეტ…” შემრცხვა. თავი დავხარე… მეორე დღეს ბუჩქებთან მივედი და ჩურჩულით პატიება ვთხოვე…

ფრაგმენტი #2
სოფლიდან დიდი ბებიის სტუმრობა ყოველთვის მიხაროდა. ზამთრის დადგომას, სასკოლო არდადაგებსა და საახლწლო საჩუქრებს დიდ ბებისათან ყოფნა მარტივად გადაწონიდა. საინტერესო ქალი იყო დედაჩემის ბებია. ოთხი შვილი ღირსეულად გაზარდა; თუმცა თავისი ამაგი არც შვილიშვილებსა და შვილთაშვილებისთვის მოუკლია. კაცთმოყვარე და მიმტევებლი იყო. ყველა უყვარდა და არავისთვის არასდროს უტკენინებია.
სასწაული დალოცვა იცოდა, მზეს დაინახვდა თუ არა გვეტყოდა: ‘შეგეწიოთ მზე, დედასთან მიმავალიო, ღმერთის კალთა გფარავდეთო…” გაზაფხულის მოსვლა ბავშვივით უხაროდა, რადგან იცოდა რომ სოფელში მალე დაბრუნდებოდა; ასე იტყოდა : “დაილოცოს მადლიანი გაზაფხული.”
-დიდედა, მადლი რა არის?- ერთხელ ვკითხე.
-მადლი უანგაროდ გაღებული სიკეთეა, მიპასუხებდა და იქვე აუცილებლად დააყოლებდა: “მადლს შემწირველი სჭირდება, რომ მადლად იქცეს, სიკეთეს დამნახავი უნდა, მშობლის ზრუნვასა და ამაგსაც მადლიერი და კეთილსინდისიერი შვილიო…”

ფრაგმენტი #3
როგორც კი კალენდრიდან ზამთრის ბოლო დღე გაუჩინარდებოდა, დაბედების დღისთვის მზადებას იმ წუთიდან ვიწყებდი. მეგონა ეს დღე მსოფლიოში ყველამ იცოდა. დედას მოსვენება არ ვაძლევდი და საბავშვო ბაღში წასაღებ ტკბილეულისა და ლიმონათების სიას ორი კვირით ადრე ვაწერინებდი. სანატრელი დღის მოახლოებასთან ერთად, გულის ფეთქვაც თანადათანობით მატულობდა. დღემდე მახსოვს დედაჩემის გაკეთებული ნამცხვრის “იდეალის” განუმეორებელი გემო…. დილიდან დაწყებულ მილოცვებს გვიან ღამემდე ვერ აუდიოდი; მიღებული საჩუქრების ნახვისთვის კი დრო არასდროს მყოფნიდა…. ახლა? – ახლა “გაზაფხულის 37 დღის გაელვებასავით” სულ მალე 37 შემისრულდება, ოღონდ იმ განსხვავებით რომ ჩემს გვერდით არც ბავშვობის ლაღი და უდარდელი წლები იქნება და ვერც იმ იების ნახვას შევძლებ, რომლებიც “დედის ჩაწვეთებული ცრემლის” ფასად უღრან ტყეში ამოდიან…
მხოლოდ “საქართველოს სამანს აქეთ და სამანს იქით” ნაცნობი სამშობლოს უცნობი შვილები სხდასხვა მზერით მისურვებენ მხნეობასა და გამძლეობას; მე კი -”ცა ფირუზ, ხმელეთ ზურმუხტ” დაკარგულს, მოდუდუნე მტკვარი და ქართველი „გულგადაღეღილი“ გლეხის ურმული ისევ მომენატრება; გაცრეცილ სულს კი შვებას მხოლოდ ეს თუ მისცემს:

“მარტის თვეა შენი, შენს ხასიათს შვენის,
აპრილი სულ აგაჭრელებს ფერებით,
შენ ნუკრი ხარ შვლისა, ეგ ნუკრობა გშველის,
გაწყენინე და მაინც მეფერები…”


გაზაფხულს გილოცავთ!

21-02-2012არ გემშვიდობები, უბრალოდ – დროებით!


არ მეგონა თუ მასზე ვიტირებდი… საერთოდ მსახიობისა თუ მომღერლის მოწონებას, ფანატიკურ თავდავიწყებამდე არასდროს მივუყვანივარ; ამჯერად სულ სხვანაირად მოხდა. უიტნი ჰიუსტონის სიკვდილმა ამ ერთი კვრის განმავლობაში მრავალჯერ ამატირა.
მიჭირს მასზე წარსულში საუბარი და ვითრგუნები, რადგან მისი ენერგია, ნიჭი და ზებუნებრივი ხმის ტემბრი არ მემეტება მარადისობაში უდროოდ გადასასვლელად.
„საკუთარი თავის ყველაზე დიდი ეშმაკი მე ვარ-“ ეს მაშინ თქვა ლეგენდარულმა მომღერალმა, როცა ცდუნებას ვერ გაუძლო და ბედნიერებას, წარმატებას და მწვერვალზე ყოფნას ნარკოტიკული საშუალებები და ალკოჰოლი ამჯობინა. იცოდა, რასაც აკეთებდა, მაგრამ ვერ შეელია.
ახლა დღის 2 საათია. „ნიუ ჰოუფის“ სახელობის ბაფტისტურ ეკლესიაში, იქ, სადაც მუსიკის მაგიის ცხედარი ასვენია, სახელოვანი ადამიანები განუმეორებელ მომღერალს ეთხოვებიან.
ემოციას ვერ ვთოკავ, მეც მინდა რაიმე ვთქვა…
და, აი, ვბედავ, ჩემთვის უხმოდ ვჩურჩულებ:
დღეს შენ მთელი მსოფლიო გეთხოვება. დედამიწა ასე ერთიანი არასდროს ყოფილა ალბათ, როგორც ახლა. ვინ იცის, იქნებ წამით სროლაც კი შეჩერდა ბრძოლის ველზე და ალბათ, ცრემლიც კი ჩამოუვარდათ მსოფლიოს ტირანებს.
მიჭირს გითხრა მშვიდობით, ამიტომ გეუბნები – დროებით, რადგან უკვდავებაში გარდასულ სიცოცხლეს დავიწყება არ უწერია.
ვუსმენ შენს სიმღერებს და თავში ყველა გრძნობა – სიმშვიდის, სიხარულის, მწუხარების თუ ნუგეშის ერთად მიტრიალებს. ვინ იცის, იქნებ, „პირადი მცველი“ სიცოცხლეშიც გჭირდებოდა.
სულში სიცარიელეა, „ზარები გრიგალში“ რეკენ, ცა ჩამოურეცხავს ცრემლის ნამქერს, შფოთავენ წარსულის უსულო ფრაგმენტები, ფერი დაუკარგავს თავად ოკეანეს; აი, ანგელოზიც მოფრინდა ეულად, დაგხედა, გიგალობა და აგწია უეცრად.
-„რა მუსუბუქი ყოფილაო,“- ჩურჩული გაისმა. პაექრობს დემონი და ცეცხლს ენავარდება. სათქმელი აღარ მაქვს, გამოვშრი საერთოდ – ერთიღა დამრჩა რომ დავიყვირო: „ასწიეთ ადამიანი მაღლა, სულ მაღლა,“ ისე მაღლა რომ სიცოცხლეში დაბრმავებულმა ახლა მაინც იგრძნოს აღტაცება; მე ახლა ვმღერი „ექსტაზში დაღუპულთათვის“, აწვიმდა ქალაქს და აწვიმდა მას – არ ყოფნის გზა…
მაშ, გაიწიეთ დროულად, ყველამ, პაემანზე მიბრძანდება, მიეცით გზა!

18 თებერვალი, 2012 წელი,
ნიუვარკი, ნიუჯერსის შტატი.

13-02-2012სანდრა ბალოკი, რიკ პერი და მე

არ გეგონოთ წინასაარჩევნო ქრონიკის მიმოხილვას ვიწყებდე ანდა მოახლოებული ოსკარის ცერემონიისათვის მავანთათვის სათანადო ყურადღებას ვითხოვდე; ამჯერად, უბარლოდ, ჩემი ტეხასური თავგადასავლის შესახებ მინდა მოგიყვეთ.
ტეხასის შტატის ქალაქი ოსტინი მსოფლიოს ცოცხალი მუსიკის დედაქალაქადაა ცნობილი. უკიდეგანოდ გადაშლილ ქალაქს თიხისფრად შეფერილი მიწა თავისებურ ელ-ფერს მატებს. მდიდრულ დასახლებაში რანჩოების დაუსრულებელი კოლონა მოჩანს.
ოსტინში გატარებული 5 დღე იმ დაუვიწყარ სანახაობათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომელიც ჩემს ქართულ მეხსიერებაში უკვე, სამუდამოდ დაილექა.
უცნაური კლიმატის მქონე ქალაქს, საღამოთი ბარებსა და რესტორნებში გამართული მუსიკალური სანახაობა ამდიდრებს. სან-ანტონიოს ქუჩაზე მდებარე ჰოლივუდის კინოვარსკვლავის სანდრა ბალოკის ცნობილ რესტორანში კი ხალხის ნაკადი არ წყდება. მშობლიურ ქალაქში იშვიათად ჩამოსული მსახიობის მონატრების ჟინს, მისი თანაქალაქელები ახლა მხოლოდ ე.წ „ბალოკის რესტორანში“ სიარულით თუ იკლავენ. რესპუბლიკელი გუბერნატორის რიკ პერის წარუმატებელ წინასაარჩევნო საპრეზიდენტო კამპანიაზე კი ოსტინელები არც თუ გულდაწყვეტილნი არიან:
-„დაკარგვით არაფერი დაგვიკარგავს, რადგან არც მის მონაწილეობასა და არც მის გამოთიშვას წინასაარჩევნო კამპანიიდან დიდი მნიშვნელობა არ ქონდა,“- მითხრა ერთ-ერთი გამვლელმა.
ჩემს ჩასვლას ოსტინში მზიანი ამინდები დაემთხვა. დღე 20 გრადუსი ცელსიუსით იწყებოდა, რომელიც შუადღისათვის 13 გრადუსამდე ჩამოდიოდა, ხოლო საღამოსთვის ტემპერატურა უკვე 5-6 გრადუსს უახლოვდებოდა. ასე რომ, მეც, ოსტინელების მსგავსად, სამი ხელი ტანსაცმლით მიხდებოდა ქუჩაში გადაადგილება.
ოსტინში ყოფნისას თავი არა ამერიკაში, არამედ მექსიკაში უფრო მეგონა. ერთადერთი რაც კოლუმბის მიერ აღმოჩენილი მიწის ნაკვალევის ჭეშმარიტებას მიმანიშნებდა სოკოებივით მომრავლებული „სტარბაქსის“ ყავის მაღაზიები იყო. ხუთი დღის განმავლობაში, პირადად, მე, იმდენი „სტარბაქსის“ ყავის მაღაზია ვნახე, რაც ვაშინგტონში, თითქმის, ჩემი ერთი წლის ყოფნისას არ მინახავს.
ამერიკის სხვა შტატებისაგან განსხვავებით ტეხასში ცხოვრების დონე გაცილებით იაფია. აქ არც უმუშევრობის მაღალი მაჩვენებელია და უძრავ-მოძრავ ქონებაზეც ფასებიც შედარებით დაბალია. ერთი ოჯახისათვის განკუთვნილი საცხოვრებელი სახლი, რომელშიც სამი საძინებელი, ორი აბაზანა, ერთი დიდი მისაღები ოთახი, სამზარეულო, ავტოფარეხი და პატარა ეზო შედის, დაახლოებით 160,000 დოლარი ღირს. ტეხასური კულინარიის ძირითად ნაწილს კი საშინლად ცხარე მექსიკური სამზარეულო შეადგენს. სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ ნიჟარაში მოთავსებული ყველანაირი ბოსტნეულისაგან დამზადებული სალათა იმდენად გემრიელი იყო, რომ თეფშზე ერთი ნარჩენიც კი არ დავტოვე. ალკოჰოლურ სასმელებში მეფეთ-მეფედ წოდებული „ტეკილა“ ადგილობრივებსა და ტურისტებს ბოლოს ერთნაირად უღებს.
მოკლედ, ჩემი ტეხასური მოგზაურობა ის-ის იყო მშვიდობიანად სრულდებოდა რომ ერთი პატარა ინციდენტი არ მომხდარიყო, რომელსაც რეალური ცხოვრების გარდა, ფილმში უფრო თუ შეხვდებით; თუმცა ეს ყველაფერი, ამერიკული კინოს მსგავსი “Happy End-ით” დასრულდა: ოსტინიდან გამოფრენის თვითმფრინავის ბილეთი შემდეგ მარშრუტს ითვალისწინებდა: ოსტინი-მილუაკი-ნიუ-იორკი. რეგისტრაციის გავლისას, „ფრანტია ეარლაინის“ წარმომადგენელს თავაზიანად შევახსენე მარშრუტის დანიშნულება და გადაჯდომის ადგილი – მილუაკი, რამდენჯერმე დავუკონკრეტე კიდეც. მანაც გულმოდგინედ დამიდასტურა ყველაფერი. ასაფრენ ზოლზე გამზადებულ თვითმრინავში მშვიდობიანად შევედი. საათი და 20 წუთიანი ფრენის შემდეგ პილოტის ბრძანებას უსაფრთხოების ღვედის შეკვრის შესახებ იმ ადგილის გამოცხადება მოჰყვა, სადაც თვითმრინავი უნდა დამჯდარიყო; ჰოდა, აი საოცრებაც – მილუაკის ნაცვლად თავი კანზას-სიტიში ამოვყავი. აღშფოთებულმა „ფრანტია ეარლაინის“ წარდმომადგენლობას, ამჯერად უკვე კანზას-სიტიში მივაკითხე და როცა ბილეთი წარვუდგინე გაოცება თავად მათაც ვერ დაფარეს:
-„არ ინერვიულოთ, ეს ჩვენი შეცდომაა და უმალვე გაოვსწორებთ. ბარგსაც გადმოვიტანთ და ნიუ-იორკში აქედან გაგიშვებთ,-“ ღიმილიანი სახით მომიგო ავიახაზების წარმომადგენელმა, რომელიც თან შელოცვასავით ბუტბუტებდა – „ასეთი რამ ჯერ არ მინახავს, ღმერთო შენ მიშველე…“
ასე რომ, კანზა-სიტის წამიერი მოკითხვის შემდეგ ნიუ-იორკში, როგორც იქნა უვნებლად ჩამოვფრინდი…

31-01-2012მიწისქვეშა მუსიკა

“Yesterday all my troubles seemed so far away now it looks as though they’re here to stay, Oh I believe in yesterday…”
“Hava nagila, Hava nagila, Hava nagila, Ve nismecha…”
„I lose sleep just to daydream about you babyyyyy, I’m going crazy, crazy, crazy, just to think it about lately…..“
ეს ნაწყვეტები იმ სიმღერებიდანაა, რომელსაც ნიუ-იორკის მეტროს ჩასასვლელებში ცოცხალი შესრულებით მოისმენთ…
ამისათვის არც ბილეთი გჭირდებათ და არც ჭოგრიტის საგანგებოდ შეძენა. უფასო მუსიკალური სანახობა წლის ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია. თქვენგან მხოლოდ მცირედი დახმარების გაღებაა საჭირო, ისიც თუ მოგესურვებათ….
მანჰეტენის 42 ქუჩაზე მდებარე მიწისქვეშაში ჩასულს, სასიამოვნო მუსიკამ იმდენად გამიტაცა, რომ სხვა საქმეზე გამოსულს გეგმა შემაცვლევინა და შემსრულებლებთან დიალოგი გადამაწყვეტინა.
როლ მიჩელიც ჩემთან საუბარზე ადვილად დათანხმდა; ტრინიდადი და ტაბაგოდან ჩამოსული ემიგრანტი 1990 წლიდან ნიუ-იორკის მეტროში დასარტყამ ინსტრუმენტზე უკრავს.
-მუსიკა ჩემი ცხოვრების განუყრელი ნაწილია.
-მეტროში რატომ უკრავ? სხვაგან, არ გინდა გამოხვიდე?
-სხვაგან? – ბევრი ფული უნდა, აქ კი არავინ არაფერს მთხოვს; პირიქით იქით მჩუქნიან ფულს…
-და შენს შემოსავალს მხოლოდ ეს შემოწირულობა წარმოადგენს?
-ძირითადად კი… მთავარი ისაა რომ ხალხს მოსწონს ჩემი მუსიკა, ისინი ჩემს გარშემო საათობით დგანან და მისმენენ, ტაშს მიკრავენ…
ამ ლაპარაკში გართულს უცნობი გამვლელი მომიახლოვდა, ხელი გამომიწოდა და თავაზიანად მომესალა:
-თქვენს წინაშეა პუერტო-რიკოელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი როსატერეზა… ჩემი სიმღერები ბულბულის სტვენის მსგავსია, რომელიც დილაობით თავად მზესაც კი აღვიძებს…
- ეგ როგორ?
- ძალიან მარტივად, ისეთი გრძნობით ვმღერი რომ მარტო დედამიწას კი არა ზეცასაც ესმის…
ის-ის იყო წამოსვლას ვაპირებდი, რომ შორიახლოდან ოპერის ჰანგები შემომესმა… მოკლედ სულ, რაღაც რამდენიმე საათში, ჩემს წინაშე, მუსიკის ყველა ჟანრი ერთდროულად აჟღერდა…
-მარტო ფულის შესაგროვებლად არ ვმღერი… მინდა ოპერის უნიკალურობა ყველამ შეიცნოს,- მეუბნება ოპერის მომღერალი ტომ მჩიქოლსი.
-მეტროპოლიტენში არ გიცდია ბედი?
-ზღაპრების დიდი ხანია აღარ მჯერა… რეალობა უფრო მიტაცებს.
ტომისგან განსხვავებით ფოლკლორის მომღერალს – ვენდი ზაივეთს, რომელიც 22 წელი მეტროს ქვეშ მღერის, დღემდე სჯერა რომ ოდესღაც კეთილი „ბიძია სემი“ მის ნიჭიერებას სათანადოდ შეაფასებს და კარნეგი ჰოლიდან დაწყებული ბროდვეის სცენასაც დააპყრობინებს.
-მიზნის მისაღწევად ყველაფერი უნდა გააკეთო და აიტანო… დარწმუნებული ვარ რომ ჩემი შრომა დაფასდება და მეტროდან დიდ სცენაზე გადავინაცვლებ… ამ ადამიანის ოპტიმიზმა ქართული კინოფილმიდან „ნატრვის ხე,“ ელიოზი გამახსენა, რომელმაც მთელი ცხოვრება ნატვრის თვალის ძებნას შეალია…
არ ვიცი კიდევ ვინ რას ელოდება და ვის როდის გაუმართლებს, ერთი კი უდავოა, რომ ნიუ-იორკის ტრანსპორტის სამსახურმა სპეციალურად შექმნილი პროგრამის მეშვეობით, რომლის სახელწოდებაა – „მუსიკა ნიუ-იორკის მიწის ქვეშ“ ყოველკვირეული 150 წარმოდგენის დაფინასება უკვე შეძლო.
დასარულს, მეც რაღაც სიმღერის ხასიათზე მოვედი, ოღონდ, ამჯერად, ქართულის და ოღონდ, ამჯერად, ჩემთვის – „ბედს ვეძებდი, ვაი სად არ ვიარე, დრო და ჟამი მიმატებდა სევდას, რაც ამქვეყნად ცოდვა-მადლი ტრიალებს, ზეცა როგორ არ შავდება ნეტა? ტრიალებს, ტრიალებს, ბედის ბორბალი ტრიალებს, დრო მიდის, დრო მიდის, დრო უცებ გაგვატიალებს….”

25-01-2012ქვეყანა შემოვიარე, ვერ ვნახე შენი ბადალი…

არ მეგონა ეს სიმღერა თუ აქ, შუაგულ ამერიკაშიც, გამახსენდებოდა… მაგრამ როცა ჩემმა რედაქტორმა, ამერიკის ისტორიული ძეგლების შესახებ მასალის მომზადება დამავალა, ჩემდაუნებურად ამომიტივტივდა….
ვიცი, ამ ჩემს თავისუფალ ასოციაციას, შესაძლოა, ოპონენტთა დამახასიათებელი „შექებაც“ მოჰყვეს; თუმცა, აბა, ისეთი ნათქვამი ან დაწერილი რად მინდა, რასაც რექაცია არ მოჰყვება… მაშ ასე, ნება მიბოძეთ, აზრის გამოსახატავად თავისუფალ დროსა და სივრცეში რამდენიმე წუთით დაგტოვოთ, მანამდე კი, ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მოგზაურობას გთავაზობთ…
შესაშურად გამართულმა საავტომობილო გზამ სამხრეთ დაკოტაში მიმიყვანა. მანქანის ფანჯრიდან დანახული ქალაქი არარეალურ სამყაროს მაგონებს. ავტომობილის ძრავის მსგავსი მოტელების, გველის ფერმების, ოჯახური ზოოპარკების, ძვირფასი თველბითა და დინოზავრის ძვლის კოლექციების გავლით „იელოუსთოუნის ეროვნულ პარკში“ შესულს გაოცებისაგან თავბრუ დამეხვა… თუმცა ეს ყველაფერი მხოლოდ დასაწყისი იყო.
შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ სიმინდის მარცვლის სასახლე? – ალბათ, ძნელია. ყოველ შემთხვევაში, მე მარტო წარმოდგენა კი არა, საკუთარი თვალით დანახულის დაჯერებაც გამიჭირდა; ქალაქ მიჩელში, ერთ-ერთი შენობა, მთლიანად, 275-ათასწლიანი სიმინდის მარცვლითაა დაფარული. იქვე, შორიახლოს, ქალაქ ლემონში, ხის გამოქვაბულის პარკია, რომელსაც იქაურები მეორენაირად „ტყის გაყინულ წიაღისეულს“ უწოდებენ.
რეფიდ სითიში ბეტონის დინოზავრებთან ერთად, საცირკო სპილოების თავის ქალასა და ძვლების ნაირსახეობასაც შეხვდებით.
ამ ყველაფრის დამაგვირგვინებელი კი „მაუნთ რაშმორის“ ეროვნული მემორიალი და „ქრეიზი ჰორსის“ („გადარეული ცხენის“) სახელით ცნობილი ძეგლია.
ბლეკ ჰილის მთებში გამოსახული ამერიკის ყოფილი ოთხი პრეზიდენტის – ჯორჯ ვაშინგტონის, თომას ჯეფერსონის, თეოდორ რუზველტისა და აბრაამ ლინკოლნის ანფასი წამირად ისეთ ზებუნებრივ ძალას გმატებთ, რომ დედამიწაზე თქვენზე ძლიერი არავინ გგონიათ; პარალელურად კი სიმამაცის, თავდაჯერებულობის, მტკიცე ნებისყოფისა და პატრიოტიზმის მღვრიე გრძნობით „გადარეული ცხენის“ ისტორიას ეცნობით, რომელიც ოგლალა ლაკოტაში, ამერიკელი ინდიელების, ერთ-ერთი ბელადი ყოფილა. მან საკუთარი წარმომავლობისა და მიწა-წყლის დასაცავად, ამერიკის ფედერალური მთავრობის წინააღმდეგ გაილაშქრა.
ჰოდა, ალბათ, ახლა მაინც მიხვდებით თუ რატომ გამახსენდა სიმღერა – „ქვეყანა შემოვიარე,“ რომლის სრულ ვერსიას სამხრეთ დაკოტაში ნანახის ფონზე ამ ბლოგის დასასრულს გთავაზობთ…

18-01-2012ერთხელ ამერიკაში

მშოთვარე ოციანი წლების დასაწყისი, ამერიკული ჯაზი, მშრალი კანონი, არალეგალური ალკოჰოლის, სიგარეტისა და ნარკოტიკების ბიზნესი – ეს ნიუ-იორკის ერთ-ერთ რაიონში, ბრუკლინში მდებარე ბორო პარკის ისტორიაა.
სხვადასხვა ქვეყნებიდან ემიგრირებული ებრაელობა ამერიკული წესების მორგებას სათავისოდ ცდილობს. მათ ჩარჩოებში ცხოვრება არ უყვართ. თავიანთ თავს რჩეული ერის შვილებად მიიჩნევენ და იმდენად, რამდენადაც უამრავი განსაცდელი გამოუვლიათ, საკუთარი თავის გადარჩენისა და თვითდამკიდრების საოცარი იმუნიტეტი გამომუშავდათ.

მართლმადიდებელი ებრალობის უმეტესი ნაწილი სწორედ ბორო პარკის მაცხოვრებელთა რიცხვის შემადგენლობას ეკუთვნის.
სტატიკის თანახმად დაახლოებით 76,000 ებრაელი ამჟამად ბორო პარკის მკვიდრია.
ალბათ, დაგებადებათ კითხვა, თუ რატომ მიიქცია ჩემი ყურადღება ამ ტერიტორიამ? ამას წინათ, იტალიელი რეჟისორის სერჯიო ლეონეს ყველასთვის კარგად ნაცნობ ფილმს – „ერთხელ ამერიკაში“, რომ არ მოგატყუოთ, ალბათ, უკვე მეათედ ვუყურე. მისი ყოველი ნახვისას კი რაღაც ახალი რომ არ აღმოვაჩინო არ შეიძლება. ჰოდა, ასე იყო ამჯერადაც: ენიო მორიკონეს შეუდარებელი მუსიკით გაფორმებული ფილმის ეპიზოდებმა იმ ადგილების მონახულება გადამაწყვეტინა, სადაც ფილმის უმეტესი ნაწილია გადაღებული. ეს ადგილი კი სწორედ რომ ბორო პარკია.
პარკის ტერიტორიაზე დაუსრულებელი ხეტიალის დროს ათასი აზრი მომდიოდა თავში… მაინც რა შარმი აქვს ფილმში „დასავლური სპაგეტის“ გემოს ანდა რატომაა გაიგივებული სექსი ძალაუფლებასთან, რომლესაც ფილოსოფიურ ენაზე ფსიქოსექსუალურ ძალაუფლებას უწოდებენ, რაზეც მოგვიანებით ერთ-ერთი ფსიქოლოგი იტყვის კიდეც: „სექსი და ძალაუფლება მუდმივად ერთმანეთთანაა დაკავშირებული… სექსს არა მხოლოდ შეუძლა იყოს ძალაუფლების წყარო, არამედ თვითონაა ძალაუფლება.“
არ მინდა, ჩემი თქვენდამი თავისუფალად მოტანილი ნაფიქრი, მარტივ „კეკლუცობად“ ჩამითვალოთ. მე, უბრალოდ, იმ ემოციის გაზიარება მსურს, რომელიც იმ წუთებში დამეუფლა. და აი, კიდევ, ამ მეტად უცნაური განცდის ერთი ფრაგმენტიც:
ბორო პარკში იმ შენობას მივადექი სადაც ახალგაზრდა „ლაფშა“ თავის ბავშვობის შეყვარებულ დებორას დიდი ხნის პაუზის შემდეგ პირველად შეხვდება. მომენტალურად ძალაუფლების ნების მტკიცებულება გონებას მიმღვრევს; დიახ, მე იმ ძალაუფლების ნებაზე ვსაუბრობ, რომელიც სრულყოფილი ადამიანის ცხოვრების მთავარი მოტივია და რაც ასევე ადამიანთმცოდნეობაში ნებისმიერ ქცევას განსაზღვრავს. შოპენჰაუერი წერდა: „ნება – ბატონია, გონება მსახური.“ სწორედ ეს თეზისი ადასტურებს რომ ძლიერი ნებისყოფის პიროვნება იოლად იძენს ცოდნასაც, ფულსაც და ძალაუფლებასაც.
ეს ყველაფერი კი ფილმშიც კარგად ჩანს. ნაფიქრი რომ არ გამიგრძელდეს და თავი რომ არ შეგაწყინოთ, მხოლოდ ერთს დავძენ: არსებობენ ფიზიკური ძალაუფლებით დაცული ადამიანები, მაგრამ ასევე არსებობენ ისეთებიც, რომლებასაც მხოლოდ გონებრივი ძალაუფლება გააჩნიათ. ეს უკანსკნელი კი პირველზე ძლიერია; სწორედ მას შეძლია შვას გენიოსი, რომელიც ნებისმიერ ძალაუფლებას დაამსხვრევს….

04-01-2012„ყოლიფერი კარგად იქნება“

უამრავი საახალწლო მილოცვებისაგან გაბრუებულს მოულოდნელად კომპიუტერში სკაიპით მოწერილმა შეტყობინებამ გამომაფხიზლა. ერთი მშრომელი, ალალ-მართალი, და პატიოსანი გურული გლეხი ბაჩი პაიჭაძე სკაიპის საშუალებით ჩემთან საუბარს ითხოვდა. რა თქმა უნდა, მეც არ დავაყოვნე და ღილაკის მარტივი დაჭერით ვირტუალური კონტაქტი დავამყარე. საახალწლოდ, თბილისში, შვილებთან სტუმრად ჩამოსულ ბატონ ბაჩისა და ჩემს შორის გულღია საუბარი შედგა…

-რა ხდება ბიძიკო მაქით?- ცნობისმოყვარედ მკითხა მან.
-არაფერი, განსაკუთრებული, ყველაფერი ძველებურადაა, ვმუშაობთ და ვართ ასე…
-მუშაობა ნამეტნავად კაია მარა პაწა თავსაც უნდა მიხედოთ…
-ვცდილობთ, ბაჩი ბიძია, შეძლებისდაგვარად ვცდილობთ…
-რაია იცი ბიძიკო, მამა-შვილობის მადლს გაფიცებ, გული არაფერზე არ უნდა გაიტეხო, მთავარია მომავლის გჯეროდეს და მაშინ ყოლიფერი კარგად იქნება…
-ბაჩი ბიძია, როგორ შეხვდით ახალ წელს?
-ძალიან კარგად, გავიხარე შვილებსა და შვილიშვილებში, თუმცა ამ ჩემს სიხარულს პატარა ნაღველი მაინც ახლდა; ჩემი მესამე შვილი, რომელიც მაქეთაა ამერიკაში ნამეტნავად მაკლია და მენატრება. აგერ უკვე მეათე წელია რაც არ მინახავს ახლოდან და არ მოვფერებივარ… მარა რას ვიზამ, იმედით ვცოცხლობ და ვიცი რომ ყოლიფერი კარგად იქნება სულ მალე.
-სხვა? სხვა რას მეტყვით ბაჩი ბიძია?
-შვილო, სულ მაინტერსებს, აი ქვეყანა რაფერაა ასე მაგარი? ძალიან მინდა სიბერეში მაინც ჩამოვიდე და ჩემი თვალით დავინახო თუ რა თაფლი სცხია ასეთი ყველას რომ იზიდავს… ისე მიკვირს, რეიზაა ამდენი ჩინელი მანდეთ და ახლა აქეთაც რომ მომრავლდა? ამას წინათ რაიონში ჩასულს ყაბალახწამოსხმული ჩინელები ვნახე…გადვირიე კაცი… მარა, მერე დავწყნარდი, ვიფიქრე ასეა საჭირო იმისათვის რომ ყოლიფერი კარგად იყოს…
-ბაჩი ბიძია, აქ რომ ჩამოხვიდეთ რას გააკეთებდით?
-ვიმუშავებდი შვილო, რავა ერთ ასლარიან სამუშაოს მაინც ვერ ვიშოვიდი? მერე რა არ ეხერხება ჩემს ხელებს, ვერავინ მაჯობებს…
- მუშაობა რად გინდათ ბაჩი ბიძია?
- რავა, აბა, შვილის ხარჯზე ხომ ვერ ვიქნები… მართალია წელიწადნახევრაში 80-ს მივუკაკუნებ, მარა თავს მაინც მაგრად ვგრძნობ ისე მაგრად რომ ჩემს ცოლს ნება რომ მისცე მეორედ მომიტაცებს…
-პირველად როდის მოგიტაცათ ბაჩი ბიძია?
-50 წლის წინ… იცი რა ბიჭი ვიყავი… ჰოდა, ჩემო ბატონო, დამადგა თვალი ფოთში ჩემმა დედოფალმა მზიამ და ქე ჩამიგდო ხელში… – მეუბნება გურული იუმორით ბატონი ბაჩი…
- ამ საახლწოდ რა სურვილი ჩაიფიქრეთ ბაჩი ბიძია?
- ჩემს შვილს მინდა მალე ჩევეხუტო, ჩემს ნაბოლარას, ავ-კარგიან გოგოს… ძალიან ძნელია მშობლისთვის ასე ყოფნა… რამდენი თვითმფრინავი გადეიფრენს, იმდენი მგონია ჩემი გოგო მოდის…
მალე მინდა ჩამოვიდეს, რომ კიდევ ერთხელ ამ სიბერეში მასთან ერთად გურული კრიმანჭული ისე ვიმღერო რომ მთელ ამერიკას მისწვდეს… ყველას გავაგებინო, რომ უსამშობლოდ ყოფნა იგივეა რაც უღმერთოდ ცხოვრება და უზიარებლად სიკვდილი… ყოველ დილას ხატის წინ პირჯვარს ვიწერ და უფალს ყველა ქართველის სამშობლოში მალე დაბრუნებას ვავედრებ… ვიცი, ბიძიკო, ღმერთი მოწყალეა, ჩემს თხოვნას შეისმენს და ყოლიფერი კარგად იქნება….

ალბათ, ოდესმე, მართლაც რომ ყველაფერი კარგად იქნება ჩემო თმაშევერცხლილო, ტკბილო გურულო ვაჟკაცო… მჯერა რომ „კრიმანჭულთან“ ერთად „ალილოსაც“ სულ მალე იმღერებთ თქვენს დიდი ხნის მონატრებულ შვილთან ერთად… ისიც ვიცი რომ, ამ გაუსაძლის, ბევრჯერ გაუტანელ და დაუნდობელ ემიგრაციულ ცხოვრებას თავისი წილი სიკეთის მოტანა მაინც შეუძლია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა უცხოობაში გადახვეწილი ღვთისა და საკუთარი თავის იმედად მარტო დარჩენილი ყველაფერს იმისათვის აკეთებ რომ ფეხზე მყარად დადგე და წარმატებას მიაღწიო, თანაც ისე რომ ამ წარმატების სანთელ-საკმეველმა ისევ შენს ქვეყანას გაუნათოს გზა…

მანამდე კი მოახლოებული შობის მადლით ამერიკაში მცხოვრები გულანთებული ქართველები სიყვარულისა და მშვიდობისათვის კიდევ ერთხელ ილოცებენ და წინამძღვრის სიტყვებს „მიყვარხართ ქრისტეში“ – „უფალო შემიწყალეს“ შეძახილით უპასუხებენ.

ქრისტე-შობას გილოცავთ! გაგაძლიეროთ და დაგლოცოთ უფალმა!

31-12-2011ამბროლაურიდან ნიუ-იორკამდე

შობა-ახალიწლის საზეიმო განწყობის შესაქმნელად ამერიკელები არც დროს, არც ენერგიას და არც ფინანსებს ზოგავენ.
საახალწლო დეკორაციებით მორთულ ქუჩებსა თუ შენობებს ზღაპრულ სამყაროში შევყავართ. განსაკუთრებით თვალწარმტაცი კი ნაძვის ხეზე ფერად-ფერადი სანთლების ნაირსახეობა წარმოადგენს…

სწორედ ამ სილამაზის მეშვეობით აღმოვაჩინე, რომ თურმე, ამერიკაში საახალწლო ნაძვის ხის სანთლების გამომგონებელი ჩემი წინაპარი, ამბროლაურის რაიონის სოფელ თხმორში დაბადებული და გაზრდილი გრიგოლ კობახიძე – იგივე ჯორჯ კობი გახლდათ.

ამერიკის შეერთებულ შტატებში პირველი (1921-1939) და მეორე ეტაპის (1945-1950) ქართველ ემიგრანტთა არც თუ ისე მრავალრიცხოვნამა დიასპორამ მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია ამერიკის სამხედრო თუ სამოქალაქო სფეროს განვითარებაზე. შეერთებული შტატების საზოგადოებრივ ცხოვრებაში განსაკუთრებით იმ ქართველების გვარები და სახელები გამოირჩევა, რომლებმაც ამერიკას ხუთი დარგი შეუქმნეს:

გრიგოლ კობახიძე (ჯორჯ კობი) – მინის მრეწველობა და ნაძვის ხის მინის სანთლები; ალექსანდრე ქართველიშვილი (ალექსანდერ ქართველი) – სამხედრო ავიაცია; გიორგი ბალანჩივაძე (ჯორჯ ბალანჩინი) – ბალეტი და გიორგი მაჩაბელი (პრინცი მაჩაბელი) – პარფიუმერია. ამ უკანსაკნელის სუნამო ამერიკულ სავაჭრო ცენტრ „თარგეთსა“ და ინტერნეტ სავაჭრო ქსელში „ამაზონი“ დღემდე იყიდება.

1883 წელს რაჭველი გლეხის დავით კობახიძის ოჯახში დაბადებულმა გრიგოლმა, განთლება ჯერ ოჯახში, შემდეგ კი სოფლის მღვდლის მეშვეობით მიიღო, – ვკითხულობ ერთ-ერთ საარქივო ამონარიდში, რომელიც ხელში სრულიად შემთხვევით ჩამივარდა.

ჩემი დიდი წინაპრის შესახებ მოგროვებული ისტორიული ფაქტები, ამ საახალწლო დღეებში ბევრ რამეზე მაფიქრებს. ჩემს გაოცებას საზღვარი არ აქვს როცა გრიგოლ კობახიძის ამერიკაში განვლილ გზას ვაანალიზებ.

„ჯენერალ ელექტრიკის“ საზოგადოებაში მისი ცხრაწლიანი მუშაობით მოგროვებულმა დანაზოგმა, საფუძველი საკუთარი ბიზნესის „The Cobi Glass Products Company-ის“ შექმნას დაუდო, რომლის საქონელბრუნვა, იმდროისათვის 15 მილიონ დოლარს შეადგენდა.
მიუხედავად უცხო ქვეყანაში ათასი საზრუნავითა თუ წარმატებით ყოველთვის მოუცლელი და დაღლილი იყო ჩემი დიდი წინაპარი, საკუთარ სამშობლო-საქართველოს არადროს ივიწყებდა.. ოთხ წელიწადში ბევრი რამ გაუკეთა თავის კუთხეს, მრავალ გაჭირვებულს დაეხმარა, სოფელს სკოლა და აფთიაქი აუშენა, ეკლესია შეაკეთა…

მაგრამ სამწუხაროდ, ქართველს საოცრად უჭირს საკუთარი თანამემამულის წარმატების აღიარება და მის მიერ გაწეული სიკეთის დაფასება. ქართული მაქსიმალისტური ბუნება ხშირად ზღვარს სიყვარულსა და სიძულვილს შორის ძნელად ავლებს…. 1928 წელს საქართველოში ჩასულ გრიგოლ კობახიძესაც მადლობის სანაცვლოდ დაჭერა დაუპირეს, რის გამოც მან ქვეყანა დაუყონებლივ დატოვა.

თუმცა ამ ყველაფერს მაინც არ გაუბოროტებია ჩემი წინაპარი. უშვილო გრიგოლი, მეუღლესთან ერთად უშედეგოდ ცდილობდა მინის წარმოების მცოდნე ქართველის მოძებნას, რომელსაც შემდგომ თავის ბიზნეს გადააბარებდა. არც ამაში გაუმართლდა ქართველ მეცენატს. რაკი ქართველი ვერავინ დააინტერესა წარმოებით, გრიგოლმა კომპანიონად იტალიელი ძმები ჯიმ და ჯული პაგლისები აიყვანა. სწორედ ისინი გახდნენ გრიგოლ კობახიძის საქმის გამგრძელებლები მისი გარდაცვალების შემდეგ.

ეპილოგის სანაცლოდ:

ახლა 2011 წლის 31 დეკემბრის ღამეა. ვაშინგტონის ცაზე ამერიკული მთვარის მკაფიო შუქი ჩემს ფანჯრებში ანათებს… არ ვიცი, ოღონდ თუ, ეს იგივე მთვარეა, რომელიც ჩემი სამშობლოს ცაზეც ჩნდება ხოლმე…. გარეთ ზამთრის სუსხი საკუთარი მიწა-წყლის მონატრებით შეციებულ სულს კიდევ უფრო მიციებს…. ახლა ბევრი რამ მენატრება, მაგრამ ყველაზე მეტად ბავშვობა, სადაც ბებოს კოჟრიანი ხელებით კახური წესით დამზადებული ჩურჩხელები ახალი წლის დადგომას მილოცავდნენ და პაპის მიერ დაწურული ღვინო მლოცადა. ახლა ჩემი ეზო მახსენდება, სადაც ვთამაშობდი და დედის თხოვნას თამაშის შეწყვეტის შესახებ ბავშვური სიუჯიუტით არ ვეპუებოდი… ახლა ის სიმღერაც მესმის, რომელსაც დედა ახალი წლის მოახლოების დროს მიმღერებდა ხოლმე: „წუხელ თოვდა, ჩამეძინა შენზე ფიქრში და თვალებზე ცრემლი ობლად დამდენია, გამეღვიძა ვთქვი ბავშვური გაოცებით, ფანტელები რამდენია….“
ახლა ის ნატვრით ნათქვამიც მახსენედება, როცა ამბობდნენ – „მოვედინ, დღეო სიხარულისაო!…“ რა გითხრათ? რით გაგახაროთ?“… და მაინც – „შემოვდგი ფეხი, გწყალობდეთ ღმერთი…“ ახალ, 2012 წელს გილოცავ საქართველო!!!!!

რუსუდან წერეთელი

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მოღვაწეობა ბეჭვდურ მედიასა და სატელევიზო სივრცეში აქტიურად დავიწყე. თხუთმეტწლიანმა საქმიანობამ დიდი გამოცდილება შემძინა. თუმცა, ახლის შეძენის სურვილი ჩემში არასდროს გამქრალა. სწორედ ამიტომ მოგვიანებით, სწავლა კავკასიის ჟურნალისტიკისა და მედია მენეჯმენტის სკოლაში გავაგრძელე. პარალელურად, ვთანამშრომლობდი, პაკისტანის, იორდანიის, გერმანიისა და ჩეხეთის ბეჭვდურ და ინტერნეტ გამოცემებთან. საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს ხელშეწყობით დავაარსე ჟურანლსიტიკის სკოლაც. ამასთანავე, მსოფლიო პრესის თავისუფლების კომიტეტის დახმარებით ქართულ ენაზე ვთარგმნე და გამოვეცი - „სამაგიდო წიგნი ჟურნალისტებისთვის.“ 2004-2005 წლებში ვიყავი ნეიმენის სახელობის სტიპენდიანტი და ვსწავლობდი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. 2006 წლიდან დღემდე ვარ მსოფლიო პრესის ინსტიტუტის წევრი. რაც შეეხება ჩემს მოღვაწობას “ამერიკის ხმაში,” ვფიქრობ რომ საინტერსო და სასიამოვნოცაა, განსაკუთრებით ახლა, როცა “ამერიკის ხმის” გულშემატკივართან, ჩემი ბლოგის მეშვეობით აზრთა გაზიარების უშუალო საშუალება მეძლევა. მინდა წინასწარ მადლობა გადაგიხადოთ დაინტერესებისათვის.

ამერიკული მომენტები ციფრული რაკურსით

ველოსიპედი უკვე გამოიგონეს, ასე რომ ახალს ვერაფერს შემოგთავაზებთ; უბრალოდ, მინდა, ამერიკული მომენტები ვირტუალურად გაგიზიაროთ და წარმოგიდგინოთ ის თემები, რომლებიც, დაგაინტერესებთ; მაშ ასე, აი ისინიც: როგორია ყოველდღიური ამერიკული ცხოვრება, როგორ უმკლავდებიან ამერიკელები პრობლემებს, სად შეიძლება დაისვენოთ, რა ნახოთ, ანდა სად გაერთოთ ამ საოცრებათა ქვეყანაში. ამასთანავე, საშუალება გექნებათ ამერიკული სამზარეულოს შემადგენლობასაც გაეცნოთ და თქვენთვის სასურველი საჭმლის დამზადების წესიც მოიპოვოთ. და კიდევ ერთი, ციფრული პროფილის მეშვეობით, ცნობილი ამერიკელებისა და ამერიკაში მცხოვრები ცნობილი ქართველი თუ არაქართველი ემიგრანტების პორტრეტებსაც გაეცნობით - მაშ ასე, ეს მცირედი იმ დიდი ნუსხიდან, რომელსაც „ჩემი ამერიკა“ ჰქვია.

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD