Hergün Dünya Sigarasız Günü Olsa!

Posted May 30th, 2014 at 11:24 am (UTC-5)
5 comments

Lung Cancer Screening

Amerika’da bu yıl sağlıkla sigaranın sağlık üzerindeki zararlarıyla ilgili uyarıda bulunan ilk resmi raporun yayınlanmasının 50’nci yıldönümü. Yani federal hükümet tam 50 yıldır Amerikalılar’ı sigara konusunda uyarıyor.

Dünya Sigarasız Günü de 31 Mayıs’ta. Bu yüzden bu yazımı çok ciddi gördüğüm bir sağlık konusuna ayırmak istedim. Şöyle bir bakalım sigara ne gibi yaralar açıyor, nelere mal oluyor insan hayatında. Sigaranın yolaçtığı kanserlere ‘önlenebilir kanser’ türleri diyoruz. Çünkü sigara içmezseniz bu kanserlere yakalanma olasılığınız çok düşük. Örneğin akciğer kanseri. Evet, hayatında sigara içmemiş kişiler de bu kansere yakalanıyor ama içenlerin yakalanma oranı içmeyenlerin kat kat üstünde. Bundan 50 yıl önce o zamanlar Amerika’nın Baş Sağlık Danışmanı olan Luther Terry ilk raporu yazmıştı. Yıl 1964 idi. Rapor ilk kez sigara kullanımıyla akciğer kanseri ve kalp hastalıkları arasında resmen doğrudan bağlantı kuruyordu. O günlerde Amerikalılar’ın yüzde 40’ından fazlası sigara tiryakisiydi. Bugünse 50 yılda önemli yok katedildiğini söylemek mümkün. Amerika’da sigara tiryakilerinin oranı yüzde 18’e düşmüş durumda.

Halkı sigara konusunda ciddi şekilde uyaran bu ilk rapor, sigaraya karşı yoğun önlemler alınmasına, sigara paketlerinin üzerine sağlık uyarıları konulmasına neden olmuş, ayrıca hükümet radio ve televizyonlarda sigara reklamlarını yasaklamıştı. Doktorlar, bu önlemler sayesinde 1964 yılından buyana 8 milyon kişinin hayatının kurtarıldığını söylüyor. Bu ilerlemeye rağmen Amerika’da hala her yıl 443 bin kişi hayatını sigaranın yolaçtığı hastalıklar yüzünden kaybediyor.

Science Poll

Amerika’da yeni yasalar, 18 yaşın altındaki gençlere sigara satılmasını sınırlamış durumda. Ayrıca yasalar sigara içmeyenleri dumandan korumayı da öngörüyor. Birçok kentte kamu alanlarında, restoranlarda, barlarda hatta parklarda bile sigara içme yasağı uygulanıyor. Örneğin New York’taki ünlü Central Park’ta sigara yakanlar ciddi miktarda ceza ödemek zorunda.

Sigaranın zararları saymakla bitecek gibi değil. Hem çok hem de çok daha kötü. Yeni bir araştırmaya göre bağırsak, mide ve karaciğer kanserleri de sigarayla bağlantılı. Ayrıca doktorlar sigaranın diyabet, mafsal romatizması, romatizma, tüberkuloz riskini büyük ölçüde arttırdığı konusunda da halkı uyarıyor. Bunun temel nedeni, sigaranın vücudun hasatalıklara karşı direncisi azaltması, bağışıklık sistemini zayıflatması. Bu yüzden sigara tiryakileri, hasatalıklara karşı daha savunmasız kalıyor. Araştırmalar, pasif içicilerin de hastalık riskinin arttığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

Sigara, anne karnındaki bebeklere de zarar veriyor. Yine araştırmalara göre, hamileyken sigara içen anne adaylarının bebeklerinin zihni ve fiziksel gelişme sorunlarıyla dogma riski artıyor. Örneğin bebeklerin yüz kemikleri yeterince gelişemiyor, beyin oluşumları geri kalıyor.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, tütün kullanımı dünyada her yıl 6 milyon ölüme neden oluyor. Bu sayının 22030’a kadar 8 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Kanser riskinin artmasının nedeni de sigara kullanımı. Dünya Sağlık Örgütü (WHO)  dünyadaki bütün kanser ölümlerinin %20’sinin sigara yüzünden kaydedildiğini bildiriyor. Akciğer kanserinden ölümlerin yüzde 70’i de yine sigara yüzünden. Sigaranın yolaçtığı hastalıklar arasında astım ve bronşit başta olmak üzere solunum yolu hastalıkları ve kalp krizi ve inme başta olmak üzere kalp rahatsızlıkları da var.

Peki, ya sigara içmedikleri halde sigara dumanına maruz kalanlar? Dünya Sağlık Örgütü bunu da araştırmış. Sigara dumanı dünyada her yıl 600 bin kişinin ölümüne neden oluyor. Tüm dünyada çocukların yarısı sigara dumanı soluyarak büyüyor. Bütün uyarılara rağmen dünyada 1 milyar kişi sigara tiryakisi. Bu sayının önümüzdeki yıllarda özellikle az gelişmiş ülkelerde artması bekleniyor. Gelişmiş ülkelerdeyse sigara içenlerin sayısı düzenli olarak azalıyor. Sigara içenlerin yüzde 80’i az gelişmiş ülkelerde yaşıyor. Sigara içme açısından rekor, 2010 rakamlarına göre, Büyük Okyanus ülkelerine ait. Sigara içen dünya nüfusunun üçte biri Doğu Asya ve Pasifik ülkelerinde yaşıyor. Bu bölgedeki sigara tiryakilerinin büyük bölümü erkek. Ancak bölgede sigara içen kadın ve çocuk sayısı hızla artıyor. Sigara kullanımının yolaçtığı hastalıklar yüzünden bu bölgede her gün 3 bin kişi hayatını kaybediyor.

Bilimadamlarına göre sigara dumanında 4 binden fazla kimyasal var ve bunların en az 250’si sağlık için çok zararlı. Bu kimyasallardan 50’si kansere neden oluyor. Bunlar arasında arsenik de bulunuyor. Yine de bu kimyasalların en korkutucusu nikotin. Nikotin resmen bir ‘zehir’. Üstelik de alışkanlık yapıyor. Sigara tiryakileri bu yüzden sigarayı bırakmakta çok zorlanıyor.

Gelin Dünya Sigarasız Günü’nde kendimizi de, ailemizi ve çevremizi de koruyalım, sigaradan uzak duralım. Elbette yalnız bu günde değil, her daim sigarayı hayatımızdan çıkarıp sağlıklı yaşayalım, sağlıklı yaşatalım. Sağlık bir kere gitmeye görsün, insan o zaman kıymetini anlıyor. En iyisi o noktaya gelmemek derim. Hepinize sağlıklı günler!

5 responses to “Hergün Dünya Sigarasız Günü Olsa!”

  1. degerli doktorum sayın hanımefendi gözde hanım… sigara konusunda darbeyi indirdi… yakıyorum bazen fakat berbat ve yarı olmadan atmak zorunda kalıyorum. yani sigara artık hayatımdan çıktı…

    • hpolat says:

      Sizden uzun zamandır ses çıkmayınca merak etmeye başlamıştım. Yazdığınız için teşekkürler. Hep şöyle düşünüyorum: sigara tiryakileri kanser tedavisinin ne kadar ağır ve zor olduğunu bilebilselerdi hiç sigara yakmazlardı.Sigarayı hayatınızdan çıkardığınız iyi olmuş. SBigara içilen ortamlarda da fazla duman altı olmamanızı tavsiye ederim. O da çok zararlı çünkü. Kendinize iyi bakın.Annenize, ailenize sevgi ve saygılar.

  2. haberler says:

    Sigara fiyatlarının düşmeside satış stratejisi olsa gerek.

    • hpolat says:

      Amerika’da sigara fiyatları çok arttı ve bu da bir caydırıcı oldu. Sigaraya uygulanan vergiler el yakıyor. Sigarayla mücadele çok yoğun yapıldığı ve yasaklar uygulandığı için satış stratejileri sigara şirketlerinin istediği kadar başarılı olmuyor. Başka ülkelerde durum farklı olabilir.Yazdığınız için teşekkürler. Yorumlarınızı her zaman beklerim.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Gökkuşağı

Gökkuşağı

Gökkuşağı siyasetten, sanata, akıp giden hayattan kayıp giden görüntülere, Washington’un aşırı sıcak, soğuk, karlı, yağmurlu, sert rüzgarlı ama yumuşak sürprizlerle dolu havasından, sokaktaki çocuğuna, yetişkinine, kedisine,  köpeğine ve diplomasi trafiğine kadar çok geniş bir  alanda birlikte nefes alacağımız bir ortam. Amerikan Kongresi’ne beş,  Beyaz Saray’a on dakika mesafede, düşünce üreten kuruluşların ve lobi şirketlerinin  merkezinde, Washingtonlular  politikalardan ne kadar etkilenir, nasıl yaşar, nasıl eğlenir, nelere güler, hangi  kitapları okur,  hangi gazeteleri alır,  televizyonda ne tür programlar  izler, “dizi” çılgınlığı yaşar mı, yayıncılıkta nelere önem verir, neleri “haber” sayar, habercilikte hangi standartları uygular, sosyal medya hakkında ne düşünür, çocuklarının okul tercihini neye göre yapar? Halk hayat pahalılığından ne kadar şikayet eder, dinlenmek için ne yapar, Beyaz Saray’da olup bitenlerle ne kadar ilgilenir? Başka ülkelerdeki olaylara ilgi duyar mı? Parası olunca hangi ülkelerde tatil yapar? Gökkuşağında bunların hepsinden bir nebze bulacaksınız. Gökkuşağı her zaman yorumlarınıza açık olacak.

Hulya Polat

Hulya Polat yayıncılığa Ankara Radyosu'nda başladı, TRT'de ve Amerika'nın Sesi'nde devam etti. Çok sayıda yayıncılık ödülü, siyasetçilerden sanatçılara kadar birçok kişiyle radyo ve televizyon ropörtajları var. Sivil toplumcu, gönüllü çalışmaların önemine inanıyor. Washington Türk-Amerikan Derneği Başkanlığı yaptı, Atatürk Okulu, Türk Festivali ve derneğin internet sitesiyle Amerikalı öğretmenlere Türkiye'yi tanıtma seminerleri başlatılmasında öncülük etti. Kitapları, sinema, tiyatro ve müziği, güneşi ve denizi seviyor. Yayınlanmış bir öykü kitabı var. "Dünyada en çok sevdiği işi yapma güzelliğini yakalayan ve kanseri yenen şanslı kişilerden biriyim, haberciliği, hayatı ve onlarla ilgili herşeyi seviyorum" diyor.

Bölümler

Takvim

May 2014
M T W T F S S
« Apr   Jun »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031