Chechen gomoseksuallari va jurnalistlarga tahdidlar

Posted April 24th, 2017 at 4:03 pm (UTC+0)
Leave a comment

Shu oy boshida Rossiyadagi mustaqil “Novaya Gazeta” ro’znomasi Chechenistondagi gomoseksuallarga qarshi ommaviy “tozalash” kampaniyasi haqida yozdi.

1 va 3-aprel kunlari chiqqan reportajlarda 100 dan ortiq gey va gey deb gumon qilingan erkaklar huquq-tartibot organlari tomonidan ushlanib, maxfiy qamoqxonalarda qiynoqqa solingani, ulardan kamida uch nafari o’ldirilgani haqida batafsil ma’lumot berdi. Bu odamlar qiynoqqa solinishdan tashqari o’zlari kabi do’stlarining kontaktlarini berishga majburlangan. Ayrimlari qo’yib yuborilganidan keyin qarindoshlari tomonidan o’ldirilgan, axir kavkazliklar urf-odatlari va an’analariga ko’ra, gomoseksual qarindosh butun avlod sha’niga dog’ tushiradi, bu dog’ni faqat “aybdor” qoni bilan yuvish mumkin, deya yozdiNovaya gazeta“.

Bu iddaolardan so’ng Checheniston rasmiylari qator bayonotlar berdi. Checheniston prezidenti so’zlovchisi Alvi Karimov “bu iddaolar uydurma, yolg’on” deb “Chechenistonda besoqolbozlar yo’q”, deya ta’kidladi.

3-aprel kuni Checheniston poytaxti Grozniydagi masjidda 15000 kishi (ayrim manbalarga ko’ra, 20 ming) to’planib, “Novaya “reportajlarini qoraladi. Respublika prezidenti maslahatchisi Adam Shahidov “tuhmat”chi jurnalistlarni “dinimiz va vatanimizga isnod keltiryapti”, deb, ular “Alloh qahri”ga uchrashi haqida ogohlantirdi. Bu yig’in respublika televizion kanallari orqali keng yoritildi. Unda qabul qilingan fatvoda “chechen jamiyatining asrlar davomida hukm surgan urf-odatlari va chechen erkaklari sha’ni haqorat qilingani sababli haqiqiy aybdorlardan, ular qayerda va kimligidan qat’i nazar, qasos olinadi”, deyiladi.

Shundan so’ng “Novaga Gazeta” tahririyati tahdidlardan xavotir bildirib, bayonot chiqardi.

Jurnalist Yelena Milashina (o’rtada) Mishel Obama va Davlat kotibi Jon Kerridan Davlat departamentining Dovyurak ayollarga beriladigan mukofotini olmoqda. 8-mart, 2013-yil

Gazetaning ushbu mavzuni o’rgangan, bundan oldin esa Chechenistondagi vaziyatni ko’p yildan beri yoritib boradigan va jurnalistika sohasida ko’plab nufuzli xalqaro mukofotlarga sazovor bo’lgan muxbiri Yelena Milashina 15-aprel kuni “Vashington Post” gazetasiga intervyuda Moskvani tark etishga majbur bo’lganini aytdi.

“Novaga gazeta” o’zining reportajlari bilan ilgari ham amaldorlarni “ranjitgan”.

Gazetaning olti muxbiri, shu jumladan, Anna Politkovskaya va Natalya Estemirovalar “killer”lar tomonidan o’ldirilgan. Buyurtma qotilliklarni aynan chechenlar amalga oshirgani haqida ma’lumotlar bor.

Endi esa Rossiyaning yana bir mustaqil ommaviy axborot vositasi, “Exo Moskvi” radiostansiyasi ham “Novaya gazeta“ga birdamlik bildirgani uchun chechenlardan tahdidlar olmoqda.

Checheniston muftiysi Saloh Mejiyev besoqolbozlar tahqirlanayotgani haqidagi iddaolarni “Islomiy davlat” terrorchi guruhi faoliyatiga qiyosladi, jurnalistlarni “inson emas, shayton”, deb “shaytonlar bo’hton uchun javob beradi”, deb aytdi.

19-aprel kuni Checheniston rahbari Ramzan Qodirov Prezident Vladimir Putin bilan uchrashib, “Novaya gazeta” reportajlarini “provokatsiya” deb atadi.

Gomoseksuallarga qarshi kampaniya haqidagi ma’lumotlar nihoyatda tashvishli. Ularni qiynoqqa solayotgan va o’ldirayotganlar, qolaversa, respublikada bunday odamlar yo’qligini ta’kidlayotganlar har bir jamiyatda bu toifadagi insonlar doim bo’lishini bilmasa kerak-da. Har bir jamiyatning qariyb 3-4 foizi gomoseksual ekani ilmiy isbotlangan. Ayrim kasb vakillari, masalan, televizion boshlovchi, estrada va san’at yulduzlari yoki, aytaylik, modellar orasida bundaylar 10 foizgacha yetishi mumkin.

Jurnalistlarga qarshi tahdidlar esa yanada tashvishlanarli. Chunki aynan erkin matbuot hokimiyatning hisobdorligini kafolatlaydi. Erkin matbuot bo’lmagan jamiyatda amaldorlar haddidan oshadi, natijada har bir inson huquqlari buziladi.

Mashhur fransuz donishmandi Volter “fikringizga qo’shilmayman, lekin fikringizni erkin bildira olish huquqingiz uchun jon berishga tayyorman”, degan ekan. Shu kalimaga rioya qilish o’zini zamonaviy, demokratik, liberal va madaniyatli jamiyat hisoblagan barcha mamlakatlar uchun farz. Afsuski, Rossiya bundaylar qatoriga kirmaydi.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz.

Turkiyada referendum: “evet” yoki “hayir”

Posted April 15th, 2017 at 4:28 pm (UTC+0)
Leave a comment

Referendumdan so’ng Turkiya prezidenti Erdog’an vakolatlari kuchayadi – agar xalq “ha” deb javob bersa

Yakshanba kuni turklar referendumda qatnashadi. Mamlakatning hozirda “evet” va “hayir”, ya’ni “ha” va “yo’q”chilarga bo’lingani haqida biz “Amerika Ovozi”da batafsil ma’lumot bergan edik.

Agar referendumda ovozga qo’yilgan Konstitutsiyaga o’zgarishlar xususida aksariyat turkiyaliklar “ha” deb javob bersa, Prezident Rajab Toyib Erdog’an salohiyati deyarli cheksiz bo’ladi. Xususan, Erdog’an hukumat rasmiylarini tayinlash va ishdan bo’shatish, favqulodda vaziyat e’lon qilib, farmonlar orqali, ya’ni parlament ishtirokisiz qarorlar qabul qilish, parlamentni tarqatib yuborish va navbatsiz saylovlar o’tkazish, sudyalarni tayinlash va nazorat qilish huquqlarini qo’lga kiritadi.


Referendum Erdog’an hamda hokimiyatdagi Adolat va Taraqqiyot partiyasi (AKP) o’tgan yilgi davlat to’ntaruviga urinishdan keyin e’lon qilgan favqulodda vaziyatda o’tmoqda. Bu vaziyatda rasmiy Anqara erkin fikrlovchi odamlar va mustaqil jurnalistlarga qarshi misli ko’rilmagan ta’qib choralarini ko’rdi. Natijada tanqidiy ovozlarning aksariyati o’chirildi. 

Men jurnalist bo’lganim uchun, matbuot erkinligi va jurnalistlar ahvoliga e’tiboringizni qaratmoqchiman, aziz gapdoshim.

Davlat to’ntaruviga urinishdan buyon 150 dan ziyod jurnalist qamaldi. Bu dunyodagi eng katta raqam. Jurnalistlarni qamashda “rekordchi” bo’lgan Xitoy ham Turkiyadan ortda qoldi.

Davlat to’ntaruvidan keyin besh oy davomida hukumat 178 ta ommaviy axborot vositasini yopdi. Ular orasida 5 ta axborot agentligi, 34 radio, 35 ta televizion stansiya, 18 ta jurnal, 29 ta bosmaxona va 60 ta gazeta bor. Ulardan qariyb 10 tasi qayta ochildi. Qolganlari esa ishlamayapti. Yuzlab jurnalistlar ishsiz. O’nlab jurnalistlar mamlakatni tark etishga majbur bo’ldi. Chunki hukumat tanqidiy fikrni terrorizmga tenglashtirdi. Erdog’anga qarshi fikr bildirganga “gulenchi” (AQShda istiqomat qiladigan imom va Erdog’anning shaxsiy dushmani hisoblangan Fathulla Gulen tarafdorlari) tamg’asi bosilyapti. Ular orasida mamlakatdagi eng eski dunyoviy OAV, “Jumhuriyat” (Cumhuriyet) gazetasi ham bor. Uning 19 nafar jurnalisti ustidan hozirda sud bo’lib o’tmoqda. Ularning aybi isbotlansa eng ko’pi bilan 43 yilga “kesiladi”.

Internet ham qattiq nazorat qilinmoqda. Referendumga “hayir”, ya’ni “yo’q” deganlar ta’qibga uchrashi mumkin. Mamlakatda qo’rquv hukmron. Ko’plar ovozlar soxtalashtiriladi va hukumat Erdog’an g’alabasini e’lon qiladi, deydi.  

Bu masala xalqaro matbuotda keng yoritilmoqda. Nufuzli “Nyu-York Tayms” gazetasi 14 aprel kuni mavzuga bag’ishlab bir emas, uchta maqola chop etdi. Birida referendum Turkiya demokratiyasi uchun sinovligi aytiladi va “Erdog’an demokratiya qutqaruvchisimi yoki qo’poruvchisi?” deya savol beriladi. 

Yana birida Erdog’an maslahatchisi Gulnur Aybet referndumdan maqsad boshqaruvni mukammallashtirish ekanini ta’kidlaydi va buni G’arb, afsuski, tushunmadi, deydi. Ayni fikrni prezident devonining yana bir rasmiysi Ayshe Sozen Usluer “Al-Jazira” orqali tushuntirdi.

Bu ma’noda Turkiya yaxshigina piar (PR) kampaniyasini olib borayotganini ko’rish mumkin. “Nyu-York Tayms” gazetasi 14-aprelda chop etgan yana bir maqolada Erdog’an hamda AKP turk muhojirlarning katta jamoalari yashaydigan Germaniya va Gollandiyada kuchli kampaniya olib borganini yozdi va turklardan fikr bildirishni so’radi. Gazeta yuzlab javoblar oldi. Ular orasida referendumga “evet” deganlar ham, “hayir” deganlar ham bor.

“Hayir”, ya’ni “yo’q” demoqchi bo’lganlardan biri “ha desak Turkiya erkin respublika bo’lmay qoladi, Erdog’anning o’yin maydonchasiga aylanadi” deydi. Yana biri “Turkiya Yaqin Sharqdagi yana bir diktaturaga aylanadi” deb fikr bildiradi. “Evet” (“ha”) demoqchi bo’lganlardan biri esa “Erdog’an Turkiya uchun baraka” deydi. (Fikrlarni batafsil mana bu yerda ingliz tilida o’qishingiz mumkin”.)

Ammo barcha respondent fikricha, Turkiya hozir jiddiy o’zgarish bo’sag’asida. Ushbu referendum naijasida Birinchi Jahon urushidan so’ng Mustafo Kamol Otaturk asos solgan va so’nggi yillarda, xususan, Erdog’an hokimiyati davomida yemirilgan dunyoviy va liberal tizim oyoqda turadimi yoki barbod bo’ladimi, degan savolga javobni topamiz.

Bu borada Turkiyada yashayotgan o’zbekistonliklar qanday ovoz berayotgani bizga qiziq. Biz bilan bog’laning, fikr bildiring, aziz gapdoshim.

Gaplashamiz.

Roza Otunbayeva matbuot erkinligi bo’yicha YXHT vakili bo’lishga loyiqmi?

Posted April 7th, 2017 at 3:12 pm (UTC+0)
Leave a comment

7-aprel – Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining (YXHT) Matbuot erkinligi bo’yicha maxsus vakili lavozimiga nomzodlarni taklif qilishning so’nggi muddati.

2004-2010-yillarda bu lavozimda Mikosh Harashti ter to’kkan. (Hozirda u BMTning Belarusda inson huquqlariga oid vaziyat bo’yicha maxsus ma’ruzachisi). 2010-yildan buyon esa lavozimni Dunya Miyatovich egallab kelgan edi. Shu yilning mart oyida uning ikkinchi va so’nggi muddati tugadi.

Hozircha bu o’rin bo’sh. 7-aprelga qadar tashkilotga a’zo davlatlar o’z nomzodlarini taklif etadi. So’ngra nomzodlar saralanib, ovozga qo’yiladi. Nomzodni tashkilotga a’zo 57 davlatning bari, ya’ni 100 foiz ovoz bilan tasdiqlashi kerak. Aks holda nomzod lavozimga tayinlanmaydi.

Nomzodlar haqida rasmiy ma’lumot yo’q. Lekin bu shaxs matbuot erkinligi uchun kurashchi, bu sohada katta tajribaga ega bo’lishi shart.

Ayrim norasmiy ma’lumotlarga ko’ra, lavozimni Qirg’izistonning sobiq muvaqqat rahbari Roza Otunbayeva ko’zlamoqda. Rasmiy Bishkek, albatta, o’z vakilining bunday nufuzli va salohiyatli lavozimga tayinlanishidan manfaatdor. Biroq Roza Otunbayeva bu lavozimga mutlaqo loyiq emas.

Sabablar esa quyidagicha:

Otunbayeva 2010-yilda Qirg’iziston janubida qirg’iz va o’zbeklar orasida qonli to’qnashuvlar boshlanganida ularga chek qo’ya olmagan zaif siyosatchi. Millatchi ham. U o’zbeklarning qirilib ketayotganini bila turib, qirg’iz millatchilarini to’xtatish borasida yetarli chora ko’rmagani sababli to’qnashuvlarda asosan o’zbeklar nobud bo’ldi – barcha qurbonlarning 75 foizi. 2010-yil yoz kunlarida uyi o’marilgan, yoqib yuborilgan, vayron qilingan, mulki talon-taroj qilinganlarning aksariyati ham o’zbeklar. Jinoyatchi tamg’asi bilan qamalganlarning aksariyati ham o’zbeklar. Bu – Qirg’iziston janubidagi 2010-yilgi voqealarni o’rganish uchun tuzilgan maxsus Xalqaro mustaqil komissiya xulosalari. Ularni rus tilida mana bu yerda o’qish mumkin. Otunbayeva komissiya xulosalarini keskin rad etgan edi.

Ikkinchi sabab: Roza Otunbayeva jalolobodlik huquq himoyachisi va jurnalist Azimjon Asqarovning umrbod qamoq jazosiga hukm etilishini shaxsan buyurgan. Xalqaro tashkilotlar, xususan, BMT Asqarovga qo’yilgan ayblar mutlaqo tasdiqlanmaganini va u begunoh ekanini tasdiqlagan. Qolaversa, buni Qirg’iziston rasmiysi ham tasdiqlagan. Quyidagi rasmga qarang. Bu – BMT komissiyasining Qirg’izistonga borib, masalani obdon o’rgangani haqida va komissiya chiqargan xulosa haqidagi hujjat. (To’la matnni mana bu yerda ingliz tilida o’qishingiz mumkin).

Hujjatda men sariq bilan belgilagan qismning tarjimasi quyidagicha:

“Observatoriyaning (BMT komissiyasi nazarda tutilgan – muallif) 2015-yil sentabr oyida Bishkek va janubiy Qirg’izistonga amalga oshirgan missiyasi chog’ida Asqarov hukm etilgan davrda Bosh prokuror bo’lgan Kubatbek Baybolovnning so’zlariga ko’ra, Muvaqqat Prezident Roza Otunbayeva sudyalarga Azimjon Asqarovni umrbod qamoq jazosiga hukm etishni buyurgan. [Baybolov], shuningdek, jinoiy ish olib borilishi natijasida Asqarov aybi isbotlanmaganini qo’shimcha qildi.”

Bu haqda Qirg’iziston matbuoti ham xabar bergan edi. Masalan, mana bu yerda.

O’zbeklarga nisbatan diskriminatsiya haqida “Fergana” axborot agentligi ham xabar bergan edi.

Jurnalist va inson huquqlari himoyachisini huquq-tartibot organlarini tanqid qilgani, odamlarga yordam bergani, qolaversa, millati o’zbek bo’lgani uchun qamatib yuborgan siyosatchi qanday qilib nufuzli xalqaro tashkilotning matbuot erkinligi bo’yicha maxsus vakili bo’ladi?

Agar rasmiy Bishkekning Otunbayevani bu lavozimga taklif etish niyatida ekani rost bo’lsa, O’zbekiston hukumati bunga qarshi chiqishi kerak. Chunki millatchi bunday nufuzli tashkilot vakili bo’la olmaydi.

Ishsiz qolgan Otunbayeva esa o’tgan yili ham YXHTning milliy ozchiliklar bo’yicha bosh komissari bo’lishga intilgan edi. Hozircha bu lavozim ham bo’sh.

Otunbayevaning YXHTda lavozim egallashi noto’g’ri bo’lishi shubhasiz. Albatta, bu “Amerika Ovozi” yoki AQSh hukumatining pozitsiyasi emas, faqatgina ushbu blog muallifining fikri.

Siz nima deysiz, aziz ggapdoshim?

Gaplashamiz.

Belarus inqilob yoqasidami?

Posted March 25th, 2017 at 12:45 am (UTC+0)
Leave a comment

Belarus poytaxti Minskdagi norozilik namoyishlari. 15-mart 2017-yil.

Yevropaning so’nggi diktaturasi sifatida tanilgan Belarusda Erkinlik kuni marshi bo’lib o’tmoqda.

Mamlakatning turli qismlarida namoyishlar fevralda boshlangan edi. Hukumat Ukraina kabi rangli inqilob bizning ham boshimizga tushmasin deb, namoyishchilar, faollar, muxolifat a’zolari va jurnalistlarni hibsga oldi, jarimaga tortdi, ayrimlarini qamadi, boshqalariga qarshi jinoiy ishlar ochdi. Ma’lumotlarga ko’ra, shu kungacha 270 odam jazolangan. Ulardan kamida 32 nafari – jurnalist.

Belaruslar nimadan norozi?

Fevral oyi boshida qariyb 500 ming odam “ishlamaganing uchun jarima to’lashing shart”, mazmunida maktub oldi. Jarima qariyb 250 AQSh dollariga teng. 2015-yilda Prezident Aleksandr Lukashenko “ijtimoiy parazitizm”, ya’ni boqimandalik haqida qonun qabul qilgan va bunday illatning oldini olaman, deb bir yil davomida olti oydan ko’p vaqt hech qayerda ishlamaganlar jarimaga tortilsin, degan edi. Qonun norozilikka sabab bo’lgach, uning kuchga kirishi kechga qoldiriladi, dedi avval Lukashenko. Shunga qaramay, yuqorida yozganimdek, aholisi 10 million odamga teng Belarusda yarim million odam jarima haqida talabnoma oldi. Va “Biz tekintomoq emasmiz” shiori ostida namoyishlar boshlanib ketdi.

Aslida qonun Belarus Konstitutsiyasiga ham, xalqaro inson huquqlari normalariga ham zid.

22-mart kuni bir guruh xalqaro va mahalliy tashkilotlar – hammasi bo’lib 48 ta – Prezident Lukashenkoga ochiq maktub yo’lladi va qonunni bekor qilish barobarida belarusliklarning namoyish qilish huquqini va boshqa erkinliklarini cheklamaslikka chaqirdi.

Inqilob boshlanishidan va hokimiyatdan chetlashtirilishdan qo’rqqan Lukashenko 24-mart kuni bunga yo’l qo’ymayman, deya bayonot berdi.

“Belarusda Ukrainadagi kabi vaziyat bo’lmaydi. Ukraina variantining bu yerda takrorlanishiga men yo’l qo’ymayman”, dedi Lukashenko juma kuni. U, shuningdek, hozirgi namoyishlarda G’arb qo’li bor deb hisoblamoqda. “Amerika va Germaniya Litva hamda Polsha orqali pul ajratgan”, – dedi u.

Ammo bu borada belaruslarning bir maqolini eslash mumkin: Нечево на зеркало пенять, коль рожа крива. Uni o’zbek tiliga “avval o’zingga boq, keyin nog’ora qoq”, deb tarjima qilsa bo’ladi. Chunki namoyishlar negizida odamlarning G’arbdan pul olib, maydonlarga pul evaziga chiqayotgani emas, balki aholi orasidagi haqiqiy jiddiy norozilik bor. Mamlakatni 23 yildan buyon boshqarayotgan va uni o’zining kichik bir qirolligiga aylantirgan Lukashenkodan norozilik, kam maoshlar va baland narxlardan kelib chiqayotgan, ishsizlarning ko’pligidan kelib chiqayotgan og’ir iqtisodiy ahvoldan norozilik, mamlakatni avtoritar tuzumga aylantirib, bu bilan Yevropadan yakkalab qo’ygan, ayni vaqtda Rossiya bilan aloqalarni sovuqlashtirgan Lukashenkodan norozilik bor. Lukashenko aybni avval o’zidan, o’z hokimiyat uslubidan qidirish o’rniga, hokimiyatda qonunga xilof ravishda qolishga uringan boshqa prezidentlar kabi, G’arbni ayblamoqda. Biroq u prezidentlar baribir hokimiyatdan quvilgan edi.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz

O’zbekiston rahbariyatining “bir qadam olg’a, ikki qadam ortga” siyosati

Posted March 8th, 2017 at 3:00 pm (UTC+0)
Leave a comment

22-fevral kuni O’zbekistonda 18 yillik tutqunlikdan so’ng Muhammad Bekjon ozodlikka chiqarildi. Bir hafta o’tib, 1-mart kuni Jamshid Karimov ham jami 10 yildan keyin ozod etildi. Ikkovi – jurnalist. O’zbekiston hukumatini tanqid qilgani uchun jazolangan. Biri qamalgan, ikkinchisi majburan ruhiy kasalxonaga yotqizilgan.

Muhammad Bekjon hamkasbi Yuzuf Ro’zimurodov bilan birgalikda Kiyevda “Erk” gazetasini chiqargan davrda Ukrainadan o’g’irlab kelingan va davlatga qarshi faoliyatda ayblanib qamalgan edi. (Ro’zimurodov hamon panjara ortida).

U besh aka-ukadan biri. Erk demokratik partiyasi yetakchisi, 1991-yilda Islom Karimov barobarida prezidentlikka da’vo qilgan Muhammad Solihning ukasi. Rashid va Komil Bekjonlar ham jazo muddatlarini o’tab chiqqan. Muhammad Solihni O’zbekiston sudi davlatga qarshi faoliyatda, xususan, 1999-yil 16-fevraldagi portlashlarni uyushtirganlikda ayblab, sirtdan sud qilgan va 15 yil qamoq jazosiga hukm etgan. O’sha davrda tasodif bilan O’zbekistonda bo’lmagan Solih qamalmagan, lekin 1993-yildan buyon vatandidan yiroqda yashashga majbur.

Uning hayotiga qasd qilingan, eng so’nggisi – bundan ikki yil avval Turkiyada. Aybi esa aslida Islom Karimovga muxolif bo’lganida edi. Read the rest of this entry »

Kremlga qo’l kelayotgan vaziyat

Posted February 2nd, 2017 at 2:35 pm (UTC+0)
Leave a comment

Ukrainadagi Avdeyevka shaharchasida hukumatga tegishli tanklar. 1-fevral 2017-yil

Ukrainadagi Avdeyevka shaharchasida hukumatga tegishli tanklar. 1-fevral 2017-yil

Butun dunyo e’tibori AQSh Prezidenti Donald Trampda, u qabul qilgan farmonlar va ularning ijrosida. Ayniqsa, musulmonlarga oid farmon va uning ijrosi dunyo bo’ylab katta diqqat va hatto tanqid bilan qarshilandi, mamlakat ichida namoyishlarga sabab bo’ldi. Jahon ommaviy axborot vositalarida farmon ta’siri, u haqida berilgan rasmiy bayonotlar va farmon ta’siriga uchragan muhojirlar haqida ma’lumot serob.

Bu vaziyatdan Rossiya Prezidenti Vladimir Putin o’z manfaatiga erishish uchun foydalanayotganga o’xshaydi. Shanba kuni AQShda Tramp farmonidan norozilik namoyishlari boshlanib ketdi, yakshanba kuni esa Ukraina sharqida janglar jadallashdi.

Putin 2014-yilda Qrimni Rossiya hududiga qo’shib olib, Ukraina sharqida harbiy harakatlarni qo’llab-quvvatlayotganidan xabaringiz bor, aziz gapdoshim. Hududda Rossiya tayanchiga ega ayirmachilar ikki hududda Ukrainadan mustaqillik e’lon qilib, ularni Donetsk Xalq Respublikasi va Lugansk Xalq Respublikasi deb e’lon qildi. Rossiyadan tashqari bu “respublikalar”ni hech kim tan olmagan. Xalqaro hamjamiyat Qrimni ham, Ukraina sharqini ham Ukrainaga tegishli deb keladi va Rossiyaning harbiy harakatlarini xalqaro huquq tamoyillariga zid, deb Kremldan u yerga askar va qurollar yubormaslik, ayirmachilarni dastaklamaslikni talab qiladi. Rossiya esa Qrimning Ukrainadan ajralib, Rossiyaga qo’shilishi yarimorol xalqi irodasi bo’lgan, ular o’z firkini referendum orqali bildirgan, deb keladi. Donbassda esa qo’shinlari yoki qurollari borligini inkor etadi.

Ukraina askarlari aholiga bepul ovqat tarqatmoqda. Odamlar suv, gaz va chiroqsiz qolgan. Avdeyevka, 1-fevral 2017-yil

Ukraina askarlari aholiga bepul ovqat tarqatmoqda. Odamlar suv, gaz va chiroqsiz qolgan. Avdeyevka, 1-fevral 2017-yil

G’arb, xususan AQSh Ukraina chegaralari o’zgarmasligi kerak, degan fikrda. Har holda sobiq Prezident Obama fikri shunday edi.

Donald Trampning AQShda hokimiyatga kelishiga xakerlar xurujlari orqali hissa qo’shgani aytilayotgan Rossiya respublikachi prezident bu masalada qat’iyat bildirmaydi, deya umid qilmoqda. Tramp saylovoldi kampaniyasi davomida shaxsan Putin haqida ijobiy fikr bildirgan bo’lsa-da, Rossiyaning Ukrainaga nisbatan siyosatini ochiqchasiga yo yaxshi, yoki bo’lmasa yomon deyishga shoshilmayapti. Rossiyaga nisbatan joriy etilgan sanksiyalarni bekor qilish xohishini ham hozircha bildirmadi. Tramp asosan ichki masalalar bilan band. Tashqi masalalarda esa faqat Meksika bilan devor qurish va’dasiga qo’li tegdi, xolos.

Bu vaziyatdan, yuqorida aytganimdek, Putin foydalanishga qaror qildi va Ukraina sharqida harbiy harakatlarni jadallashtirdi.

Bu haqdagi ilk xabarlar 29-yanvarda paydo bo’ldi. Askarlar xalok bo’lgani xabar qilinmoqda. Tinch aholi orasida talafotlar borligi aytilmoqda.

Vaziyat shu qadar og’irki, 30-yanvar kuni Ukraina Prezidenti Petro Poroshenko Germaniyaga tashrifini tugatmay turib, Kiyevga qaytdi. Ukraina rasmiylari mamlakat sharqidagi vaziyatni “gumanitar fojea bo’sag’asida” deb baholadi. 31-yanvar kuni Kiyev talabi bilan BMT Xavfsizlik Kengashi Ukrainadagi vaziyatni yopiq eshiklar ortida ko’rib chiqdi.

Odamlar oziq-ivqat va gumanitar yordam uchun navbatda kutmoqda

Odamlar oziq-ovqat va gumanitar yordam uchun navbatda kutmoqda

Donetsk yaqinidagi Avdeyevka shaharchasi suv, gaz va elektr ta’minotisiz qolgan. Snaryadlar “yomg’ir”i yog’moqda.

BMT Xavfsizlik Kengashi, NATO va Yevropa Ittifoqi sharqiy Ukrainadagi vaziyatdan jiddiy tashvish bildirdi va taraflarni otash kesim kelishuviga rioya qilishga da’vat etdi.

1-fevral kuni Uchtomonlama kontakt guruhi zudlik bilan Minskda yig’ildi. Ukraina, Rossiya va Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti vakillari janglarni to’xtatish masalasini muhokama qildi.

Rossiya va Ukraina bir-birini ayblashda davom etmoqda.

Bugungacha G’arb da’vatlariga quloq solmagan Putin AQSh ichki vaziyat bilan ovoraligidan foydalanib o’z “o’yini”ni yana davom ettirmoqda. Ukrainaliklar esa suv, gaz va chiroqsiz qolgan, ko’zi to’rt bo’lib, gumanitar yordam kutmoqda.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz.

Azimjon Asqarov ishida hammamiz yutqazdik

Posted January 28th, 2017 at 8:53 pm (UTC+0)
Leave a comment

24-yanvar kuni Qirg’izistondan shum xabar keldi. Huquq himoyachisi va jurnalist Azimjon Asqarovga ilgari berilgan umrbod qamoq jazosi kuchda qoladigan bo’ldi.

Salomatligi shundoq ham yomon bo’lgan 65 yashar Asqarov norozilik tariqasida ochlik e’lon qildi va 25-yanvar kuni bu haqdagi arizasini kerakli idoraga topshirdi.

Ayrim xabarlarga ko’ra, 26-yanvar kuni advokatlar Asqarovni Oliy sudda appellyatsiya ko’rib chiqilmagunicha ochlikni to’xtatrishga undagan.

Asqarov ishini biz batafsil yoritganmiz. Ish bilan tanish bo’lmaganlarga yana bir bor eslatib o’tmoqchiman.

Azimjon Asqarov Qirg’izistonning Bozor-Qo’rg’onidan, millati o’zbek, kasbi rassom, lekin ko’p yillar davomida inson huquqlarining toptalishini yoritib borgan, beva-bechoralarni himoya qilgan, o’zbeklarni ham, qirg’izlarni ham birdek ko’rgan. Huquq-tartibot organlari, oddiy qilib aytganda “melisa”dan aziyat chekkanlar mijozlari orasida ko’p bo’lgan. 2010-yil iyun oyida qirg’iz va o’zbeklar to’qnashganida ko’plab odamlar aynan Azimjon akaga murojaat qilgan. U hamshaharlari uylarining yoqib yuborilishi kabi hollarni o’rgangan. O’rgangan, odamlar bilan suhbatlashgan, yozib borgan, videoga olgan. Xullas, guvoh bo’lgan. So’ngra hibsga olingan.

Unga bir nechta jiddiy ayblovlar qo’yilgan, xususan militsiya xodimi o’limida ishtirok etish va millatlararo adovat qo’zg’ashlar kabi. 2010-yil sentabr oyida sud uni aybdor deb topdi va umrbod qamoq jazosiga hukm qildi. Asqarov appelyatsiya berdi, yutqazdi, so’ngra BMTga murojaat qildi. BMT uni ozod etishni buyurdi. Qirg’iziston hukumati Asqarovni ozod etish o’rniga qayta sud qildi. 2016-yil 4-oktabrida boshlangan sud mana 24-yanvar kuni avvalgi jazoni kuchda qoldirish hukmi bilan tugadi.

Shunday qilib, 2010-yil iyunidan beri Azimjon aka qamoqda. Bu vaqt ichida uning salomatligi yomonlashdi. Shunchaki yoshi sababli emas. Uni qamoqda aybiga iqror bo’lishi uchun qiynashgani, urishgani sababli. Shunga qaramay u aybiga iqror bo’lmadi. Va shu kungacha haqiqatni isbotlashga urinib kelmoqda. Qamoqda o’tirganida ham, sud qilinganida ham u “meni yolg’on detektorida tekshiring”, deb so’radi. Aybdor emasligini aytib, Qur’onda qasam ichdi.

Na prokurorlar, na sudyalar bu da’vatlarga quloq soldi. Bir-biriga zid kelgan militsiya xodimlari va boshqa “guvohlar” ko’rsatmalarini inobatga oldi. Asqarovni militsiya xodimi o’ldirilgan damlarda mahallamizda ko’rganman, degan qo’shnilar ko’rsatmalarini esa e’tiborsiz qoldirdi.

“Baklashkaga suv to’ldirib, meni urishdi, buyraklarim ishdan chiqqan. Hozir bir qultim suv ichmoqchi bo’lsam, xojat chiqarishim kerak”, degan so’zlarini va qiynoqlar haqidagi gaplarini esa sud asossiz deb, ular uchun javobgarlar ustidan ish qo’zg’ashdan bosh tortdi.

24-yanvargi hukmni qayta ko’rib chiqish haqidagi ariza bir oy ichida ko’rib chiqilishi kerak. Ammo Oliy sud bu safar ham hukmni kuchda qoldirishiga men deyarli 100 foiz ishonaman. Chunki bugungacha bu ishda sudlar huquq va qonun asosida ish tutmadi. Siyosiy vazifani bajardi, o’zbekni jazoladi. Appellyatsiyani yutqazganidan keyin boshqa chorasi qolmagan Azimjon aka ochlik haqdagi va’dasini bajaradi. Demak, uning ko’p yashashiga umid qolmadi.

Xo’sh, unda nima qilish kerak? Xalqaro hamjamiyat nimaga jim, deysizmi?

Xalqaro hamjamiyat ish boshlanganidan beri Asqarovni himoya qilib, bong urdi. Qirg’iz rasmiylari bilan uchrashdi, Prezident Almazbek Atambayevga murojaat qildi, xuddi o’tgan yil yozida Atambayev bilan uchrashgan Germaniya Kansleri Angela Merkel kabi. Qirg’izistonga kreditlar ajratadigan Jahon bankiga ham murojaat qilindi. Qirg’izistonning xorijiy davlatlardagi elchixonalariga chet ellik rasmiylar va nodavlat tashkilotlari vakillari girra-girra qatnadi. Biroq bunday urinishlardan natija bo’lmadi.

Eng achinarlisi shundaki, hech bir taraf ishning asl muddasi haqida ochiqchasiga gapirmayapti. Muddao shundaki, Asqarov – o’zbek. Qizrg’iziston esa uni millati asosida diskriminatsiya qilyapti.

Asqarovning eng katta “aybi” ham shunda. O’zbekligida. Qirg’izistonlik o’zbekligida. Ikkinchi “aybi” – hech kim himoya qilmaganlarni himoya qilganligida va “melisa” va boshqa amaldorlarning “jig’iga tekkanlik”da.

2010-yil yozidagi millatlaro qonli to’qnashuvlardan beri Qirzg’izistonda millatchilik kuchaydi. Millatchilik va millatchilar har bir o’lkada topiladi. Ammo Qizrg’izistonda ko’plar ilgari o’zaro shivirlab gapiradigan gaplarni baralla ovozda gapirishga qo’rqmay qoldi. Atambayev ham, boshqa rahbarlar ham qirg’izlar orasidagi obro’sini yo’qotishdan qo’rqib, o’zbekni himoya qilmaydi. Bundan tashqari, mazkur ishda “melisa”ning o’ldirilishi masalasi katta rol o’ynayapti.

O’sha mudhish fojea davomida o’ldirilgan militsiya xodimi Miqtibek Sulaymonov Qirg’izistonda qahramonga aylandi, unga haykal o’rnatildi. Sudda uning bevasi, hamkasblari ko’rsatma berdi. Asqarovni aybdor dedi. Va ular bu gapidan qaytmaydi. Asqarovni qotillik joyida ko’rmagan bo’lsa ham (zotan ular aynan shunday ko’rsatma berdi) qaytmaydi. Chunki aks holda “boshqalar ham melisani o’ldirish mumkin ekan, degan xulosaga keladi”, deb qo’rqadi. Buning ustiga haqiqiy qotil kimligini bilmaydi. Jinoyatdan 6,5 yil o’tib, qotilni topish iloji ham yo’q.

Umid qolmadi.

Bu ishda yo’lg’on, bo’xton, qo’rquv va pastkashlik g’alaba qozondi.

Kim yutqazdi? Haqiqat, insoniylik, vijdon yutqazdi. Hammamiz yutqazdik.

Gaplashamiz.

Rossiya parlamenti oila a’zolarni do’pposlashni qonunlashtirdi

Posted January 28th, 2017 at 1:04 am (UTC+0)
Leave a comment

2013-yilda Rossiyada 9000 dan ko’proq ayol jinoiy tajovuz oqibatida halok bo’lgan, 11 mingdan ziyodi jiddiy tan jarohatlari olgan. 2014-yilda barcha qotilliklarning 25 foizidan ko’prog’i aynan oilalarda sodir etilgan. 2015-yilda jiddiy jinoyatlarning 40 foizi oilalarda yuz bergan.

AQShda yiliga qariyb 1000 ayol oilada turmush o’rtog’i tomonidan o’ldiriladi. Demak, aholisi Rossiyanikidan ikki baravar ko’proq AQShdagi to’qqiz yillik ko’rsatkich Rossiyadagi bir yillik ko’rsatkich bilan teng. Shunga qaramay, Rossiya oilaviy zo’ravonlikka oid jazoni yengillashtirdi.

25-yanvar kuni Davlat Dumasi deputatlari Jinoyat kodeksiga o’zgartish kiritish tashabbusini ma’qulladi. Bu o’zgarishga ko’ra, oila a’zolarini do’pposlagan odam jinoiy javobgarlikka tortilmaydi. Bu haqda batafsil ma’lumotni rus xizmatidagi hamkasblarimiz tayyorlagan materialdan mana bu yerda o’qishingiz mumkin.

Shunday qilib, butun dunyoda oilaviy zo’ravonlikka qarshi kurash doirasida jazoni keskinlashtirishga qaratilgan choralar ko’rilayoitgan bir vaqtda rossiyalik qonunchilar turmush o’rtog’i yoki farzandiga tarsaki berish jinoyat emas, bizning milliy qadriyatlarimiz shunday, demoqda.

Qonunni o’zgartirish tashabbusi bilan chiqqan deputatlar Yelena Mizulina va Olga Batalina ham aynan shunday dedi.

Darvoqe, faqat qonunchilar emas: VTSIOM o’tkazgan so’rovga ko’ra, rossiyaliklarning 19 foizi turmush o’rtog’ini yoki farzandini urish mumkin, deya fikr bildirgan.

O’zgartirilgan qonun loyihasini Federatsiya kengashi tasdiqlashi kerak. Undan so’ngra Prezident Putin imzosi uchun yuboriladi.

Xo’sh, Putinning bu masalaga munosabati qanday?

Qariyb bir oy oldin, 23-dekabr kuni bo’lib o’tgan yillik matbuot anjumanida Rossiya rahbari “almisoqdan qolgan an’ana deb bolalarni urish noto’g’ri deb hisoblayman”, dedi va “tarsakidan do’pposlashga o’tib ketish oson” qabilidagi gapni aytdi.

Biroq qonun loyihasini Rossiya Pravoslav cherkovi qo’llab-quvvatlagan. Putin esa doim cherkov rahbarlari bilan bamaslahat ish tutadi. Ayniqsa, “qadriyatlar”ga kelganda. Shu bois bu qonunning yaqin orada kuchga kirishi ehtimoli katta. Undan keyin er xotinni, mast ota o’g’il yoki qizini qamalishdan, jarima solinishdan qo’rmay uraveradi.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz.

Prezidentlar va ijtimoiy tarmoqlar

Posted January 18th, 2017 at 2:57 pm (UTC+0)
Leave a comment

AQSh prezidenti etib saylangan Donald Tramp

“Twitter ustasi”

20-yanvar kuni AQSh prezidenti sifatida qasamyod keltirishi kutilayotgan Donald Trampning boshqa prezidentlardan farqi – ijtimoiy tarmoqlardagi faolligi. Bu uning yagona farqi emas, albatta, biroq bugungi mavzuni aynan shunga bag’ishlamoqchiman.

Twitter tarmog’ida Tramp o’z firklarini keskin tarzda bildirishi va ba’zida erta tongda, soat uchda ham imlo xatolarga to’la tvitlar yozishi bilan tanilgan. @realDonaldTrump nomidagi sahifaning Twitterda 20 miliondan ziyod kuzatuvchisi bor.

AQSh rahbarlari orasida birinchi bo’lib Twitter tarmog’ida sahifa ochgan Prezident Barak Obama edi. U ijtimoiy tarmoqlardan eng katta mahorat bilan foydalanadigan prezident hisoblanadi. Biroq aynan Tramp uchun ushbu mikroblog omma bilan muloqot qilishdagi asosiy platformaga aylandi.

Yangi saylangan prezident Oq uyga ko’chib kirganidan keyin ham tvitlarini davom ettiradimi-yo’qmi, buni vaqt ko’rsatadi. Biroq ayrim taxminlarga ko’ra, Tramp matbuot anjumanlari o’rniga aynan ijtimoiy tarmoqlar orqali fikr bildirishda davom etishi mumkin.

Uning Twitterdagi faolligiga qaramay, Obamaga ergashgan odamlar soni hozircha unikidan ancha ko’proq – qariyb 81 million. Bu ma’noda Obamaga hech qaysi siyosatchi teng emas. (Dunyo miqyosida Obamadan keyin ikkinchi o’rinda – Hindiston Bosh vaziri Narendra Modi). Obamadan ham ko’proq tarafdorlarga ega shaxslar – pop musiqa yulduzlari Teylor Svift va Keti Perrilardir.

Twitterdan tashqari Obama shu paytgacha Facebook, Snapchat va Instagramdan faol foydalanib keldi. Mutaxassislar fikricha, u “ijtimoiy tarmoqlarda ustasi-farang” – xuddi o’z vaqtida Jon Kennedi televideniye ustasi bo’lganidek.

2012-yilda qayta prezident etib saylanganidan keyin Obama Twitterda “yana to’rt yil” deya yozdi. Bu tvitni yoqtirganlar soni qariyb 700 mingga yetdi, uni deyarli bir miilion odam qayta tarqatdi. Ikki yil davomida bu tvit Twitterdagi eng mashhur tvitlardan biri bo’lb qoldi.

Sobiq Sovet respublikalari rahbarlarichi?

Twitterda Rossiya prezidenti sahifasining rus va ingliz tillridagi variantlari bor. Rus tilidagisiga ergashadiganlarining soni 3,57 million odamga teng.  Ingliz tilidagi “President of Russia” sahifasini esa 480 ming.

Qirg’iziston rahbari Almazbek Atambayev ham Twitterda sahifa ochgan. @kyrgyzpresident sahifasiga 2744 odam ergashadi.

Gruziya rahbari tarafdorlari 8,5 mingga teng.

O’zbekistondachi?

Yaqinda O’zbekiston prezidenti etib saylangan Shavkat Mirziyoyevning Twitterdagi sahifasiga qariyb 4 ming odam ergashgan. Uning Facebookdagi sahifasini qariyb 82 ming odam yoqtirgan.

Mirziyoyev mintaqa rahbarlari orasida birinchi bo’lib virtual qabulxona ochgan.

Undan keyin O’zbekistonda qator boshqa davlat idoralari ham onlayn qabulxonalar ochdi va o’zbekistonliklar shikoyatlari va takliflarini ko’rib chiqa boshladi.

Uch oy davomida mamlakatni muvaqqat prezident sifatida boshqargan va 4-dekabr kuni rasman prezident etib saylangan Mirziyoyev virtual qabulxonalar ahamiyati va samarasini nazarda tutgan holda 2017-yilni xalq bilan muloqot yili deb e’lon qildi.

Undan oldingi prezident, marhum Islom Karimov uchun internet yot bir narsa edi. Uning internet va hatto komputerdan foydalana olmasligi haqida uning nevarasi kichik Islom Karimov Rossiya telekanaliga bergan intervyusida gapirgan edi.

Biroq Karimovning ikki qizi internetdan yaxshigina foydalanib kelgan. To’ng’ich qizi Gulnora Karimova 2014-yilda uy qamog’iga olinishiga qadar Twitterni afzal ko’rar edi. Kenjasi Lola Karimova-Tillayeva esa Facebook va Instagramda faol. U hatto otasining betobligi haqida ijtoimoiy tarmoqlar orqali ma’lum qilgan.

Dunyo o’zgarar, zamonaviy texnologiyalar rivojlanar ekan, internet asosiy muloqot vositasiga aylanmoqda. Markaziy Osiyo rahbarlari, xususan O’zbekiston siyosatchilari ham bu vositadan foydalanishni tushunyapti, chamasi.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz.

AQSh-Rossiya diplomatik o’yinida kim g’olib?

Posted December 31st, 2016 at 5:29 am (UTC+0)
Leave a comment

Tugayotgan yilning so’nggi kunlarida ikki davlat o’rtasidagi sovuq urush yana avj oldi. Payshanba kuni Vashington Rossiyaning 35 diplomatini “persona non grata” deb e’lon qildi va AQShni tark etishi uchun 72 soat muxlat berdi. Shuningdek, Obama ma’muriyati qaroriga ko’ra, AQSh hududidagi Rossiyaga qarashli ikki dam olish maskani yopildi. (Bu haqda batafsil ma’lumot mana bu yerda). Bu Rossiya AQShdagi prezident saylovlariga aralashgani, aniqrog’i hukumat idoralari nazoratida rossiyalik xakerlar Demokratlar partiyasiga tegishli hamda boshqa kompyuter serverlarini buzib kirgani, ma’lumotlarni o’g’irlab, tarqatgani va bu bilan saylovda Rossiya bilan aloqalarning tiklanishi tarafdori Donald Trampning g’alabasini kafolatlagani uchun jazodir.

Diplomatiya qonun-qoidalariga ko’ra, bir tarafning boshqasiga nisbatan bunday harakatidan keyin boshqa taraf ayni qadamni qo’yadi. Buni bilgan mutaxassislar Moskvadan ham amerikalik diplomatlarni mamlakatdan chiqarib yuborish kabi qarorni kutgan edi. Ammo bunday bo’lmadi. Avval Rossiya Tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov Moskva hamda Sankt-Peterburgdagi 35 nafar amerikalik diplomat mamlakatdan haydalajagini aytdi. Ammo ko’p o’tmay Prezident Vladimir Putin aslida bunday qilinmasligini bildirdi.

Rossiya matbuoti talqinicha, bu bilan Putin o’zini bag’rikeng insondek namoyish qildi, o’zini yosh bolaning janjaliga javoban shunchaki yelkasini qisib qo’ygan katta odamdek tutdi. Yana o’sha putinparast matbuot Obamaning zaifligini va qo’lidan boshqa narsa kelmasligini ta’kidladi.

G’arbda ham bu diplomatik o’yin Putin hisobiga tugadi, deya fikr bildirdi ayrimlar. Xo’sh, aslida-chi?

Albatta, aslida Vashington qadami qanday oqibatlarga olib kelishini vatq ko’rsatadi. Ammo uch haftadan keyin Oq uyni Trampga bo’shatib berishi kutilayotgan Barak Obama qadami ortida hissiyot emas, hisob-kitob borligiga shubha yo’q. Saylovdan keyin sal kam ikki oy o’tdi. Bu vaqt ichida Obama o’z  razvedkachilaridan xakerlik hujumlarini isbotlovchi dalillarni talab qilgani aniq. Bu haqda mana bu yerda batafsil o’qishingiz mumkin. AQSh prezidenti jiddiy dalillarsiz bunday diplomatik chora ko’rmasligi aniq. Qolaversa, Obama bu qadamni kelajakni o’ylab qo’yganiga ham shubha yo’q. U bunday “jazo” yordamida Putin bilan apoq-chapoq bo’lishga tayyor turgan Trampni qiyin ahvolga tushishini istagan bo’lishi mumkin.

Diplomatiyada, xuddi shaxmat o’yinidagi kabi, har bir qadam obdon o’ylanadi, “dushman” tarafning unga javobi variantlari qanday bo’lishi ham hisoblanadi, oqibatlar bashorat qilinadi. Obama Putindan ayni chorani kutgan bo’lsa ajab emas. Va bu ma’noda Putin undan-da ayyorroq yo’l tutdi. Obamaning yaqinda prezidentlikdan ketishini yaxshi tushungan Rossiya rahbari aloqalarni bundan buyon Tramp bilan quramiz, degandek bo’ldi.

Lekin buyuk strateg Napoleon Bonapart aytganidek, jangda mag’lubiyatga uchrash mumkin, muhimi – urushda g’alaba qozonish. Bugungi vaziyatni oladigan bo’lsak, bu diplomatik “jang”ni Putin 1, Obama esa 0 ochko bilan yakunladi. Biroq bu Putin “urush”da yutdi degani emas. Qolaversa, AQSh Rossiyadan hamon barcha ko’rsatkichlar bo’yicha ustunligicha qolmoqda.

Siz nima deysiz, aziz gapdoshim?

Gaplashamiz.

Inter-Gap haqida

Gap, gap, gap… Biz, o’zbeklar uchun gap – ijtimoiy tadbir. Erkak va ayollar alohida yoki birgalikda juda bo’lmaganda oyiga bir marta yig’ilib, “gap o’ynaydi”. Gapga qo’shilgan odamlar bir-birining uyi yoki restoranda mehmon bo’lishadi. Xarajatini ham ko’tarishadi. Mezbonga berilgan pul nafaqat dasturxon xarajatlarini qoplashi shart, balki qo’shimcha daromad ham bo’lishi lozim. Gapdan maqsad aynan shu. Moliyaviy maqsad. Ijtimoiy jihatiga kelsak… Ha, miriqib gaplashish, muloqot qilish, u yoq, bu yoqdan eshitilgan xabarlar bilan o’rtoqlashish, fikr almashish. Ha, bunisi tushunarli, Inter-i nimasi, dedingizmi? Internet davrida yashayapmiz. Pichoqqa ilinadigan har bir gap internetga chiqadi. Biz ham “Amerika Ovozi” da siz bilan gap o’ynashga qaror qildik. Qo’lda bir piyola choy bilan gapdan olamiz. Men mezbon ekanman, gapni boshlab beraman. Siz qo’shiling, fikr-mulohaza bildiring. Xarajati yo’q. Tez ishlab turgan internetingiz bo’lsa bas. Sizga katta rahmat va Inter-GAPga marhamat.

TV dasturlar