Talabalar shaharchasi

Xitoylik talabalar orasida qalbaki hujjatlar bilan o’qishga kirish holatlari yuqori

Photo SUNY Canton

AQShga xorijdan eng ko’p talaba jo’natayotgan mamlakat bu Xitoy. Okeanortiga ta’lim uchun kelayotgan xitoyliklar soni yildan yilga o’sib bormoqda. Ammo AQSh ta’lim dargohlariga qabul bo’yicha mutaxassislarning aytishicha, xitoylik talabalar orasida hujjatlarni qalbakilashtirish va shu yo’l bilan oliy o’quv yurtlariga kirib olish holatlari ko’p uchraydi.

Kollejlarga qabul bo’yicha Milliy Assotsiatsiya tuzgan qo’mita rahbari Filip Balingerning aytishicha, AQShda tahsil oladigan xitoylik talabalarning aksariyati qabul uchun hujjatlarni tayyorlashda va esse yozishda pulli xizmatlardan foydalangan. Ushbu xizmatlarni taklif etuvchi shaxslar talabalar o’rniga anketalarni to’ldirib, bexato ingliz tilida esse ham yozib berishadi. Ular hatto talabalikka nomzod shaxslarning maktab baholarini ham o’zgartirib bermoqda, deydi Balinger.

AQSh oliy o’quv yurtlarida bu jarayonni qo’llab quvvatlab, xitoylik talabalarga qabul bo’yicha yordam bergan vositachilarni hatto rag’batlantiradiganlar ham bor, deydi mutaxassis. Chunki iqtisodiy qiyinchiliklar oqibatida qiynalib qolgan kollej va universitetlar o’qish uchun ko’proq pul to’laydigan xalqaro talabalarni qabul qilishdan manfaatdor.

“Ayrim o’quv dargohlari xitoylik talabalarni o’qishga joylab qo’ygan vositachilarga haq ham to’lashadi”, deydi Balinger.

Xitoyda iqtisodning gurkirab o’sishi natijasida oxirgi yillarda o’qish uchun farzandini xorijga jo’natayotgan oilalar soni oshib bormoqda. Kuzatuvchilar fikricha, iqtisodiy omil sabab ko’plab AQSh universitetlari o’qish uchun salohiyat darajasi past bo’lsa ham, ko’p pul to’laydigan xorijlik talabalarni qabul qilishga majbur bo’lmoqda.

Xorijlik talabalarni faqat puli uchun qabul qilish alal-oqibat universitetlardagi ta’lim sifatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi, deydi Balinger. Balinger Sietldagi Vashington Universitetida qabul bo’yicha vitse-prezident yordamchisi. Uning aytishicha, soxta hujjatlar yoki boshqalar yordamida to’ldirilgan anketa orqali o’qishga kirish holati hindistonlik va janubiy koreyalik talabalar orasida ham yuqori.

(more…)

O’rta maktab o’qituvchilari AQShda malaka oshirishdi

Foto IREX

Kuni kecha AQSh Davlat Departamentining Ta’lim va Madaniyat masalalari byurosi xorijlik 88 nafar o’rta maktab o’qituvchisiga AQShda malaka oshirganlik to’g’risidagi sertifikatlarni topshirdi.

Ushbu o’qituvchilar dunyoning 29 mamlakatidan kelgan. Ular “Muallimlik fazilatlari va yutuqlari” (Teaching Excellence and Achievement (TEA) Program) nomli dastur doirasida AQShning turli oliy o’quv yurtlarida olti hafta davomida malaka oshirdilar.

“TEA” dasturi AQSh Davlat departamenti tomonidan 2006-yilda tashkil etilgan. Shu kungacha ushbu dastur doirasida 650 nafar ingliz tili, matematika hamda aniq va ijtimoiy fanlar o’qituvchilari AQShda tahsil olish imkoniyatiga ega bo’ldi.

Bu yilgi dastur ishtirokchilari 19-22 mart kunlari poytaxt Vashingtonda yig’ilib, ikki oy davomida o’rgangan bilim va ko’nikmalarini o’zaro bir-birlari bilan baham ko’rdilar. Ular bu bilimlarni o’z yurtlariga qaytgach maktablarga qanday tatbiq etish borasida ham o’zaro fikr almashdilar.

(more…)

AQShda nogironlar uchun maxsus ta’lim qachon boshlangan?

Stockbyte/Getty Images

Jenifer autizm kasalligi bilan og’riydi. Ammo bu uni ta’lim olishdan, sog’lom do’stlari qatori universitetda o’qib, o’z sohasida ishlashdan to’xtata olmadi. Agar “Nogiron shaxslar uchun ta’lim qonuni” (Individuals with Disabilities Education Act (IDEA) bo’lmaganida, ehtimol, Jenifer bu kunlarga yetmagan bo’lardi. Uning ta’lim olishi aynan shu qonun ta’minlab bergan shart-sharoitlar bois yuzaga chiqdi.

30 yildirki, nogironligi bois maxsus e’tiborga muhtoj millionlab amerikaliklar “Nogiron shaxslar uchun ta’lim qonuni” doirasida to’liq ta’lim olish imkoniyatiga ega bo’lib kelmoqda.

1975-yil 29-noyabr kuni qabul qilingan dastlabki qonun “Barcha nogiron bolalar uchun ta’lim” (Education for All Handicapped Children Act (Public Law 94-142) deya nomlangan edi. Qonun shtatlardagi maxsus e’tiborga muhtoj nogiron yoshlarning ta’lim olishga bo’lgan huquqini himoyalash va buning uchun shart-sharoit yaratib berish maqsadini ko’zda tutgan.

(more…)

AQSh prezidentligiga nomzodlar: Ularning ta’lim bo’yicha fikrlari qanday?

Respublikachilar orasidan nomzod tanlash poygasida to'rt kishi qoldi. © Reuters

AQSh prezidentligi uchun bu yilgi saylovda respublikachilardan amaldagi prezident Obamaga qarshi kimning nomzod bo’lishi hali ma’lum emas. Partiya doirasidagi saralash bahslari qizg’in pallaga kirgan. Poygada ishtirok etayotgan to’rt nomzod orasida hozircha Mit Romni oldinda bormoqda.

Nomzodlarning saylov kampaniyasidan turli mavzular, masalalar o’rin olgan. Ular orasidan biz uchun qizig’i bu ta’lim. Prezidentlikka da’vogar shaxslar mamlakatdagi ta’lim tizimi haqida nimalar deyapti? Ulardan biri agar prezident etib saylansa, ta’lim tizimida qanday o’zgarishlar kutilmoqda?

Amaldagi prezident Barak Obamaning ta’limga oid fikr-qarashlarini avvalgi maqolalarimizdan birida tahlil qilgan edik. Bugungi maqolada respublikachilarning shu haqdagi fikrlarini bayon etamiz.

Ta’lim bo’yicha barcha respublikachilarga xos umumiy qarash shuki, davlat ta’lim tizimiga kamroq aralashishi kerak. Bu degani, hukumat ta’limga kamroq mablag’ ajratishi lozim va tizimdagi xususiylashtirish jarayoni qo’llab quvvatlanishi kerak. Hozirda davlat tomonidan ta’limga ajratilayotgan mablag’ miqdori 60 mlrd. dollardan ziyodni tashkil etadi.

(more…)

“Fulbright” AQSHda o’qish uchun arizalar qabulini boshladi

Fulbrayt xorijiy talaba dasturi (Fulbright Foreign Student Program) ikki yilgacha bo’lgan magistrlik darajasi uchun 2013-2014-o’quv yiliga ishtirokchilardan arizalar qabul qilishni boshladi. Tanlovda muvaffaqiyatli ishtirok etib, AQSH universitetlaridan biriga qabul qilingan talabalar ikki yilgacha AQSHda o’qish imkoniyatini qo’lga kiritadi. O’qish, yashash va safar bilan bog’liq barcha xarajatlar AQSH hukumatining Ta’lim va madaniyat ishlari  byurosi tomonidan ta’minlanadi.

Xorijda, xususan, AQSHda o’qish imkoniyatini qidirayotgan vatandoshlarimiz uchun ushbu dastur ayni muddao. Dastur talablariga javob beruvchi  barcha vatandoshlarimizni unda ishtirok etishga chaqiramiz.

Dastur haqida qisqacha ma’lumot:

Fulbrayt Xorijiy Talaba Dasturi gumanitar yo‘nalishlar, tabiiy fanlar, jumladan, muhandislik va ijtimoiy fanlar bo‘yicha o‘qish uchun ariza va hujjatlarni qabul qiladi. O’zbekistondagi AQSH elchixonasi veb saytining dastur haqidagi ma’lumotlar sahifasida Edmund Maski Bitiruvchilar Stipendiyasi dasturida  ko‘zda tutilgan akademik yo‘nalishlar bo‘yicha o‘qishni istagan nomzodlar Fulbrayt Xorijiy Talaba Dasturiga ariza topshirmasliklari kerakligi yozilgan. Quyida keltirilgan oltita yo‘nalish bo’yicha ham Fulbrayt Dasturi arizalar qabul qilmaydi:

Tibbiyot, biznes boshqaruvi, iqtisodiyot, huquqshunoslik, davlat boshqaruvi va davlat siyosati.

(more…)