Talabalar shaharchasi

AQShda ta’lim: Grantlarni qanday topish mumkin? (Uchinchi maqola)

Birinchi maqola: Diqqat: AQShda o’qishni istovchilar uchun yordam beramiz!

Ikkinchi maqola: AQShda ta’lim: Qayerda va nima o’qimoqchisiz?

Facebookdagi sahifamizda muxlislarimizdan tushayotgan savollarning asosiy qismi grantlarni qanday topish haqida bo’lyapti. Bugungi maqolani AQSh Oliy o’quv yurtlariga hujjatlarni qanday topshirish mavzusiga bag’ishlamoqchi edim. Ammo bizga kelib tushayotgan savollarni inobatga olib, AQShda o’qish va  yashash uchun grantlarni qanday topish masalasiga alohida to’xtalib o’tishni lozim topdim.

Avvalgi maqolalarda ham grant topish yo’l-yo’riqlari haqida qisqacha ma’lumot bergan edik. AQShda yashash va o’qish uchun magistratura dasturlariga to’liq grant topishning, asosan, ikkita yo’li bor. Ulardan biri – AQSh hukumati ajratgan va o’zbekistonliklar uchun maxsus tashkil etilgan grant dasturlari. Ikkinchi yo’li – universitetlarning o’zi ajratadigan moliyaviy yordamlarni topish. Bu maqolada ushbu har ikki usul haqida ma’lumot berishga harakat qilaman. Unutmang, bu maqola AQShda bakalavrlikdan keyingi, magistratura yoki undan yuqori bo’lgan darajada o’qish istagida bo’gan talabalar uchun mo’ljallangan.

(more…)

AQShda ta’lim: Qayerda va nima o’qimoqchisiz? (2-maqola)

Nafaqat AQShning, balki butun dunyoning eng nufuzli oliy o’quv yurti – Garvard Universiteti maydoni,   © Chensi Yuan

O’tgan maqolalarimizdan birida AQShda magistrlik darajasida o’qish uchun nimalar qilish va nimalarni bilish lozimligi haqida umumiy ma’lumot bergan edim (Qarang: Diqqat: AQShda o’qishni istovchilar uchun yordam beramiz!). Bugun ana shu mavzuni davom ettirib, AQShda tahsil olish uchun o’zingiz qiziqqan sohadagi o’quv dasturlarini va universitetlarni qanday topish mumkinligi haqida yozmoqchiman. Oldindan shuni aytib o’tish lozimki, ushbu ma’lumot va maslahatlar kaminaning mustaqil izlanishlari va shaxsiy tajribasidan olingan bo’lib, ularning mutlaq haqiqat yoki to’g’riligiga kafolat berilmaydi. AQShda o’qishning biz bilgan va bilmagan boshqa yana ko’plab imkoniyatlari mavjud va o’quvchilarimiz ushbu ma’lumotlardan tashqari qo’shimcha va mustaqil izlanish olib borishlari tavsiya etiladi.

Birinchi maqolamizda ta’kidlanganidek, avvalo, nima o’qimoqchi ekaningizni aniqlab oling. Magistratura darajasida aynan bakalavrlikdagi ixtisosligingizni davom ettirishingiz shart emas. Masalan, jurnalistika bo’yicha o’qigan bo’lsangiz,  magistraturani xalqaro munosabatlar, siyosatshunoslik, sotsiologiya va hatto biznes boshqaruvi kabi soha va yo’nalishlarda davom ettirishingiz mumkin. Bakalavriatda ma’lum bir sohada ixtisoslik olsangiz ham, to’rt yillik o’qish davomida sohangizga aloqador yoki butunlay farqli fanlarni ham o’qishingiz mumkin va shuning uchun magistrlikni o’z ixtisosligingizdan farqli bo’lgan yo’nalishda davom ettirishga haqlisiz. Ammo iqtisodiyot, huquqshunoslik kabi aniq yo’nalishli sohalarda, agar bakalavriatda shu sohalarga aloqador yetarli kredit beruvchi fanlarni o’qimagan bo’lsangiz yoki nazariy bilimlarning o’rnini qoplash uchun shu sohalarda yetarli amaliy tajribaga ega bo’lmasangiz, odatda, bu yo’nalishlarga boshqa sohalardan o’tib bo’lmaydi.

Qabul jarayonida imkoniyatlaringiz yuqori bo’lishini va o’qish uchun topshirilgan anketangiz ishonchliroq ko’rinishini istasangiz, magistraturani o’z sohangizda davom ettirishingizni tavsiya qilaman. Sohani o’zgartirish o’qishga qabul qilinish imkoniyatingizni rasman kamaytirmasa ham, nega sohangizni o’zgartirayotganingizni anketaga qo’shib topshirilgan bayonnomangizda (Statement of Purpose) asosli sabablar bilan tushuntirib berishingiz kerak.

Xullas, qaysi sohada o’qishni davom ettirish borasida bir qarorga keldingiz. Endi ana shu soha bo’yicha o’quv kurslarini taklif etadigan universitetlarni qidirib topishingiz kerak. Shuni alohida ta’kidlash kerakki, AQShda oliy o’quv yurtlari soni juda ko’p va ulardan qay birini tanlash borasida bir qarorga kelish oson bo’lmaydi. Infoplease.com sayti ma’lumotiga ko’ra, AQShda oliy ta’lim darajasini beruvhi o’quv yurtlari soni 4000 dan oshadi. Aynan magistratura va undan yuqori bo’lgan darajada o’qiydigan talabalarning bir yillik soni esa ikki milliondan ortiq. Demak, siz o’qishga topshirganingizda, ana shu ikki millionlik o’rinlardan biriga da’vogarlik qilasiz.

Oliy o’quv yurtini va o’zingiz qiziqqan o’quv dasturini qanday topish jarayonini bir soha misolida ko’rib chiqamiz. Aytaylik, siz ijtimoiy yo’nalish hisoblanuvchi xalqaro munosabatlar (International Relations) sohasida tahsil olmoqchisiz. Siyosatshunoslik (Political Science), hududiy tadqiqotlar (regional studies) kabi sohalar xalqaro munosabatlar bilan aloqador umumiy yo’nalish ostida bo’lib, o’quv dasturlarida xalqaro munosabatlar, odatda, siyosatshunoslikning ichki bo’limi sifatida keladi. Shuning uchun siz xalqaro munosabatlar bo’yicha o’qish qidirganingizda, yuqorida tilga olingan aloqador yo’nalishlarni ham qarashingiz kerak.

(more…)

Diqqat, yangilik: “Amerika Ovozi” bepul ingliz tili darslarini taqdim etadi

Oldingi maqolalarimizdan birida internet orqali ingliz tilini bepul o’rgatuvchi bir necha sayt haqida xabar bergan edik. Bugun sizga bermoqchi bo’lgan ma’lumotimizni ham shu mavzuning davomi deyish mumkin.

“Amerika Ovozi” axborot xizmati saytida ingliz tilini o’rgatuvchi bo’lim tashkil etildi. Bo’limning ahamiyatli tomoni shundaki, u mutlaqo bepul va aynan o’zbekistonlik talabalar uchun mo’ljallangan.

Ingliz tili darslari bo’limidan siz ingliz tili grammatikasining turli mavzulariga aloqador kundalik dars va mashg’ulotlar, testlar, shuningdek, umumiy va sohalarga aloqador xos lug’atlar hamda ingliz tiliga aloqador shu kabi boshqa material va resurslarni topasiz.

O’quvchi diqqatini jalb etish hamda mashg’ulotlarni qiziqarli, ko’ngilochar ruhda o’tkazish maqsadida saytda multimediya elementlariga katta e’tibor qaratilgan. Siz har bir yangi darsni o’rganish jarayonida video, audio, suratlar hamda boshqa harakatlanuvchi multimediya vositalaridan foydalanasiz. Mashg’ulotlar nafaqat ingliz tilingizni yaxshilashga xizmat qiladi, balki AQSh hayoti va madaniyatiga oid bilimlaringizni kengaytirishga ham hissa qo’shadi.

“How English is really spoken?” (Ingliz tili aslida qanday so’zlashiladi) nomi ostida beriladigan seriyali dars mashg’ulotlarida siz amerikaliklarning turli so’z va iboralarni og’zaki so’zlashuv uslubida qanday so’zlashlari va ishlatishlarini o’rganasiz. Bu kabi amaliy darslar sizning og’zaki so’zlashuv qobiliyatingizni rivojlantirishga, shuningdek, ingliz tilidagi jonli muloqotlarni tinglab tushunish salohiyatingizni oshirishga qaratilgan.

(more…)