Xalqaro talabalar ro’yxatida Xitoy hanuz peshqadam

Posted April 16th, 2012 at 11:50 pm (UTC-5)
Leave a comment

Ammo Meksika va Braziliyalik talabgorlar sonida ham bu yil katta o’sish kuzatilgan

Vittenburg universiteti xalqaro talabalari ©Foto Matt Cline

AQSh universitetlariga magistratura va undan yuqori darajalar uchun o’qishga hujjat topshirayotgan xalqaro talabalar soni bu yil 9 foizga o’sgan. Bu o’tgan yilgi o’sishdan ikki foiz kam.

Xitoy, Meksika va Braziliya davlatlaridan kelgan hujjatlar sonida bu yil eng katta o’sish kuzatilgan.

Xalqaro talabalarni o’ziga eng ko’p jalb etayotgan soha injenerlik. Undan keyingi o’rinlarda fizika va geologiya fanlari turibdi. Tabiiy fanlarda o’zgarish yo’q. Ushbu raqamlar Oliy ta’lim dargohlari Kengashining yaqinda e’lon qilingan hisobotida keltiriladi.

AQShga eng ko’p talaba yuboradigan besh davlat Xitoy, Hindiston, Janubiy Koreya, Tayvan hamda Kanada hisoblanadi. Hisobotda ana shu besh davlat hamda Meksika va Braziliya qamrab olingan. So’nggi yillarda Meksika va Braziliyadan ham o’qishga hujjat topshirayotganlar soni oshgan.

Xitoydan o’qish uchun jo’natilayotgan hujjatlar soni bu yil 18 foizga o’sgan. Hindistonliklar soni esa bu yil ikki foizga ko’p. Janubiy Koreya va Tayvandan kelayotgan arizalar soni esa 1-2 foizga kamaygan.

Afrikadan kelayotgan arizalar soni ham besh foizga kamaygan bo’lsa, Yaqin Sharq va Yevropalik talabalar hujjatlari sonida ham o’sish kuzatilmoqda.

Oliy ta’lim dargohlari Kengashi prezidenti Debra Styuartning aytishica, hujjat jo’natayotgan talabalar soni hamda o’qishga qabul qilinayotgan haqiqiy talabalar soni orasida, albatta, katta farq bor.

“Unutmang, arizalar soni o’qishga kiruvchilar miqdorini belgilamaydi. AQSh oliy o’quv yurtlariga xorijdan kelayotgan arizalarning 47 foizi Xitoyga tegishli. Ammo ularning qabul qilinish darajasi ancha past”, deydi u.

Read the rest of this entry »

AQSh musulmonlari orasida uy maktablari ko’paymoqda

Posted April 9th, 2012 at 2:20 am (UTC-5)
Leave a comment

Foto Washington Post

AQShda ota-onalar farzandlarini davlat yoki xususiy maktablarga bermasdan, balki uylarida o’qitishlari mumkin. Uy maktabi o’quvchilari davlat talab qiladigan imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirsa kifoya. Oliy o’quv yurtlariga kirishda ham ular uchun hech qanday to’siq yoki cheklov yo’q. Ular xohlasa, universitet darajasini ham masofali ta’lim dasturlari asosida uyda o’qib olishlari mumkin.

Bolalarni uyda o’qitishning bu usulidan asosan dindor amerikaliklar foydalanishadi. Prezidentlik uchun nomzod Rik Santorumning yetti nafar farzandini uyida o’qitgani ma’lum. Bu amaliyotning Amerika musulmon oilalari orasida ham yoyilib borayotgani bugungi maqolamiz mavzusi.

Jiliya Nadiya farzandlarini uyda o’qitadigan musulmon onalardan biri. Diniy e’tiqodim bois maktabda ko’p aziyat chekkanim esimda, deya u yoshlik davrini eslaydi. O’sha paytlar sinfdagi o’quvchilar musulmonligim bois meni tahqirlashardi, ba’zan hijobimni tortishardi, deydi u.

Nadiyaning ota-onasi 1987-yili uni maktabdan chiqarib, uyda o’qitishga qaror qiladi. Bu o’sha payt uchun ahmoqona ish hisoblanardi, deydi u. Chunki maktabda bormaslik bolaning ijtimoiy faolligiga putur yetkazadi, degan qarash jamiyatda kuchli edi.

Lekin uy maktabida o’qish Nadiya uchun zararli bo’lmadi. Uy maktabi bitiruvchisi bo’lgan Nadiya hozir o’zining bir yarim yoshdan 12 yoshgacha bo’lgan 6 nafar farzandini uyida o’qitmoqda. Bunda o’zining ham uy maktabi bitiruvchisi ekani qo’l kelmoqda.

Bugun farzandlarini uyida o’qitayotganlar soni musulmonlar orasida oshib bormoqda. Ularni qo’llab-quvvatlovchi tashkilotlar va ular uchun yaratilayotgan maxsus darslik va dasturlar soni ham ko’paymoqda. AQSh Davlat departamenti ma’lumotlariga ko’ra, 2007-yilda uyda o’qitilgan o’rta va yuqori sinf o’quvchilari soni mamlakatda bir yarim millionni tashkil etgan.

Read the rest of this entry »

Xitoylik talabalar orasida qalbaki hujjatlar bilan o’qishga kirish holatlari yuqori

Posted March 31st, 2012 at 9:39 pm (UTC-5)
Leave a comment

Photo SUNY Canton

AQShga xorijdan eng ko’p talaba jo’natayotgan mamlakat bu Xitoy. Okeanortiga ta’lim uchun kelayotgan xitoyliklar soni yildan yilga o’sib bormoqda. Ammo AQSh ta’lim dargohlariga qabul bo’yicha mutaxassislarning aytishicha, xitoylik talabalar orasida hujjatlarni qalbakilashtirish va shu yo’l bilan oliy o’quv yurtlariga kirib olish holatlari ko’p uchraydi.

Kollejlarga qabul bo’yicha Milliy Assotsiatsiya tuzgan qo’mita rahbari Filip Balingerning aytishicha, AQShda tahsil oladigan xitoylik talabalarning aksariyati qabul uchun hujjatlarni tayyorlashda va esse yozishda pulli xizmatlardan foydalangan. Ushbu xizmatlarni taklif etuvchi shaxslar talabalar o’rniga anketalarni to’ldirib, bexato ingliz tilida esse ham yozib berishadi. Ular hatto talabalikka nomzod shaxslarning maktab baholarini ham o’zgartirib bermoqda, deydi Balinger.

AQSh oliy o’quv yurtlarida bu jarayonni qo’llab quvvatlab, xitoylik talabalarga qabul bo’yicha yordam bergan vositachilarni hatto rag’batlantiradiganlar ham bor, deydi mutaxassis. Chunki iqtisodiy qiyinchiliklar oqibatida qiynalib qolgan kollej va universitetlar o’qish uchun ko’proq pul to’laydigan xalqaro talabalarni qabul qilishdan manfaatdor.

“Ayrim o’quv dargohlari xitoylik talabalarni o’qishga joylab qo’ygan vositachilarga haq ham to’lashadi”, deydi Balinger.

Xitoyda iqtisodning gurkirab o’sishi natijasida oxirgi yillarda o’qish uchun farzandini xorijga jo’natayotgan oilalar soni oshib bormoqda. Kuzatuvchilar fikricha, iqtisodiy omil sabab ko’plab AQSh universitetlari o’qish uchun salohiyat darajasi past bo’lsa ham, ko’p pul to’laydigan xorijlik talabalarni qabul qilishga majbur bo’lmoqda.

Xorijlik talabalarni faqat puli uchun qabul qilish alal-oqibat universitetlardagi ta’lim sifatiga salbiy ta’sir ko’rsatadi, deydi Balinger. Balinger Sietldagi Vashington Universitetida qabul bo’yicha vitse-prezident yordamchisi. Uning aytishicha, soxta hujjatlar yoki boshqalar yordamida to’ldirilgan anketa orqali o’qishga kirish holati hindistonlik va janubiy koreyalik talabalar orasida ham yuqori.

Read the rest of this entry »

O’rta maktab o’qituvchilari AQShda malaka oshirishdi

Posted March 26th, 2012 at 11:31 pm (UTC-5)
Leave a comment

Foto IREX

Kuni kecha AQSh Davlat Departamentining Ta’lim va Madaniyat masalalari byurosi xorijlik 88 nafar o’rta maktab o’qituvchisiga AQShda malaka oshirganlik to’g’risidagi sertifikatlarni topshirdi.

Ushbu o’qituvchilar dunyoning 29 mamlakatidan kelgan. Ular “Muallimlik fazilatlari va yutuqlari” (Teaching Excellence and Achievement (TEA) Program) nomli dastur doirasida AQShning turli oliy o’quv yurtlarida olti hafta davomida malaka oshirdilar.

“TEA” dasturi AQSh Davlat departamenti tomonidan 2006-yilda tashkil etilgan. Shu kungacha ushbu dastur doirasida 650 nafar ingliz tili, matematika hamda aniq va ijtimoiy fanlar o’qituvchilari AQShda tahsil olish imkoniyatiga ega bo’ldi.

Bu yilgi dastur ishtirokchilari 19-22 mart kunlari poytaxt Vashingtonda yig’ilib, ikki oy davomida o’rgangan bilim va ko’nikmalarini o’zaro bir-birlari bilan baham ko’rdilar. Ular bu bilimlarni o’z yurtlariga qaytgach maktablarga qanday tatbiq etish borasida ham o’zaro fikr almashdilar.

Read the rest of this entry »

AQShda nogironlar uchun maxsus ta’lim qachon boshlangan?

Posted March 17th, 2012 at 9:15 am (UTC-5)
Leave a comment

Stockbyte/Getty Images

Jenifer autizm kasalligi bilan og’riydi. Ammo bu uni ta’lim olishdan, sog’lom do’stlari qatori universitetda o’qib, o’z sohasida ishlashdan to’xtata olmadi. Agar “Nogiron shaxslar uchun ta’lim qonuni” (Individuals with Disabilities Education Act (IDEA) bo’lmaganida, ehtimol, Jenifer bu kunlarga yetmagan bo’lardi. Uning ta’lim olishi aynan shu qonun ta’minlab bergan shart-sharoitlar bois yuzaga chiqdi.

30 yildirki, nogironligi bois maxsus e’tiborga muhtoj millionlab amerikaliklar “Nogiron shaxslar uchun ta’lim qonuni” doirasida to’liq ta’lim olish imkoniyatiga ega bo’lib kelmoqda.

1975-yil 29-noyabr kuni qabul qilingan dastlabki qonun “Barcha nogiron bolalar uchun ta’lim” (Education for All Handicapped Children Act (Public Law 94-142) deya nomlangan edi. Qonun shtatlardagi maxsus e’tiborga muhtoj nogiron yoshlarning ta’lim olishga bo’lgan huquqini himoyalash va buning uchun shart-sharoit yaratib berish maqsadini ko’zda tutgan.

Read the rest of this entry »

AQSh prezidentligiga nomzodlar: Ularning ta’lim bo’yicha fikrlari qanday?

Posted March 11th, 2012 at 9:58 am (UTC-5)
Leave a comment

Respublikachilar orasidan nomzod tanlash poygasida to'rt kishi qoldi. © Reuters

AQSh prezidentligi uchun bu yilgi saylovda respublikachilardan amaldagi prezident Obamaga qarshi kimning nomzod bo’lishi hali ma’lum emas. Partiya doirasidagi saralash bahslari qizg’in pallaga kirgan. Poygada ishtirok etayotgan to’rt nomzod orasida hozircha Mit Romni oldinda bormoqda.

Nomzodlarning saylov kampaniyasidan turli mavzular, masalalar o’rin olgan. Ular orasidan biz uchun qizig’i bu ta’lim. Prezidentlikka da’vogar shaxslar mamlakatdagi ta’lim tizimi haqida nimalar deyapti? Ulardan biri agar prezident etib saylansa, ta’lim tizimida qanday o’zgarishlar kutilmoqda?

Amaldagi prezident Barak Obamaning ta’limga oid fikr-qarashlarini avvalgi maqolalarimizdan birida tahlil qilgan edik. Bugungi maqolada respublikachilarning shu haqdagi fikrlarini bayon etamiz.

Ta’lim bo’yicha barcha respublikachilarga xos umumiy qarash shuki, davlat ta’lim tizimiga kamroq aralashishi kerak. Bu degani, hukumat ta’limga kamroq mablag’ ajratishi lozim va tizimdagi xususiylashtirish jarayoni qo’llab quvvatlanishi kerak. Hozirda davlat tomonidan ta’limga ajratilayotgan mablag’ miqdori 60 mlrd. dollardan ziyodni tashkil etadi.

Read the rest of this entry »

“Fulbright” AQSHda o’qish uchun arizalar qabulini boshladi

Posted March 3rd, 2012 at 3:53 pm (UTC-5)
2 comments

Fulbrayt xorijiy talaba dasturi (Fulbright Foreign Student Program) ikki yilgacha bo’lgan magistrlik darajasi uchun 2013-2014-o’quv yiliga ishtirokchilardan arizalar qabul qilishni boshladi. Tanlovda muvaffaqiyatli ishtirok etib, AQSH universitetlaridan biriga qabul qilingan talabalar ikki yilgacha AQSHda o’qish imkoniyatini qo’lga kiritadi. O’qish, yashash va safar bilan bog’liq barcha xarajatlar AQSH hukumatining Ta’lim va madaniyat ishlari  byurosi tomonidan ta’minlanadi.

Xorijda, xususan, AQSHda o’qish imkoniyatini qidirayotgan vatandoshlarimiz uchun ushbu dastur ayni muddao. Dastur talablariga javob beruvchi  barcha vatandoshlarimizni unda ishtirok etishga chaqiramiz.

Dastur haqida qisqacha ma’lumot:

Fulbrayt Xorijiy Talaba Dasturi gumanitar yo‘nalishlar, tabiiy fanlar, jumladan, muhandislik va ijtimoiy fanlar bo‘yicha o‘qish uchun ariza va hujjatlarni qabul qiladi. O’zbekistondagi AQSH elchixonasi veb saytining dastur haqidagi ma’lumotlar sahifasida Edmund Maski Bitiruvchilar Stipendiyasi dasturida  ko‘zda tutilgan akademik yo‘nalishlar bo‘yicha o‘qishni istagan nomzodlar Fulbrayt Xorijiy Talaba Dasturiga ariza topshirmasliklari kerakligi yozilgan. Quyida keltirilgan oltita yo‘nalish bo’yicha ham Fulbrayt Dasturi arizalar qabul qilmaydi:

Tibbiyot, biznes boshqaruvi, iqtisodiyot, huquqshunoslik, davlat boshqaruvi va davlat siyosati.

Read the rest of this entry »

O’qituvchilar uchun 5 mlrd. dollar

Posted February 20th, 2012 at 11:17 pm (UTC-5)
Leave a comment

O'quvchi ustozi bilan

© Paul Gooddy

Obama ma’muriyati o’qituvchilik kasbini rivojlantirish va rag’batlantirish maqsadida shtatlar uchun 5 mlrd. dollarlik grantlar dasturini e’lon qildi, deya xabar qiladi “New York Times” gazetasi. 2009-yil maktablarni isloh etish maqsadida tatbiq etilgan “Race to the Top” (Yuqoriga Poyga) dasturi shaklida amalga oshiriladigan yangi grant loyihasi, Obamaning Kongressdagi nutqida ta’kidlanganidek, yaxshi o’qituvchilarni rag’batlantirish va o’qituvchilikni sharafli va qiymatli kasblar qatoriga kiritishni ko’zda tutadi.

“Respect” (Recognizing Educational Success, Professional Excellence and Collaborative Teaching) deya atalayotgan ushbu grantdan ulush olish uchun shtatlar loyiha talablariga javob beradigan ta’lim dasturlari va siyosatini ishlab chiqib, federal hukumatga taqdim etadi. Ta’lim departamentining ushbu loyiha bilan ishlovchi maxsus guruhi eng maqbul deb topilgan arizalarni tanlab olib, ularga 5 mlrd. dollarlik grantdan ulush ajratadi. Shtatlar oladigan moddiy yordam miqdori shtatdagi aholi, o’quvchi va o’qituvchilar soniga qarab farqli bo’lishi mumkin.

Shtatlar ushbu grantni o’z hududlaridagi maktablar sharoitini yaxshilash, yaxshi o’qituvchilarni rag’batlantirish, ish va malaka oshirish dasturlarini kengaytirish va ularni zarur texnik va boshqa jihozlar bilan ta’minlash kabi maqsadlarga yo’naltirishlari lozim.

“Respect” dasturi jamoatchilikka chorshanba kuni AQSh Ta’lim kotibi Arne Dunkan tomonidan rasman taqdim etiladi.

Read the rest of this entry »

AQSHda diplomni pulga sotib olish mumkinmi?

Posted February 13th, 2012 at 7:09 pm (UTC-5)
Leave a comment

Dikenson universiteti joylashgan hududning umumiy ko'rinishi. © Surat universitet saytiga tegishli.

AQSH korrupsiya va poraxo’rlik darajasi juda past bo’lgan mamlakatlar ro’yxatida yetakchilik qiladi. Mamlakat ta’lim tizimi bu illatlardan xoli bo’lgani bois dunyoning eng kuchli universitetlari shu yerda joylashgan.

AQSHda ehtimol diplomni pulga sotib olish yoki imtihonlardan pora orqali o’tish holatlari biror universitetda hali uchramagandir. Ammo bakalavrlik kabi universitet darajasini barcha talab qilingan kurslarni bitirmasdan yoki ingliz tilini yaxshi bilmasdan turib olish mumkin bo’lgan universitetlar Amerikada ham bor ekan. Yaqinda Shimoliy Dakotadagi Dikenson Davlat universiteti ana shunday o’quv yurti ekani aniqlandi.

Ingliz tilini umuman bilmaydigan yoki majburiy bo’lgan kurslarni tugatmagan yuzlab xalqaro talabalar so’nggi yillarda Dikenson Davlat universiteti diplomlarini osonlikcha qo’lga kiritgan. Bu haqda “AP” axboroti asosida “Huffington Post” internet nashri xabar tarqatdi.

Universitetda o’tkazilgan tekshiruv natijasiga ko’ra, 2003-yildan beri universitetda to’rt yillik universitet darajasini olgan 410 xorijlik talabaning 400 nafari bitirish talablarini bajarmasdan turib diplom olgan. Ushbu tabalarning 95 foizi xitoylik, qolgani esa rossiyalik ekani aniqlangan.

Read the rest of this entry »

Obama AQSH ta’lim tizimiga nima bera oladi?

Posted February 6th, 2012 at 10:15 pm (UTC-5)
Leave a comment

Official_portrait_of_Barack_Obama

© Oq Uy surati

AQSH prezidenti Barak Obama e’tiboridagi muhim masalalardan biri ta’lim ekani shubhasiz. Agar sifatli ta’lim berish bo’yicha yetakchilikni qo’ldan boy bersak, Amerikaning buyukligi xavf ostida qolishi mumkin, deb prezident ko’p ta’kidlaydi. Yaqinda AQSH Kongressida qilgan nutqida ham Obama mamlakat ta’lim tizimidagi ayrim maummolarga to’xtalib o’tib, ularni bartaraf etish bo’yicha o’z fikrlarini ilgari surdi.

Mamlakat ta’lim tizimining hozirgi ahvolidan Obamaning ko’ngli to’ladimi? Tizimdagi muammolarni bartaraf qilish uchun nimalarni taklif qilmoqchi? Keling, Obama nutqidan ana shu savollarga javob bo’lishi mumkin bo’lgan muhim nuqtalarni qidirib topib, ularni tahlil qilaylik.

Amerikaning ta’limga ajratadigan mablag’i mamlakat jami xarajatlarining 1 foizini ham tashkil etmaydi. Prezident nutqida ayni shu masalani tilga olib o’tdi. Uning fikricha, ta’lim uchun ajratilayotgan mablag’ miqdorini oshirish kerak. Bu boradagi real raqamlarga qaraydigan bo’lsak, vaziyat Obama aytayotgan gapning butunlay aksini ko’rsatmoqda. So’nggi yillarda AQSh shtatlarining aksariyatida ta’limga ajratilayotgan byudjet keskin qisqarishlarga yuz tutgan.

Obama, shuningdek, maktablardagi ta’lim uchun sharoitarni yaxshilash, yaxshi o’qituvchilarni rag’batlantirib, aksincha, sifatsiz muallimlar bahridan o’tish kerakligini ham ta’kidladi. U o’quvchilar ongidagi faqat imtihon uchun o’qish tushunchasi noto’g’ri ekanini alohida tilga oldi. O‘quvchilarni testga emas, balki yangilik yaratishga o‘rgataylik, dedi u.

AQSH ta’lim tizimidagi eng katta muammolardan biri bu talabalarning o’quv yurtlarini bitirmasdan erta tark etishidir. AQSHda har to’rt tababaning bittasi o’quv yurtini turli sabablarga ko’ra bitira olmaydi. Prezident ayni shu holatni ta’limdagi jiddiy muammolar qatorida sanadi.

“O‘quvchilar darslarni qoldirmasliklari kerak, – dedi Obama. – Bu ularning hayotda to‘g‘ri yo‘ldan ketishining muhim omili. Shu bois men har bir shtat o‘quvchi 18 yoshga to‘lgunga qadar maktabga to‘liq qatnashishini talab qilishini taklif qilaman”.

Read the rest of this entry »

Muallif haqida


Behzod AQShning Shimoliy Karolina universitetida jurnalistika bo'yicha tahsil olgan. Ijtimoiy-madaniy va ma’rifiy mavzularda yuzlab maqolalari matbuotda e’lon qilingan. “Talabalar shaharchasi” sahifasining muallifi va bosh muharriri.

Talabalar shaharchasi haqida


Amerikada o'qishni xohlaysizmi? O'qish uchun grantlarni qanday topish yoki viza olish yo'l-yo'riqlari haqida ma'lumot qidirayotgandirsiz? Balki Amerikadagi vatandoshlarimiz hayoti, ular erishgan muvaffaqiyatlar haqida o'qishni istarsiz? Shu va yana boshqa ko'plab mavzular haqida "Amerika Ovozi" barcha sobiq, hozirgi va bo'lajak talabalarni Talabalar shaharchasiga muloqot uchun taklif etadi.
Talabalar shaharchasi - Sizning minbaringiz. Bu yerda Siz o'z tajribalaringizni boshqalar bilan baham ko'rishingiz, ijodiy ishlaringiz va fikr-mulohazalaringiz bilan blogimizda muntazam ishtirok etishingiz mumkin. Ijodiy hamkorlik uchun uzbek@voanews.com elektron manzili orqali bizga bog'lanishingizni so'raymiz.