O`zbek xalqi yana bir fidoyi farzandidan ayrildi

Posted April 19th, 2014 at 2:05 am (UTC+0)
Leave a comment

Zohir A'lam

Zohir A’lam

Taniqli yozuvchi Zohir A’lam 71 yoshida vatanida tuproqqa qo`yildi. Uni so`nggi yo`lga kuzatgan va kuzata olmagan do`stlarning barchasi uchun bu bu katta qayg’u bo’lgani shubhasiz.

Zohir A`lam taqdiri o`zbek shaxsiyatini ulug` bilgan millat ziyolisining murakkab va achchiq bir hayot yo`lini ko`rsatadi.

Yozuvchining o`limidan keyin ham adabiy jamoatchilikdagi mavjud sukut o`z vatani, millati taqdiri haqida hamisha to`g`ri so`zni ayta olgan adibni xotirlash hamon xatarli ekanidan dalolat beradi.

Zohir A’lamni avvaldan yaxshi bilardim, lekin so`nggi yillarda uni bevosita tanish imkoniyatiga ega bo’lgandim. Toshkentda ba`zan ish yuzasidan, ba`zan esa do`stlar davrasida gurunglashish uchunu bilan uchrashib turardik.

Xotirada uning bosiq, biroz kinoyali tabassumi qalqiydi.

O`sha paytlar zamondan,  atrofdagi jamoatchilikdan hafsalasi pir bo`lgan yozuvchi millat shaxsiyatini qadimiy bitiklardan izlayotgan edi. Turklar haqidagi eng qadimgi, birlamchi manbalarni qidirib, topganlarini o`zbekchaga o`girayotgan yozuvchi uchun bu izlanish uni atrofdagi majruhlikdan chalg`ituvchi bir qanoat ham edi.

Zohir A`lam o`zbek xalqining qat’iyatli vakillaridan edi, uning qat`iyati bosiqlikda ko`rinardi. O`zbek tiliga davlat maqomi berilishidagi xizmati katta bo`lgan yozuvchining millatga, tilga hurmati chuqur, sobit edi.

Poytaxtdagi martabali va nufuzli ziyolilar ham Toshkent shevasiga o`tib ketayotgan bir davrda, asli toshkentlik adibning o`zbek adabiy tilida jonli, tabiiy gapirishi yuksak madaniyat va ehtiromdan darak berardi.

Zohir A`lam o`zidagi tuyg`ularni, vatan va millat haqidagi taassurotlarini yoshlarga, o`quvchilariga yetkaza olmadi. Nazarimda, bu borada uning izlanishlari ham, aytadigan gaplari ham ko`p edi. Adib nashriyotlardan ham, jamoatchilikdan ham chetga surildi. Jamiyat hayotini o`z taqdiri bilan bog`lagan yozuvchi uchun bu juda og`ir edi.

Zoh`ir A`lam odamlar soyasidan ham qo`rqayotgan bir muhitda nafaqat haq so`zni ayta olgan, balki o`z taqdirini, hayotini shu haqiqat uchun tikkan kam sonli adiblardan edi. Shu ma`noda yozuvchining uzlatga chekinish qarori uning sukunatdagi isyoniga o`xshardi.

Nazarimda Zohir A`lam nafaqat ijodi, balki shaxsiyati, irodasi bilan ham o`zbek adabiyotida, jamiyatida o`ziga xos iz qoldirdi.

Asarlari darsliklardan olib tashlanishi, uzlatga ketishni ixtiyor qilishi Zohir A`lamni millat xarakteri va iztiroblarini o`ziga singdirgan yorqin shaxsiyatga aylantiradi.

Yurt mustaqilligi uchun kurashda oldingi safda turgan Zohir A`lam o’zi umid qilgan istiqbolni ko`rmadi, uning tasavvuridagi erksevar avlod yetishadimi, yo`qmi, bu ham noma`lum.

Har holda bunday yoshlarga o`rnak bo`luvchi Zohir A`lam doxil avlod chig`iriqdan o`tkazildi, kimlarningfir ruhi sindirildi, kimlardir sotib olindi. Ruhi bukilmaganlar zulm ostida qoldi, qamoqqa tashlandi, quvg`inga solindi, tarqoqlantirildi, begona qilindi.

Vatanda bu avlod vakillarini bir davraga yig`ish, o`zaro gina-kuduratlardan xoli bo`lish, ular ruhiyatini singdrish niyati bor edi, ammo afsus bu niyat amalga oshmadi.

Erk, vatan qadri uchun kurashish, yashash timsolini bergan bu avlod vakillari esa jimgina birin-ketin oramizdan ketmoqda.

Biz bu avlod qudratidan nisbat ola bilamizmi, yo`qmi, bunisi noaniq, ayniqsa yolg`onga cho`ktirilgan bugungi avlod qarshisida bu narsa yanada  umidsizdek ko`rinadi…

Malik Mansur

Vatanni vatandoshlardan begona qilayotgan og’riqlar

Posted April 9th, 2014 at 2:07 am (UTC+0)
Leave a comment

http://sptimes.ru/archive/img/1773/2013_08_13_22_21_1773_02_Migrants.jpg

Rossiyadagi mehnat muhojirlari © AP

Yaqin bir do`stimdan xat oldim. U mendan Rossiya fuqaroligini olish imkoniyatlari haqida so`rabdi. Og’aynimning yozishicha, sharoitdan kelib chiqib va istiqbolni o`ylagan holda Rossiya fuqaroligini olish yomon emas.

Ikki yildan buyon xorijda yurgan mendek odam uchun vatanda o`z istiqbolini ko`ra olmayotgan do`stga maslahat berish og`ir.

Do`stim ziyoli odam, mamlakat hayoti va taqdiriga befarq emas. Hozirgacha umid bilan yashadi. Qiyinchiliklarni o`tkinchi deb hisoblab keldi. Hukumat rahbarining siyosati vaqt o`tib natija beradi deya ishondi.

Xo’sh, uning qarashlaridagi o’zgarishga sabab nima? Ishonch yo`qolganimi? Vatandagi voqelikni to’g’ri tahlil qilish natijasimi? Yo Rossiya fuqaroligini olish osonlashgani haqidagi gap-so`zlar ta’sirimi? Bilmadim.

Har holda uning bunday qarorga kelishi mening ichimda ham g`alati bezovtalik uyg`otgani rost.

Ba`zan global voqealar silsilasini inson shaxsiyatidagi kichik o`zgarishlar belgilaydi. Men do`stimning qarorida shunday ishora ko`rdim.

Bu qariyb 23 yil mobaynida hukumatni olqishlashga qaratilgan, tanqid va erkin fikr quvg`in qilingan total tashviqotning inqiroziga o`xshaydi. Bugun nafaqat mamlakatdagi, balki atrofdagi hodisalar ham bu tashviqotning darzli tirqishlarini kengaytirmoqda.

1990-yillarning boshida O`zbekistonda mintaqani birlashtiruvchi bir qudrat bor edi. Bu salohiyat mintaqada erkin, nizo va talashlardan xoli bir hudud barpo etish uchun yetarli edi. Qo`shni davlatlar uchun O`zbekiston havas qilsa arziydigan, umidli davlat edi.

Afsus, hukumatimiz mamlakatni nafaqat dunyodan, balki qo`shni-qardoshlardan ham ajratish, tahdidlarni bo`rttirish va tashabbuslarni o`ldirish yo`lidan bordi.

Kelgan manzilimiz esa havasli emas. Siyosatga, mamlakat taqdiriga bosh qo`shishni istaganlarga ham, munosib tirikchilik uchun ish izlayotgan minglab fuqarolarga ham yurtda joy yo`q. Vatan torayib bormoqda.

Ko’plab o`zbekistonlik bugun Rossiya fuqaroligini olishga tayyor. Minglab aholi haqida gap ketayotgani ayon. Mohiyat Rossiya ularga fuqarolik berishi yoki bermasligida emas, balki Moskvanining yangi imperiya siyosatini yuritayotgani bilan bog`liq so`nggi jarayonlarga qaramasdan bu ixtiyorning yuzaga chiqqanidadir.

Qanday bo`lmasin, hech kim bu qarorni qoralashga haqli emas, ayniqsa, qariyb 23 yildan buyon porloq kelajak haqida bong urub kelayotgan amaldagi hukumat.

Agar odamlarimizda Rossiya vositasida yurtni o`nglash, o`zgarishlar qilish umidi shakllanayotgan bo`lsa, bu reallikka ko’z yuma olmaysiz.

O`zbekiston faqat nufuzi bilan emas, tarixiy salohiyati bilan ham Rossiy ekspansiyasini mintaqada qaytalanishiga huquq bermaydigan asosiy ustun.

G`arb ham, Rossiya ham, O`zbekiston hukumati ham bu salohiyatni yaxshi tushunadi. Qo`llov ham, munosabatlar ham shunga muvofiq. Kimdir rasmiy Toshkentning boshini silayotgan ekan, bu faqat hukumat masofalanayotgani uchun emas, balki O’zbekiston ortida mintaqaning qudratli nufuzi turgani uchun hamdir.

Ammo hukumat orqa qilayotgan 30 millionlik aholi orasida repessiyadan to’yib, istiqbolni o`zga yurtdan izlaganlar ko’paymoqda.

Ehtimol, muhojirlik dunyo tegirmonini aylantirayotgan bugungi sharoitda bundan fojea yasamaslik kerakdir. Ammo yaqingacha ko`pchilik intilgan, odamlarni o`ziga tortib kelgan, mintaqani madaniy markazi hisoblangan vatandagi bu reallikka ko`nikish ham og`ir.

Malik MANSUR

O’zbekistonning Qrim haqida sukut saqlashga haqqi yo’q!

Posted March 12th, 2014 at 4:43 pm (UTC+0)
2 comments

Qrim tatarlarining Rossiya bosqiniga qarshi o'tkazgan norozilik namoyishidan

Qrim tatarlarining Rossiya bosqiniga qarshi o’tkazgan norozilik namoyishidan. Suratni muallif olgan.

Qrim bosqini bu faqat qrim tatarlari boshidagi fojea emas, balki inqirozni diqqat bilan kuzatib turgan mintaqaning boshqa davlatlari, xususan, O’zbekiston  uchun ham tahlikali xabardir. Ammo shu paytgacha bildirilgan munosabatlarga e’tibor beradigan bo’lsak, tahlika ko’lami yaxshi anglanmagandek.

Qrim bosqini butun dunyo bo`ylab muhokama qilinar ekan, nafaqat mintaqa rasmiylarining, balki turkiy dunyo birligi haqida bong uruvchi ziyolilarning ham masala yuzasidan sukut saqlashni afzal ko’rayotgani achinarli hol.

Turkiya Qrim majorasi bo`yicha o`z pozitsiyasini bildirdi, imkon qadar muzokaralarda ishtirok etishga urinmoqda. Ayni paytda u Rossiya bilan munosabatlarni buzmaslik uchun ehtiyotkorlik qilayotgani sezilib turibdi.

O`zbekiston va Qozog`iston esa mujmal bir bayonot bilan cheklandi. Achinarlisi shundaki, Qrim tatarlari boshiga kulfat olib kelgan bu bosqin haqida dadil gapirish rasmiy Toshkentning majburiyati, ma`naviy burchi edi.

O’zbekistonda hozir ham 100 mingdan oshiq Qrim tatarlari yashaydi. Ular uchun O`zbekiston qanchalik vatan bo`lsa, Qrim ham shunchalik aziz. Qrimdagi tatar jamoatchiligi ham O`zbekistonni ikkinchi vatan deb biladi.

Afsuski, rasmiy Toshkent o`z bayonotini hatto Tashqi ishlar vazirligi darajasida bildirishga ham jur`at etmadi. Agar Moskva bu mojaroni kelajakda O`zbekistonda ham takrorlash niyatida bo`lsa, rasmiy Toshkentning hozirgi yumshoqligi bu qarorni to`xtatib qola olmasligi aniq.

Mayli, davlatlarning rasmiy yondashuvi o`z yo`liga, lekin vatanda turkiy dunyo birligi tushunchasi bilan yashovchi ziyolilar ko`p. Nega ular jim?

Ukrainadagi yevromaydon voqealari bo`yicha sukutni tushunsa bo`lar, o`zbek hukumati inqilob sharpasidan qo`rqadi. Ammo Qrim voqeasida vatani tortib olinayotgan qardosh xalqqa yupanch beruvchi oddiy so`zlarni aytishi mumkin edi.

Bugun ijtimoiy tarmoqlarda ketayotgan munozaralarda ayrimlar tomonidan Rossiya bosqinining qo’llab-quvvatlanayotgani 90-yillarda urfga kirgan atama – manqurtlik tushunchasini beixtiyor yodga tushiradi. Bu cho`kishda sukutdagi o`zbek ziyolilarining-da hissasi bor.

Bu sukut qarshisida rasmiy Toshkentning yuzaki pozitsiyasi ham odamga yupanchdek tuyuladi, har holda unda Ukrainani yaxlit ko`rishga ishora bor. Bu ishora, avvalo, qardosh xalq taqdiri uchun emas, o`zining ertangi taqdiridan tug`ilgan xavotirga asoslangan bo`lsa ham.

Shunisi aniqki, Ukraina va Qrim taqdiri bo`yicha ketayotgan munozaralar millatda xunuk bir og`ish, og`ir bir yo`qotish  boshlanganidan darak bermoqda.

Qrim tatarlari bizga qardosh, yaqingacha bizga vatandosh bo`lgan xalq. Ayrimlar buni unutgan, anglamagan taqdirda ham, kimningdir vatani bosqin qilinayotganini yoqlash noto’g’ri.

Agar rus xalqi bor joyda bosqin uyushtirish mumkin bo`lsa, bu bosqin ertaga Qozog`iston, so`ng O`zbekistonga yetib kelishi ehtimoli yuqori. O`shanda buni ham oqlovchilar topilsa ajab emas.

Hozirgi fikrlash jarayoni bunday ehtimollikni yo`qqa chiqarmaydi, dahshatlisi ham shunda.

Bu ayanch manzilga yetib kelishimiz sabablari esa oddiy. Nochorlik, aksariyat odamlarning tirikchiligi Rossiyaga taqalayotgani, yurtda erk yo`qligi, mustaqil so`z, fikr aytishning ta’qibda  ekanligidir.

O`zbek matbuotining qumga suqilgan boshi ko`tarilmas ekan, boshqa natija kutish ham mumkin emas.

O’tgan va yangi yil bo’yicha ayrim mushohadalar

Posted January 17th, 2014 at 3:10 am (UTC+0)
Leave a comment

2014-yil O’zbekiston ijtimoiy-siyosiy hayotida qanday bo’lishi haqida turli hisobot va tahlillar e’lon qilindi. Tadqiqotchilar vaziyatni ancha qaltis baholashadi. Nufuzli xalqaro nashrlarning dunyo davlatlaridagi vaziyatga  oid tahlillarida O’zbekiston ijtimoiy bo’hronlar kutilayotgan sanoqli mamlakatlar qatoridan joy olgan.

Hisobotlar mamlakatga tashqaridan qaraydi, ichkaridan tadqiqotlar qilish imkonsiz. Shimoliy Koreyadagi oddiy aholi hayoti tashqi dunyo uchun qanchalik mavhum qolayotgan bo’lsa, ko’pchilik uchun O’zbekistondagi vaziyat ham shunga yaqin ko’rinadi.

Albatta, Ijtimoiy fikr markazining so’rovnomlarini istisno qilganda. Markaz tadqiqotiga tayanilsa, o’zbekistonliklarning 90 foizdan oshig’i  ijtimoiy siyosiy hayotdan mamnun, prezidentdan minnatdor. Markazning an’anaga aylangan bu tadqiqotlari aksariyat tomonidan faqat kinoya bilan qabul qilinayotganini ham aytish kerak.

O’zbekiston bo’hronlar kutilayotgan davlatlar qatorida qolayotganining sababi oddiy – “buyuk kelajak”ka ishonch yo’qolgan, xalq turmushi, noroziligi bilan hukumatning ishi yo’q. Norozilik esa har qanday jamiyatda bo’lgani kabi O’zbekistonda ham bor va odatda norozilik aynan bosim natijasidan kuch oladi.

Ochiq, demokratik  jamiyatning afzalligi ham shunda. Norozilik siyosiy kuchlarni shakllantiradi, partiyalar hukumat qo’lidagi nochor qo’g’irchoqqa emas, xalq irodasini ifodalovchi kuchga aylanadi.

Ammo, afsuski, biz boshqa qaltis yo’lni tanladik. Xalq irodasi avtoritarizm hukmronligi uchun qurbonlikka keltirildi. So’nggi yillarda dunyo bo’ylab kechayotgan inqiloblar bu yo’lning  xatoligini isbotlab berdi. Tabiiyki, O’zbekiston ham bundan bundan holi emas.

Xullas, vaqt oliy hakam, hayot davom etayapti. 2014-yilning boshlanishi esa muvaffaqiyatlar haqida gapirishga asos bermaydi.

Yangi yil O’zbekistonda benzin ortidan boshqa mahsulotlar bahosining ham oshishi, kommunal to’lovlardan, elektr chirog’idan qarzdor aholi mulki xatlanayotgani haqidagi xabarlar bilan boshlandi.

Ammo benzin bahosining oshishi uning taqchil qolayotganiga barham bermagan. Elektr chirog’i haqida gapirmasa ham bo’ladi, tumanlarda chiroqning o’zi yo’q, qishloqdagilar uchun chiroqdan qarzdor bo’lishning o’zi orzuligicha qolmoqda.

Yilning boshlanishi o’zbek madaniyati uchun ham qayg’uli keldi. Yanvarning ilk kunlarida milliy qo’shiqchilik timsollaridan biri bo’lgan Olmaxon Hayitova, sal o’tib esa o’zbek adabiyotining yorqin ite’dodlardan Ahmad A’zam vafot etdi.

O’zbekistonda muxolif siyosiy partiyalar shakillanishida faol qatnashgan, keyinchalik hukumat idoralarida ishlagan Ahmad A’zam o’zbek jamiyatining uyg’oq vakillaridan biri edi. Ayniqsa, so’nggi chiqishlaridan yozuvchningi jamiyatdagi muammolarni og’riq bilan qabul qilayotganini anglash mumkin edi.

Tuzum Ahmad A’zam kabi ko’plab iste’dodlarning irodasini bukdi, bundan hukumat yutgan bo’lishi ehtimol, ammo suyanchlarsiz qoldirilgan o’zbek jamiyati yutqazgani shubhasiz.

Malik Mansur

Karimovlar xonadonidan kelgusida nimalarni kutish mumkin?

Posted December 11th, 2013 at 5:04 am (UTC+0)
Leave a comment

http://gdb.voanews.com/7BD18F01-28E5-414B-8759-E832B703C63D_w640_r1_s.jpg

Nihoyasiga yetayotgan yilning muhim voqeasi, shubhasiz, bosimga uchrab, mol-mulki va maqomidan ajragan Gulnora Karimovaning hukumatdagi ziddiyatlarga doir ayrim ma`lumotlarni jamoatchilikka oshkor etgani bo`ldi.

Mojaro hali tugamadi, Gulnora Karimova qismatining yangi yilda kutilayotgan ehtimoliy xotimasi “Twitter” doirasidagi oshkoraliklarni bir qadar kengroq maydonga ko`chirishi ham mumkin.

Har holda, Turkiyaning “Hurriyat” nashriga berilgan intervyu so`nggi oylar davomida Gulnora mahkum vaziyatga doir birinchi chiqish desa bo`ladi. Bu kabi chiqishlarni davom ettirish uchun Gulnora Karimovada hozir sabablar ham, ehtiyoj ham yetarli.

2013-yil hukumatdagi ayrim ziddiyatlarni ochiqlantirdi. Bu ziddiyatlarga turtki beruvchi omillar aslida yakunlanayotgan yildagiga nisabatan yaqinlashayotgan 2014-yilda ko`proq.

Islom Karimovning parlament vakolatini kengaytirishga qaratilgan kechagi bayonoti kelasi dekabrda kutilayotgan Oliy Majlis saylovlari arafasida bildirilmoqda.

Konstitutsiya kuni munosabati bilan qilingan nutqida Islom Karimov siyosiy partiya yetakchilarini prezidentlik maqsadini ko`zlashga chaqirdi. Karimovning bu chaqirig`i yaqin 10 yil qudratda qolishiga doir ishorati bilan kuzatilganini ham e`tibordan soqit qilib bo`lmaydi.

Ammo, o`n yildan so`ng 83 yoshli Islom Karimovni forumlar saroyida o`tirib parlamentdagi islohotlarga doir hisobot qabul qilayotganini tasavur qilish qiyin. Buni prezidentning o`zi ham yaxshi tushunadi.

Bugun siyosiy vorislik masalasi muhokamada ekan, bu avvalo hukumat ichkarisida tug`ulgan ehtiyoj bilan bog`liq. Bu ehtiyojni esa Karimovning o`z ham rad etolmaydi.

2014-yil bu savollarga aniqlik kritadi, garchand bu aniqlik mamlakatdagi tuzumda hech narsa o`zgarmasligidan dalolat bersa-da, uning ahamiyati hozirda siyosiy vorislik masalasida hukm surayotgan mavhumlikka chek qo`yilishidan iborat bo`ladi.

Bu mavhumlikning yo`qolishi mamlakatdagi vaziyatga real ko`z bilan qarash uchun kerak. Hukumat  vaziyatni real baholashdan manfaatdor emas.  Mavhumlik pardasi favqulodda kutilayotgan o`zgarishlarga bo`lgan samarasiz  va so`ngsiz umidlarni saqlash uchun ham muhum.

Yallig`langan umidlar davri qanchalik ko`p davom etsa,  reallik ham bizdan shuncha ko`p uzoqlashib boradi.

Malik Mansur

Gulnora Karimova “tvit”larining xotimasi qanday bo’ladi?

Posted November 18th, 2013 at 12:22 am (UTC+0)
Leave a comment

Gulnora Karimova o'z mahsulotlarini ko'z-ko'z qilmoqda

Gulnora Karimovaning “Twitter”dagi inqilobiy chiqishlarida biroz shasht pasaygandek, albatta agar Milliy xavfsizlik xizmati rahbari Rustam Inoyatov timsolidagi hukumatga qarshi keskinroq biror kompromatni  so’nggi o’q sifatida saqlamayotgan bo’lsa.

Hozircha tvitlar oqimi sekinlik bilan boshqa bir yo’nalish, Gulnora shaxsi atrofida afsona yaratish tomon burilayotgani seziladi. Bu boradagi sanoqsiz  mulozamatlardan misol sifatida foydalanish lozim emasdek, ayniqsa, Gulnoraning mo’min-muslima qiyofasidagi chiqishidan so’ng.

Gulnora atrofidagi munozaralar kengayib bormoqda. Siyosiy boshqaruvdagi mavhumlikning, kutilmaganda, bir qadar ochiqlanishi boshqacha reaksiya uyg’otishi ham mumkin emas edi.   Albatta, bu ochiqlikning  xotimasi borligi, to’satdan twitter.com/GulnaraKarimova aloqadan uzilishi ehtimoli e’tibordan soqit qilinmaydi.

Islom Karimovning qizi ekanligidan tashqari boshqa barcha imkonidan mahrum qilinayotgan Gulnora qismati, oilaviy mojarolar silsilasiga qaramasdan, bilvosita siyosiy vorislik masalasidagi inqirozdan darakdek. Bu inqiroz muhim o’zgarishlar davri sifatida kutilayotgan 2015-yilgi prezidentlik saylovlarida ham Islom Karimov nomzodi qolishini muqarrarlashtirgan ko’rinadi.

Bu bir faraz, ammo hozirgacha ko’pchilikda, jumladan, kaminada ham  2015-yilga borib Islom Karimov o’z vorisini jamoatchilikka tanishtiradi, degan ishonch ko’proq edi. Prezidentlik saylovlari bo’yicha qonunchilikka kiritilgan oxirgi  o’zgarishlar, qolaversa, Islom Karimovning keksayayotgani ham bu ishonchga asos yaratgan edi.

Ammo prezident oilasining qudrat timsoli bo’lgan Gulnora Karimova inqirozi siyosiy vorislik masalasini yana bir necha yilga ortga suradi. Gulnora nomzodlar qatorida bo’lish- bo’lmasligidan qat’i nazar. Chunki hokimiyatdan voz kechishga hozirlangan Islom Karimov o’z oilasini muallaq qoldiradi deyish juda qiyin.  Shu ma’noda, Gulnora mojarosi otasining navbatdagi saylov kompaniyasi uchun tashviqot vazifasini o’tab beradi, degan ehtiyotkorona qarashlarda jon bordek.

Boshqaruv jilovi Islom Karimov qo’lidan chiqqan, tashabbus ko’proq soyadagi kuchlarga o’tgan deyishga hali asos yo’q. Aksincha, hokimiyatni topshirishi muqarrarligini anglayotgan Islom Karimov  atrofida o’z  siyosatini davom ettirishga munosib nomzodni ko’rmayapti yoki ko’rishni xohlamayapti.

Gulnora Karimova bilan bog’liq yangiliklar, xususan, uning mo’min muslima qiyofasida namoyon bo’lishi, tavba-tazarruga tutingani, avvalgi yarim yalang’och chiqishlari bilan solishtirilganda, Gulnora imidjini yangilash maqsadida ish boshlanganidan darak beradi.  Karimovaga ishonilsa, u namoz o’qishni  15 yillar avval, Umra ziyoratidan keyin boshlagan. Bu e’tiqod nega aynan bugunga kelib ma’lum bo’ldi? Davomi kutilayotgan mojaroning bir qismi bu.

“Twitter”da Gulnorani ko’klarga ko’tarib bitilayotgan satrlardan qat’i nazar, bu yozishmalarni kuzatayotgan yoshlarda mamlakatdagi ziddiyat, korrupsiya, zo’ravonlik va yulg’ichlik qamrovi haqida ma’lum tasavvur paydo bo’lgan deyish mumkin.

Xabardor o’quvchi Gulnorani bu illatlarga qarshi kurashayotgan qahramon emas, balki zo’ravonlik va yulg’ichlik hisobiga orttirilgan biznes imperiyaning malikasi sifatida biladi.  Zotan, bu imperiya inqirozi ham Gulnora qudrati shaksiz bo’lgan mamlakat sarhadlaridan chiqish, unga qarashli “ofshor” hisoblar va mavhum molk-mulklarning Yevropa davlatlarida muzlatilishi, javobgarlikning muqarrarligi haqidagi surishtiruvlardan turtki oladi.

Malik Mansur, Germaniya

Gulnora Karimova boshida aylanayotgan qora bulutlar nimadan dalolat?

Posted October 28th, 2013 at 3:18 pm (UTC+0)
Leave a comment

Gulnora Karimova Style.uz haftaligida

O’zbekiston prezidenti Islom Karimovning to’ng’ich qizi Gulnora Karimovaning otasi nazaridan qolgani bilan bog’liq so’nggi voqealar ortidan Toshkent siyosiy muhitidagi turg’un barqarorlikda biroz silkinish kuzatilgandek tuyulmoqda.

Kutilmaganda, bir necha yillardan buyon mustahkam nazorat ostida saqlangan mustaqil saytlarga oz muddatga erkinlik berildi. Aholiga Toshkentdan turib internet orqali bemalol va to’siqsiz axborot olish imkoniyati taqdim etildi.

Bu imkoniyat qanchalik tez bo’g'ilmasin, g’alati bir taassurot qoldirishga ulgurdi, go’yo qandaydir kuchlar vaziyatdan foydalanib, zanjirbard eshiklarni ochish imkoniga egaligini ko’rsatdandek…

Albatta, bu kuch Gulnora Karimova yoki uning tarafdorlari emas. Aksincha, bu  so’nggi paytda Gulnora haqida yozilgan va mamlakatdagi internet imkoniyatidan tashqarida qolayotgan yuzlab maqolalar bilan bevosita tanishish uchun yaratilgan qisqa imkoniyatdek ko’rinadi.

Agar Gulnora Karimovani siyosiy kurashdan chetlatishga urinayotgan kuchlar borligini taxmin qilsak, oxirgi ikki hafta davomida Karimova boshida aylanayotgan qora bulutlar –  uning shaxsi, qilmishlari haqida matbuotda qalqqan materiallar zarba berish uchun qulay fursat ekanini ko’rsatadi.

Bu zarbaning nishonga tekkaniga shubha yo’q – bugun O’zbekistonga doxil matbuotning bosh mavzusi Gulnora Karimova, Karimova guruhida boshlangan inqiroz haqida.

Albatta, bu mojarolar Gulnora Karimovani siyosiy poygadan mutlaq chetlatmaydi. Ammo siyosiy voris masalasida qaror qiluvchi shaxs Islom Karimovning hafsalasini pir qilgani aniq. Ehtimol Gulnora  oilaviy mojaraolar bilan bog’liq mashmashani siyosiy o’zanga burishi mumkinligini xayoliga keltirmagandir.

Har holda Gulnorani jamoatchilikka saxovatpesha sifatida taqdim etib kelgan, siyosiy vorislik masalasida tramplin bo’lishi kutilayotgan “Fond Forum” ustidan boshlangan taftishlar, prokuratura, soliq idoralari safarbarligi masalaning ancha jiddiy ko’rinish olganidan dalolat beradi.

O’zbekistonda biror kuchli kompaniya yoki shaxsni “sindirish” lozim ko’rilganda, odatda, shunday amaliyot qo’llaniladi. Gulnoraning o’zi ham raqobatchilarini yo’otish uchun bu amaliyotdan seskanmay foydalanib kelgan. Hozir bu jazo mashinasi uning o’ziga qarshi ishlamoqda.

Aslida Gulnora mojarosi bevosita hokimiyat uchun siyosiy kurashdan turtki olmadi.  Biroq shu oilaviy mashmashalar bois Islom Karimov Gulnora haqidagi davomli kompromatlar bilan batafsil tanishishga fursat topgan deyish mumkin.

Gulnora Karimovaning “Twitter” da qoldirgan ma’lumotlari prezident oilasidagi tarang muhitdan dalolat berib turgan edi. Ehtimol, Gulnora o’z onasini “jodugarlikda”, singlisini “qora sehrgar” likda gumonlab chiqishi otasining sabr kosasini to’ldirgan so’nggi tomchi bo’lgan.

Ehtimol, maxsus xizmatlar Gulnoraning madaniy festivali sharmandali nuqtada yakun topishidan Islom Karimovni oldindan ogohlantirishgandir. Harholda, Lara Fabianning konsertdan voz kechishi, dunyo yulduzlari bilan oldi-sotsi qilishga o’rgangan Gulnoraga emas, avvalo diktatorlik rejimi boshida turgan uning otasi Islom Karimovga berilgan zarba ekani ayon.

Aslida, O’zbekistondagi mahkum jimlikda Gulnora Karimova shaxsi uchun istisno qilingan erkinlik, uning ijtmioiy tarmoqdagi noan’anaviy faolligini boshidan g’alati ko’rinardi.  Mantiqan, bu faollik zanjirband eshikning u yoki bu tomoniga og’ishi lozim edi va endi shu fursat yaqinlashgandek.

Malik Mansur, Germaniya

Kishanlangan erk timsoli

Posted September 27th, 2013 at 1:20 am (UTC+0)
Leave a comment

(Rauf Parfining 70 yilligi munosabati bilan)

Rauf Parfi (1943-2005) timsol edi… Tutqinlikda ham ozod, hur yashash mumkinligini ko’rsatgan, kishanlangan erkning ramzi edi.

Bugun shoir o’limidan so’ng o’tgan vaqt oralig’ida ortga qarash bu timsolning o’rni diqqinafaslikdagi ijod ahliga, ayniqsa, yoshlarga nechog’lik yetishmasligi ko’rinmoqda.

Biz, bir guruh yoshlar, hali Rauf Parfi tirikligidayoq unga vatandagi so’nggi tirik shoir nomini bergan edik. Atrofdagi turg’un bir muhitda, havosi so’rilgan bir bo’shliqda millat, jamiyat va she’riyat haqida gaplashish, tortishish mumkin bo’lgan tirik shoir edi Rauf Parfi biz uchun.

Albatta, bu ko’proq yoshlik ehtiroslari o’laroq qalqqan ta’rifdir. Ammo, negadir, u paytda bizda jamiyatdagi turg’unlik uchun amaldagi hukumat va siyosatchilar emas, ko’proq shoirlar mas’ul degan tushuncha ustun edi. Biz shoirlarga millat oldida javob beruvchi eng old qatlam sifatida qarardik, har holda Rauf Parfi misolida biz shuni ko’rardik. Biz hali hech narsani uddalamagan, go’r, ammo dimog’i osmonda, ayovsiz, sur yoshlar edik.

Biz mahkum hissiz bo’shliqdagi najot yo’li Rauf Parfi edi. Biz buni ba’zan asabiylik bilan, ba’zan qanoat va shukr bilan qabul qilardik. Biz uning ortiqcha kamtarligidan ranjirdik, uning she’r o’qishdagi qiroatidan mast bo’lardik. Sayozlashib qolgan o’zbek tilining shoir suhbatidagi jarangidan, chegaralarni kengaytirishi, jilolanishidan zavq olardik, umidlanardik.

Shoir biz uchun ayovsiz cho’ldagi ojiz yashillikka o’xshardi, biz uni qanday himoya qilishni bilmasdik. Uni yurtdan tashqarida ko’rishni tasavur qilolmasdik, o’lmasidan turib so’nggi tirik shoirdan ajrashni istamasdik.

Rauf Parfi Turkiston uchun tug’ilgan va Turkiston uchun yashab o’tgandek go’yo. Uning charxlangan satrlaridan shu so’z oqadi.

Rauf Parfi bilan bosilgan qisqa yo’l bizga og’ir bir yuk qoldirdi. Yo’q, bu ijod mas’uliyati emas, bu oddiy insoniylik, erkka, ozodlikka intilishning tabiiyligi, millat ozodligisiz shaxs ozodligi haqida ham, vatan ozodligi haqida ham gapirish o’rinsizligi haqidagi oddiy haqiqat edi.

Bugun bu yukning og’irligidan bizning qaddimiz egik…

Malik Mansur

P.S.: Rauf Parfining 70 yilligini xotirlash maqsadida Toshkentda o’tkazilishi rejalangan tadbirlar qoldirilgani haqida xabar topdik. Bu narsa safdoshlari, muxlislari qalbidan allaqachon muqim o’rin egallagan shoir xotirasi oldida nochor va ayanchli ko’rinadi. Aslida Rauf Parfi hukumat ehtiromiga hech qachon muntazir bo’lmagan. Aminman, shoir tirik bo’lganida buni ham bir paytlar hukumat unvoniga ko’rsatgan mashhur “iltifoti” kabi qabul qilgan bo’lardi.

Futbol: Braziliya chiptasining boy berilishida jurnalistlar aybdormi?

Posted September 11th, 2013 at 6:25 pm (UTC+0)
Leave a comment

© Reuters

Xullas, bir kun avval hammani ruhlantirib turgan Braziliya umidi “Paxtakor” stadionida chilparchin bo`ldi!

Kimdir bu mag`lubyatga ko`nikdi, kimdir hanuz tushkunlikda (hamon umidni yo`qotmaganlar diqqatiga  – FIFA Iordaniyani Brazilya poygasidan chetlashtirish niyatida emas, jamoa muxlislarining Ammondagi bezoriligidan qat‘i nazar).

Iordaniya bilan o`yin bir narsani – milliy terma jamoaning taktika borasidagi  surunkali kasalligi yanada qo’ziganini ko‘rsatdi.

Aniqrog`i, bu uchrashuvgacha yetib kelgan O`zbekiston termasida taktik o`yin haqidagi tushunchaning o`zi yo`qolib bo`lgandek edi. Iordaniya bilan o`tgan so`nggi ikki uchrashuvdagi ustunlik o`yinchilarimizni  texnik ko`rsatkichlari evazigagina saqlanib turdi. To`p bilan ishlash mumkin, ammo jamoada aniq taktika yo`q ekan, to`p darvozaga kirmaydi.

Mirjalol Qosimovning iste`fo haqidagi bayonoti esa ancha kechikib, so`nggi umid ham yo`qolgach e’lon qildi (Zotan, milliy terma jamoa endi uzoq tanaffusga chiqadi). Qosimov bunday bayonot uchun o`zida avvalroq iroda topishi kerak edi – Jahon chempionatiga to`g`ridan to`g`ri  chiqish imkoniyati boy berilgandayoq. Ko’plab futbol ishqibozlarining fikri shunday.

Har holda Qatar bilan o`tgan uchrashuvdan keyingi muddatda terma jamoada qandaydir yangiliklar qilish uchun imkoniyat bor edi. Shunday bo`lgan taqdirda, bu qadam Qosimovni bugungi tanqidlardan xoli qilishdan tashqari, terma jamoaning shakillanishi uchun ham vaqt berardi.

Qosimov sidqidildan harakat qilganiga shubha yo`q, ammo professional futbolchi sifatida jamoa tayyorgarligini me`yoriga yetkaza olmayotganini ilg`amagan deyish ham qiyin.

Alamli mag`bulyatdan keyin muxlislar orasida toshayotgan ehtirosli tanqidlardan jurnalistlar ham chetda qolayotgani yo`q. To`g`ri,  O`zbekistonda matbuot keskin nazoratda, jurnalistlar ijtimoiy muammolar qarshisida sukut saqlashga majbur. Bu sukutning sababi esa Prezidentga, uning devoniga taqaladi.

Biroq, ajablanarli jihati shundaki, bu tanqidlar mutasaddi rahbarlarni  “yuvib-tarayotgan”  siyosiy maydondagi jurnalistlarga emas, milliy futboldagi muammolarni baholi qudrat yoritib turgan Uff.uz, Stadion.uz kabi nashrlarga ham qaratilgan.  Quyida Uff.uz saytida muxlislar tomonidan qoldirilgan ayrim izohlarni e’tiboringizga havola qilamiz:

#211. 2013-09-11 16:44:57
PAHTAKOR_SH

Jurnalistlar deganda bu saytlarni yurgizayotgan bolalarni aytib bo’lmiydi-da, o’zi bularda “dux” yo’q-ku. Yosh bola hammasi halq so’zi o’zbekiston ovozi shunga uhshash siyosiy gazeta jurnalistlariga borishimmiz kerak shunda biror bir ijobiy natijaga erishsak buladi darakchi gazetasini ham auditoriyasi kotta kottalar uqiydi bular uzidan qorqib yurivorishadi nima qilsak ekan deb siyosiy gazeta muharrirlariga berish kerak

 

Ehtimol bu izoh mualifi futbol nashrlaridan boshqa matbuotni o`qimas, har holda, bu narsa boshqa sayt foydalanuvchilari tomonidan ham ilg`angan:

#212. 2013-09-11 16:51:08
OTABEK0505

Сиз точно ҳазиллашаяпсиз! Ўзбекистонликмисиз ўзи? Халқ сўзи ёки Ўзбекистон овозида қачон охирги марта танқидий мақола ўқигансиз?

 

#199. 2013-09-11 15:43:22
MEKSIKA2011

Илгари Руний деган бир журналистимиз бор эди. Ўша йигит футболимиз рахбарларини камчиликларини очиб ташлагани учун уни қамаб юборишди. Шу сабаблиям ҳозирги журналистларимиз қўрқса керакда!!

 

#198. 2013-09-11 15:42:32
UZ_INTERELLO

Журналистлар катта сахнага чикмаса нима килиб юришибди. узи бундан бошка киладиган ишилар борми, нима учун юрибсанлар журналистман деб унакада!!!!?????????

 

#192. 2013-09-11 15:05:52
FITRAT

Хурматли журналистлар! Хуп майли сизларни хам тушундик. Сизларда хам оила, бола-чака бор. Рузгор бор. Сизларга айримлардан босим булиши мумкин. Тушунамиз. АММО… Келинг бир таклиф. Хамма мухлислар номидан уша футболнинг юкори мутасаддиларини чакириб бир жойга йигиб, барча спорт журналистлари, тегишли мутахассислар, бир гурух мухлислар куз унгида худди Гулнора Каримова якинда Чирчикда утказган онлайн конференция ташкил этганга ухшаган анжуман ташкил килсаларинг буладику! Мутасаддилар термамиз нима учун бу ахволга тушганини халк сурашга хакки борми, йукми? Мутасаддиларга шу мурожаатни билдириш шунчалик кийинми? Агар сиз мурожжат килиб, улар рад жавоби берса, гунох сизлардан сокит. Ана ундан кейин халк олдида сизнинг хам юзингиз ёруг булади.

 

Aslida, boy berilgan o`yindan keyingi ehtiroslar, alam va iztiroblar ko`cha-kuydagi ur-yiqitlar, bezorilik bilan emas, aynan shu kabi nashrlar taqdim etayotgan maydonda to`kilmoqda.

“Paxtakor” satdionidagi uchrashuvdan keyin Stadion.uz saytida boshlangan sukut hatto bir qadar xavotir ham uyg`otadi. Shaxsan Mirabror Usmonov tomonidan nishonga olingan, tanqidiy chiqishlari bilan tanilgan bu nashrda negadir kechagi o`yin haqida ham, Qosimov iste`fosi haqida ham lom-mim deyilmadi.  Nashr jurnalistlari alamli mag`lubiyatdan hali ham o’zlariga kela olmayotgan bo’lsa ajab emas.

Diqqatlisi, mayli, hozircha futbol muxlislari darajasida bo`lsa-da jurnalistlarga nisbatan e`tirozlarning ochiqlashayotgani, ijtimoiy hayot, jamiyatda jurnalistlar o`rniga ehtiyoj sezilayotgani, ta’bir joiz bo`lsa, xolis jurnalistikaga nisbatan talabning shakillanayotganidan dalolatdir, deya o’zimizni ovutamiz.

Chilparchin bo`lgan Braziliya umidiga qaytsak. Milliy terma jamoada nimadir noto`g`ri ketayotganini, dastlab, shu “dux”siz jurnalistlar payqadi. Bu haqda yozildi, tahlil qilindi. Natija shunday tugashini sezishgandek, O`FF mutasaddilariga murojaat bilan ham chiqishdi. Ammo bu mulohazalar O`FF prezidenti Mirabror Usmonov tomonidan keskin tanqid bilan kutib olindi.

Xulosa shuki, agar o`z vaqtida o`zbek futboli jamoatchiligini tashkil etgan jurnalistlar fikri bilan hisoblashilganda, “Paxtakor”dagi  shonsiz jang g`alaba bilan tugashi, minglab muxlislar iztirob o’tida qovrilmasligi aniq edi!

Malik Mansur

Ismoil Gaspirali qabriga ziyorat

Posted September 6th, 2013 at 8:57 pm (UTC+0)
Leave a comment

Simferopoldan Bog`chasaroy tomon ketishdagi  manzara  – yo`l yoqalab  cho`zilgan  yam-yashil uzumzorlar O`zbekistondagiga, ayniqsa, Urgutdagi uzumzorlarga juda o`xshash.  Bu uyg`unlikdan zavqlanib ketarkanman, haydovchining sof o`zbek tilida O`zbekistonni qayeridan ekanligimni so`rashi hayartimni yanada oshiradi.

Sal o`tibgina hali taksiga o`tirarkanman, do`stlarim bilan o`zbekcha xayr-xo`sh qilganimni eslayman. Haydovchi Shahrisabzdan ko`chib kelgan qrimliklardan ekan, kelganiga ham 20 yildan oshibdi. Avvaliga  ancha qiyin bo`ldi, keyinchalik ko`nikdik, deydi u. Yaqinda O`zbekistonga, sinfdoshlar o`tirishiga borishni rejalayotgan ekan.

O`zbekistonga rosa o`xsharkan,  deb uzumzorlarga ishora qilaman. Ha, shuning uchun qrimliklarni ko`pchiligi asosan shu atroflarga joylashishdi, deya miyg`ida kuladi u.

Blmadim, tabiat manzarasidanmi yoki qrimlik haydovchining toza o`zbek talaffuzi tufaylimi,  ishqilib o`zingni begona emas, O`zbekistonni qaysidir viloyatida yurgandek his qilasan, beixtiyor avlodlardan kelayotgan yaxlit Turkiston orzusi mutlaqo tabiiyligini anglaysan.

Haydovchi Bog`chasaroy ziyoratiga otlanganimni eshitib, Xonsaroydan tashqari yana ko`rish mumkin bo`lgan bir-ikki joylarni maslahat beradi. Ular orasida meni Bog`chasaroy safariga chorlagan asosiy maqsad – Ismoilbey Gaspirali qabrining  ziyorati yo`q, ammo bu meni ortiqcha bezovta qilmaydi ham, zotan, Bog`chasaroy, avvalo, Qrim xonlarining so`nggi qarorgohi sanalmish Xonsaroy bilan mashhur.

Haydovchidan Gaspirinskiy maqbarasi haqida so`rab o`tirishni lozim topmayman. Uning qabri Xonsaroydan 10 daqiqalik yayov masofada,  Zanjirli madrasasida joylashganini bilaman. Qrimlik yurtdosh bilan Xonsaroy yaqinida xayrlashamiz, men unga, u menga omad tilaydi.

Bog`chasaroy… Qrim xonligining so`nggi poytaxti,  hozir asosan sayyohlar shahriga aylangan, markaziy xiyobon dam oliuvchilar bilan gavjum.

Markazdan ichkari tomon jin ko`chalar ketganini, hatto ayrim imoratlar paxsa devorlar bilan o`ralganini ilg`ayman, tanish, qadrdon manzaradek. Shahar bilan, markaziy ko`cha bo`yida mo`jiza kabi turgan Xonsaroy bilan tanishishni keyinga surib, Zanjirli madrasasi tomon yo`l qidiraman.

Bog`chasaroyliklar Zanjirliga eltuvchi marshrutkaga o`tirishni maslahat berishadi, yayov borishni mo`ljallagan bo`lsam-da, joyidan qo`zg`alayotgan ulovga chiqishga ulguraman.

Yo`l – yo`lakay  Ismoil Gaspirali haqida nimalar bilishimni o`ylayman. Gaspirali shaxsiga ehtirom bizda, turkiy o`zbeklarda ko`proq Fitrat va Cho`lponlar orqali uy`g`ongan. Turkiston uyg`onish harakatining ilhomchisi, ulkan ma`rifiy voqelik sanalgan jadidchilik, turk tilida chop etilgan ilk gazeta asoschisi.  Har holda aniq va  lo`nda ta’rif – Ismoil Gaspiralining  turk dunyosini mustahkam ustunlaridan biri ekanidir.

Aytgancha, har bir soni Turkistonda ham intiqlik bilan kutilgan “Tarjimon” gazetasi  aynan Bog`chasaroyda nashr qilingan. Ilk soni 1883-yilning aprelida chop etilgan bu gazeta 30 ming nusxagacha  chiqqan. Sal kam ikki asr avvalgi vaqt uchun bu ulkan ko`rsatkich.  Bog`chasaroydan butun turkiy o`lkalar bo`ylab tarqagan “Tarjimon” tukiy dunyosiga inqilobiy yangilik sifatida kirib kelgan edi. Dunyo turklari uchun o`rta turk tilini tanlash g`oyasi ham shu gazetadan boshlangan. Ismoil Gaspirali “Tarjimon”ni barcha turkiylar anglashi mumkin bo`lgan soddalashtirilgan turk tilida chop etadi. Bu tarixiy gazetaning binosida bugun Ismoil Gaspiralining uy  muzeyi joylashgan.

Qrim tatarlarining uzoq quvg`unlikdan so`ng o`z vatanlariga qaytishi, turli to`siqlarga  qaramasdan tirishqoqlik bilan qayta uy-joy qilishayotgani, buning uchun o`zlarida kuch, iroda topishayotgani, bular ortida  Ismoil Gaspirali qoldirgan mohiyat va ma`rifatning  o`rni salmoqli ekaniga shubha yo`q.

Albatta, qrimlik do`stlardan Milliy Majlisning bugungi faoliyati, siyosati haqida eshitgan turli qarama-qarshi fikrlar ham xayolimda aylanadi.  Majlis raisi Mustafo Jamil bilan uchrashish masalasini ertaroq gaplashmaganimga afsus qilaman, har holda men murojaat qilgan odamlar biroz kechikkanimni, Mustafo og`a Umra safariga yo`l olganini aytishgandi.

Shunday xayollar bilan Zanjirli madrasasiga kirib boraman. Toshdan ko`tarilgan bu madrasa uzoqdan qaraganda biroz pastakroq,  tog` yonbag`riga singib ketgandek  ko`rinadi. Madrasaga 1500-yilda  Qrim xoni  Mengli Gerayxon tomonidan asos solingan. Teparoqda esa Mengli Gerayning otasi Geraylar sulolasining bosh bo’g`ini  Hoji Geray Xon maqbarasi joylashgan.

Ismoil Gaspiralining qabri ana shu mo`tabar joyda.  Zanjirli madrasasi va Hoji Geray maqbarasidan 50 metrlar chamasi nariroqda mo`jazgina bir maydon tashkil qilingan. Qrimliklar bu maydonda o`zlarining aziz va atoqli farzandlarini dafn etishgan.

Gaspralining qabri shu yerdaligiga  yo`lakda o`rnatilgan ko`rsatmalar ham ishora berib turadi.  Sovetlar davrida Ismoil Gaspirinskiy qabri surib tashlangan, keyinchalik 90-yillarda qabr qaytadan obod qilingan, yodgorlik o`rnatilgan.

Qabrtoshga rus tilida “Qrim tatar xalqining buyuk farzandi, gumanist, ma`rifatparvar va adabiyotchi Ismoilbey Gaspirali xotirasiga o`rnatildi. 21.03.91” deb yozilgan.  Men ham turk dunyosining buyuk mutafakkiri xotirasi, uning ruhiga  tilovat qilish uchun tiz cho`kaman.

Muallif haqida:

Malik Mansur Toshkent Davlat Universitetini (hozirda O'zbekiston Milliy Universiteti) bitirgan. Professional jurnalist. Bu sohada 1990-yilardan beri ishlab keladi. O'zbekistonda qator nashrlarda faoliyat yuritgan. "Amerika Ovozi" bilan 2002-yildan buyon hamkorlik qilib keladi. Vatandagi siyosat, iqtisod va ijtimoiy hayotni yoritadi. Malik Mansur tanqidiy maqolalari uchun 2010-yilda davlat organlariga tuhmat qilganlik, haqoratlaganlik va jamoat xavfsizligiga tahdid solganlik aybi bilan Toshkentda sudga tortilgan. Jurnalist va uning reportajlarini efirga uzatgan "Amerika Ovozi" bu ayblovlarni asossiz deb hisoblab, sud ishini so'z va matbuot erkinligini cheklash uchun qilingan qadam deb atagan. Bafurja ma’lumotlar...

Ushbu blog haqida:

O'zbekiston va butun Markaziy Osiyodagi bugungi ahvol, siyosat, iqtisod, jamiyat... Yurtdoshlar nima fikrda? Ularni qanday masalalar qiynamoqda? Marhamat, shu sahifada munozara yuriting. Bu blog siz uchun ochiq. Vatandagi bugungi manzara sizga qanday ko'rinayotganini izohlab berishingiz mumkin.