Bishkek – global, erkin, ta’mirtalab shahar

Posted September 1st, 2014 at 2:27 am (UTC+0)
Leave a comment

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek – Qirg’iziston poytaxti – o’tgan o’n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo’ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o’tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko’p o’zgarmagandek. Imoratlar, ko’chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko’rasiz atrofda. Qizig’i, globalizatsiya bobida orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg’izistonning metropolisi.

Ancha yillardan beri Markaziy Osiyoga qadam bosmagan edim. Ishim va hayotim AQShda asoslangan. Bu yoz ta’tilni, qisqa bo’lsa-da, meni katta qilgan zaminda o’tkazishga qaror qildim. Yo’l uzun. Vashington-Istanbul yo’nalishida 11 soatcha to’xtovsiz uchib, Turkiyaga qo’ndim. Yozda bu yurtga borgan odam dengiz sohillariga qadam qo’ymasa uyat! Yaqinlarim bilan biroz hordiq chiqardim.

Istanbuldan Bishkekka besh soatlarda yetib borasiz. Erta tong. Mintaqada ekanimni derazaga qaraboq bildim: osmon bilan tenglashaman deb turgan azim teraklar. Teraklar… Boshqa biror yerda bu qadar fusunkor, xushmanzara ko’rinmaydi ko’zga.

Manas xalqaro aeroporti ixchamgina. Samolyotdan tushib, avtobusda yo’lovchi qabul qiladigan markazga yetib, pasport tekshiruvidan o’tib, yukimni olgunimcha 10 minutdan kam vaqt ketdi. Umrimda bunday tinch aeroportda bo’lmaganman deb o’yladim.

Chiqqunimcha.

Eshikdan tashqariga qadam qo’yishim bilan olomon yopirildi. Taksi-taksi deb hayqirgan, qo’limdan tortib chetga olib, qayerga ketayapsiz, ketdik, deya undagan erkaklar biror so’zimni eshitmaydi. “Meni kutib olishayapti!” deb qichqira-qichqira ulardan bir amallab qutuldim. Hindistonda o’qib yurgan paytlarimni yodga soldi. Qirg’izistonni bu mamlakat bilan taqqoslash qiyin, ammo yo’lovchiga o’ziga xos o’ljadek munosabatda bo’lish, qanchalik tushunarli holat bo’lmasin, menga Dehli va Bangalordagi manzarani eslatdi.

Bishkekdagi do’stlarimning hikoya qilishicha, 2001-yildan beri Manasda hayot qaynar edi. Manas aslida xalqaro aeroport joylashgan hududning nomi. AQSh bu yerda o’z havo bazasi, keyinchalik tranzit markazi nomini olgan inshootga ega edi. Hozir bu yerlar bo’m-bo’sh. 1000 ga yaqin mahalliy ishchi yangi imkoniyat qidirib ketgan. Shu yili yozga qadar Manasni butkul tark etgan Amerika esa Afg’onistonga qatnaydigan havo vositalarini Ruminiyaga ko’chirgan.

Manas aeroportidan Bishkek markaziga o’rtog’im bilan 300 qirg’iz somiga yetib oldim. 50 som 1 dollar. Hisobini qilavering.

Atrofdan ko’zimni uzmayman. Markaziy Osiyoga yetib kelishim bilanoq o’zimni xuddi bu yerni hech qachon tark etmagandek his qildim. Manzara shu qadar tanishki, go’yo uning o’zi meni hech qachon tark etmagan. Ko’chalarning ikki chetidagi baland daraxtlar, chang, alamini mashinaning gazidan oladigan haydovchilar, yelkasida ketmon bilan dalaga ketayotgan dehqonlar, polizdan yangi terilgan hosilni idishlarga solib yo’l bo’ylab sotayotgan bolalar, tijorat do’konlari, choyxonalar, belgilar. Mintaqada oxirgi marta bo’lganimda xizmat va savdo bu qadar ko’p reklama qilinmayotgan edi. Bugun ulkan plakat va bannerlar – siyosiy, madaniy yoki tijoriy – ko’chadagi manzaraning ajralmas qismi. Ular globalizatsiya timsoli. Globalizatsiya!

Nafaqat Bishkek balki Qirg’izistonning boshqa joylarida ham biror joyda rahbarlarning suratini ko’rmadim. Birdamlik, bag’rikenglik haqida shiorlar osilgan lekin prezident yoki boshqa liderlarning portretlariga ko’zim tushmadi. Qozog’istonda, masalan, prezident Nursulton Nazarboyev aeroportda va hatto samolyotda uchib ketayotganingizda ham sizga qarab turadi.

Bishkekda hayot qaynaydi. Gavjum, tirband va tez. Markaziy Osiyoda eng ko’p siyosiy yangilik sodir etilgan bu shahar aslida ancha eski. Eskirgan. Ko’chalarning xarobligiga qarab, o’nlab yillardan beri tuzatilmagan bo’lsa kerak deysiz. Ikki chetidagi ariqlarda tog’ suvi pishqiradi. Bu jo’shqinlik shaharga qandaydir energiya bag’ishlaydi. Oyog’imga qarab yuray deyman lekin boshqalarning ikki ko’zi telefonda bo’lsa ham rasvo ko’chalardan bemalol ketishayapti.

Shahar mashinaga to’la. Qimmat mashinalarga qarab, shuncha pul qayerdan kelayapti ekan, deb o’ylaysiz. Tanishim tushuntiradi: Yevropa va Osiyo bozorlaridan eski avtomobillar keladi. Ruli chapda bo’lsa, qimmatroq. O’ngda bo’lsa, arzonroq. To’g’risi, shu kungacha biror mamlakatda har ikki tarafda ruli bor mashinalar birdek yurganini ko’rmaganman. Odatda ko’p davlatlarda bunga ruxsat berilmaydi. Chunki yo’l harakati uchun xavf tug’diradi. Lekin bugungi Qirg’izistonda bu muammo emas ekan. Trassada sal qiyinroq, deydi meni aylantirayotgan do’stim, lekin odam bir pasda o’rganar ekan. O’nqir-cho’nqir yo’llari shubhasiz asabimga tekkanini yashira olmay “oldin bu ko’chalarni to’g’rilash kerak, keyin bunaqa beso’naqay, gigant mashinalarni orzu qilsangiz bo’ladi”, deya achchiqlanaman.

Bishkekda yangi imoratlarning aksariyati xususiy uylar va asosan shahardan chetda. Markazda esa Sovet davrida qurilgan kulrang, nuri qolmagan binolar – davlat idoralaridan tortib tijorat markazlarigacha, kasalxonalardan tortib madaniyat va ilm o’choqlarigacha. Mana bu yerdagi foto albomda ko’rasiz.

 

Qirg’iziston poytaxtini, kim bilan gaplashmay, erkin va g’arbona muhit deya ta’riflashadi. Menga ham shunday ko’rindi. Restoranlar, do’konlar, salonlar, xilma-xil xizmat taklif qiladigan bizneslar – zamonaviy. Biroq xizmat sifati ko’p joylarda talabni qondirmaydi. Olsang ol, olmasang katta ko’cha degandek muomala qilishadi. Vaziyat menga yanada salbiy tuyulgan bo’lsa ajabmas chunki Amerikada xaridorga xudodek qarashadi. Yaxshi narsaga tez o’rganadi odam. Men har holda iste’molchi sifatida haqqimni bilaman.

2005 va 2010-yilda prezidentlar ag’darilgan, bir necha qonli voqealarga guvoh bo’lgan shaharda militsiya ko’p ko’zga tashlanmaydi. Sovet davrida barpo etilgan va kamtarin san’at asarlarini o’zida mujassam etgan yashil xiyobonlarni sayr qilar ekansiz, pufakdan zavqlangan bolasining ketidan chopgan ota-onalarning yuzidagi quvonch va yozning issiq kunlarini salqinda muzqaymoq yeb o’tkazayotgan odamlarga qarab ko’nglingiz taskin topadi.

Bishkekda ko’plab xalqaro tashkilotlarning idoralari joylashgan. Markaziy Osiyoning boshqa o’lkalariga kiritilmagan agentliklar bu yerda o’z mintaqaviy ofislariga ega. BMT agentliklaridan tortib huquq va erkinlikni targ’ib qiluvchi guruhlargacha, masalan “Human Rights Watch” va “Transparency International”.

Shahar va uning atrofida sayyohlar ham kam emas. Qirg’iziston 44 davlat fuqarosidan viza talab qilmaydi, jumladan amerikaliklardan. 60 kundan ortiqqa kelayotgan bo’lsangizgina, viza olishingiz kerak. Turizm rivoji haqida hammadan har xil fikr eshitdim. Chet ellik suhbatdoshlarim, Bishkekda anchadan beri yashayotgan xorijliklar nazarida, vaziyat tobora yaxshilanmoqda. Imkoniyatlar juda katta, deydi ular. Qirg’iziston ahli ham tabiiyki shunday fikrda.

Hamkasblar bilan Bishkek yaqinidagi yangi dam olish maskanlaridan biriga bordik. “Supara” deb atalmish restoran-bog’ga. Qirg’iz etnik uslubida bunyod etilgan. Xohlasangiz, o’tovga kirib ovqatlanib, hordiq chiqaring yoki chaylasimon kulbalarda dam oling. Beshbarmoq va qovurdoq singari yog’li taomlar taklif qilinadi. Muzdek ichimliklar, qimizdan tortib shoro degan antiqa suvgacha. To’ylar va tug’ilgan kunlarda odamlar uni ijaraga olar ekan.

Aytgancha, Bishkekda 2-3 kishi yaxshi restoranda o’rtacha 1000-1200 somga ovqatlansa bo’ladi. 20-25 dollar.

Shahar kechqurun haqiqiy zimiston. Hatto markaziy ko’chalar ham qop-qorong’i. Ko’p qavatli binolarga olib kiradigan yo’laklarga qadam bosganimda yuragim qattiq urib ketaverdi. “Nega bunday ahvoldasizlar?” – deya so’rayman tanishimdan. “O’rganib ketganmiz. Sizga shunaqa g’alati ko’rinayapti-da”, – deya javob qiladi u.

Tunu kun, mobil telefon ko’tarmagan va kamida bir qo’li u bilan mashg’ul odamni ko’rmadim. Hayot shu asbobda. Internetga kirish qiyin emas. Qimmat ham emas. Turar joylarga qarasangiz, avvalo porabolik antennalarni ko’rasiz.

Men bilan gaplashgan qirg’izlar, o’zbeklar va ruslardan birortasi erkinmiz deya maqtanmadi lekin buni aytishga hojat ham yo’q. Odamlar qo’rqmay o’z fikrini izhor eta olishiga qarab baholayverasiz.

Bishkek yaqinidagi Ala Archa tog’ zonasidan qaytar ekanmiz, hamrohim katta yo’l chetidagi dang’illama uylar, bahaybat villalarga qarab, “ana narkotiklardan tushayotgan daromad mahsuli” deydi. Haydovchi esa tog’larga ishora qilib, jilmayadi: “Bizning boyligimiz shu tog’lar, tabiat”.

Haqiqatan shunday. Qirg’iziston tabiiy boyliklari va go’zalligi bilan o’ziga tortadi. Korrupsiya va yulg’ichlik iskanjasida yashaydigan jamiyatda muammolar cheksiz. Besh yarim milliondan oshiq aholiga esa davlatning yalpi milliy daromadi atigi 6-7 milliard dollar orasida. Qo’shnilar bilan qiyoslasak, O’zbekistonniki qariyb 50 milliard va Qozog’istonniki esa 200 milliard dollar. To’g’ri, bu mamlakatlar aholi va ish kuchi jihatidan kattaroq biroq Qirg’izistonda sanoat va infratuzilma ancha orqada qolib ketganini anglash uchun mutaxassis bo’lish shart emas. Uning alomatlari har yerda namoyon. Shunga qaramay bir haftalik safarim davomida odamlardan faqat umid va yaxshi niyatlar eshitdim. Keyingi hikoyalarim O’sh va Jalol-Obod sayohatiga bag’ishlanadi.

Navbahor Imamova

Bishkek, Qirg’iziston

Qirg’iziston: Qish g’amini yozda ye

Posted August 7th, 2014 at 4:39 pm (UTC+0)
Leave a comment

Qirg’iz mulozimlari aholini qish og’ir kechishi ehtimoli borasida ogohlantirar ekan, ommani qahraton oylar gamini hozirdan ko’rishga chaqirmoqda.

“Joriy yil kamsuv keldi, necha yillardan beri birinchi bor dehqonlar avron usulini (dala ekinlarini navbat bilan sug’orish –muallif) qo’llashga majbur bo’layapti. Kocha-hovlilarda dov-daraxtlar quriy boshladi”, – deydi agronom Tohirjon Olimjonov Aravon tumanidan.

O’sh-Qorasuv hududidagi Oqbura daryosidan shu kunlarda yosh bola ham kechib otishi mumkin.

Rasmiylarga ko’ra,  mamlakatning yirik sun’iy havzasi bo’lmish To’qtag’ul suv omborida har yilgidan 3-4 milliard kub metr oz obi hayot to’plandi va bu hol kuz hamda qish oylarida elektr ta’minotida uzilishlar muqarrarligini anglatadi.

“Qolaversa, qo’shni O’zbekistondan Janubiy Qirg’izistonga tabiiy gaz yetkazib berish masalasi hal etilmagani bois, elektr tarmog’i hissasiga tushadigan yuk yanada og’ir bo’lishi ko’rinib turibdi”, – deydi O’sh shahar meriyasi xodimlari.

Ushbu vaziyatda mutaxassislar ko’mir-o’tin g’amlashni tavsiya etmoqda. O’shning 15 burchagida ko’mir sotish punktlari ochildi. Xabarlarga ko’ra, shaharda 12 suyultirilgan gaz quyish shohobchasini qurish uchun joy ajratildi.

Odamlar esa o’z taraddudini ko’rmoqda. Chorvasi bor xonadonlar (nafaqat qishloq, balki shaharlarda ham) tezak quritayapti. Has-hashak, chirigan daraxtlarga «qiron keldi». G’ayrati bor yosh-qari issiq kunlardan foydalanib, o’tin to’plash uchun tog’larga yol olgan.

Xizmat ko’rsatgan suv xo’jaligi xodimi Alisher Sotiboldiyevning aytishicha, hududning suv zahiralarini to’ldirishda buloqlarning o’z o’rni bor.

“Afsuski, keyingi yillarda xo’jasizlik oqibatida ularning ko’pi yo’q bo’lib ketdi,- deydi mutaxassis. –Ammo yana ham kech emas – ma’lum qismini qayta tiklash, ko’zini ochish mumkin. Faqat harakat darkor”.

Haq gap. Masalan, O’shning istirohat bog’laridan birida saqlanib qolgan buloqlardan yozu-qish odam izi arimaydi.

Yo’z bo’lsin, qish bo’lsin – soz bol’sin, ishqilib.

Matn va suratlar muallifi Muhiddin Zarif

Qorasuv tumani -Aravon, ko'cha ariqlari qurib qoldi.

Qorasuv tumani -Aravon, ko’cha ariqlari qurib qoldi.

Read the rest of this entry »

Tojik anklavlari mojaro o’chog’i bo’lib qolmoqda

Posted July 23rd, 2014 at 12:28 pm (UTC+0)
Leave a comment

Sho’rolar davrida Tojikistonning Isfara nohiyasi respublika shimoli-sharqida rivojlangan sanoat markazi bo’lgan. Hozirda Isfara shahrida sanoqli sanoat korxonalarigina ishlab turibdi.

Nohiya 1927-yilda O ‘zbekistonning Xo’jand okrugi tarkibida tashkil etilgan bo’lib, 1929-yilgi milliy chegaralanishga ko’ra Tojikistonga berilgan.

Nohiya shimolidagi Lakkon qishlog’ining  Turkiston to’g tizmasi etaklari O’zbekiston chegara qo’shinlari tomonidan piyodalarga qarshi minalashtirilgan bo’lib, respublikada ilk mina qurbonlari aynan shu erda bo’lgan.

Isfaraning bir vaqtlar gurkiragan Kim, Neftobod va Sho’rob shaharchalari bugun qariyb tashlandiq holga kelgan. Qishloq xo’jaligi mahsulotlari yetishtiriladigan qishloqlardagina hayot qaynaydi. Ana shunday joylardan biri Chorko’h bo’lib, (o’zbekchada  to’rt tomondan tog’lar bilan o’ralgan –  To’rttog’ ma’nosini beradi) respublikadagi  eng  yirik qishloq hisoblanadi.

Qo’shni qirg’izlar bilan suv va yer uchun  chegara mojarolari  nohiyada tez-tez sodir bo’lib turadi. Ikki xalq o’rtasidagi suv va yer uchun tortishuvlar sho’rolar davrida, 1982-yildayoq boshlangan bo’lib, mustaqillik yillari ikki mamlakat chegara qo’shinlarining orada qurbonlar ham bo’lgan harbiy to’qnashuvlarigacha borib yetdi.

O’qtin-o’qtin takrorlanib, odamlar halokatiga sabab bo’layotgan mojarolarda har ikki tomon bir-birini ayblab keladi. Suv va yer muammosiga mustaqillikdan so’ng qishloqlarni o’zaro bog’ovchi yo’l masalasi ham qo’shildi.

Chorko’hga olib boruvchi yo’llar Qirg’iziston orqali o’tadi.  Vorux qishlog’i hududidan  Qirg’izistonning Laylak nohiyasi markazini respublikaning boshqa hududlari bilan bog’lovchi yagona yo’l o’tadi, bu ham o’zaro nizo o’chog’iga aylangan.

Qirg’iziston hududlaridan oqib keluvchi Kishanbish va Karafshin soylari Tojikistonning Qirg’iziston hududida jo’ylashgan anklav qishlog’i –  Voruxda birlashib, Isfara daryosini tashkil etadi. Daryo suvi respublikaning Isfara va Konibodom shahar va nohiyalari hamda O’zbekistonning Farg’ona viloyati nohiyalarini suv bilan ta’minlaydi.

Tojikistonlik ba’zi suv xo’jaligi mutaxassislari fikricha, qo’shni qirg’izlar keyingi yillarda Karafshin soyini to’sib, o’z hududlarida suv ombori qurishni rejalashtirmoqda. Maqsad Qirg’izistonning Laylak nohiyasida bir necha minr gektar yangi yerlarni o’zlashtirish.  Reja amalga oshirilsa, Rog’un GESi uchun mo’ljallanayotgan Amudaryoning eng sersuv Vaxsh daryosi bo’gilishi mumkin.

Suv va yer uchun kurash bu hududda hayot-momot masalasiga aylangan.

Hududdagi qaltis sharoitni  o’rgangan ba’zi atahlilchilarga ko’ra, mintaqada son jihatdan tojiklar qirg’izlarga qaraganda ziyodroq bo’lib, konflikt avj olib ketsa qirg’izlar ko’proq talofot ko’rishi mumkin.

Yanvar oyidagi otishmalardan so’ng chegara hududlariga qo’chimcha harbiy kuchlarning keltirilayotgani vaziyatni yanada murakkablashtiradi.

Mutaxassislarga ko’ra, asosiy muamoni faqatgina Tojikiston, O’zbekiston va Qirg’iziston o’rtasida uch tomonlamav suv taqsimoti bo’yicha yangi shartnoma imzolanishi hal etishi mumkin.

Quyida Isfarada olingan suratlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Matn va suratlar muallifi Ravshan Shams

 

Isfara nohiyasi xaritasi, nohiya shimolda O'zbekiston, sharq va janubda Qirg'iziston bilan chegaradosh.

Isfara nohiyasi xaritasi, nohiya shimolda O’zbekiston, sharq va janubda Qirg’iziston bilan chegaradosh.

Suv yo'li  Qirg'izistonda berkitilgandan so'ng Sirdaryoga quyiladigan soy mana shunday qurib qoladi.

Suv yo’li Qirg’izistonda berkitilgandan so’ng Sirdaryoga quyiladigan soy mana shunday qurib qoladi.

Read the rest of this entry »

Qirg’izistonda Ramazon

Posted July 9th, 2014 at 6:48 pm (UTC+0)
Leave a comment

“Ramazon aytib keldik eshigingizga,

Xudoyim o’g’il bersin beshigingizga…”

Ushbu Ramazon qo’shig’i Markasiy Osiyo o’lkalarida necha yuz yillardan beri bolalar tomonidan aytib kelinadi, desak yolg’on bo’lmas. Hozirda unga yangi satrlar, motivlar qo’shilmoqda.

“Otni sotib, qiz oldik…”

Zamon yangi. Ammo azaliy, pok, o’sha Ramazon aytayotgan bola qalbiday sof orzu-tilaklar…

Ramazon oyi udumlari qirg’iz diyorida o’z jilosini sovetlar davrida ham yo’qotmagan. Mustaqillik yillari esa yanada rivoj topdi.

Mahallada ajib kechki gavjumlik. Bolalar va o’spirinlarning beg’ubor aytishuvlari. Bir-birini yo’qlash. Jamoaviy iftorlar. Savobli ishlar…

Va qalblarni yashnatuvchi ibodat…

Ramazon udumlaridan chin iymon, mehr-oqibat, o’zaro izzat, sabr-qanoat, shukronalik  ufuri urib turadi.

Ramazonda ro’zadorning ko’zi, qulog’i, tili, qalbi ham ro’zador. Iftor uchun ham toza luqma joiz. Ota-bobolardan qolgan har jihatdan sof va tabiiy nisholda, pashmak, holva-yu novvot ham aynan Ramazon oyida Janubiy Qirg’iziston do’konlarida birinchi darajali mehmonligi bejiz emas. Umuman, bozorlardagi mo’l-ko’lchilik – Ramazon barakali kelganidan dalolat.

O’shlik qariya Jamoliddin Karimov ushbu jazirama kunlarda ro’zador birodarlarga suv-choy o’rniga yetti xil shifobaxsh giyohdan tayyorlangan ichimlik ichishni tavsiya etadi. Uning aytishicha, ushbu ko’katlar mahalliy bozorlarda mo’l hamda arzon bahoda sotilishi bois, bunday ichimlikni tayyorlash oson.

Joriy Ramazon kunlari Janubiy Qirg’izistonda avtomobil benzini keskin qimmatladi. Mashinalar “ro’za tutganda”,  balki bunday bo’lmasmidi…

Oqshom. Bolalar eshik qoqmoqda.

“Ro’za keldi, bildilar-mi,

Qozonga yog’ quydilar-mi?”…

Matn va suratlar muallifi Muhiddin Zarif.

DSC01638DSC01951Read the rest of this entry »

Dunyoga mashhur O’sh tandirlari

Posted July 3rd, 2014 at 3:21 pm (UTC+0)
Leave a comment

So’nggi yillarda O’sh (Qirg’iziston) tandirlarining bozori tobora qizib bormoqda. Avvallari har bir xonadon uchun muhim hisoblangan ushbu qurilma faqat mahalliy aholi tomonidan sotib olingan bo’lsa, endi talabgorlar safida xorijiy xaridorlar ham oz emas.

«Amerikada istiqomat qilayotgan tadbirkor hamshahrimiz ikkita non tandir va ikkita somsa tandirga buyurtma berdi. Rossiyalik nonvoy-u somsapazlar esa doimiy mijozimiz», – deya hikoya qiladi  tandirchi Turdiboy Nizomov.

Turdiboy akaning ishxonasi O’shdagi qadim Sulaymon tog’i yonbag’rida joylashgan. Topilgan qazilmalarga ko’ra, bu joylarda odamlar ikki-uch ming yildan buyon loydan turli idishlar yasab kelgan. Tandirning tarixi ham asrlar qa’riga borib taqalishi ayon.

Tandir tayyorlovchi ustaxonalar vodiyning deyarli barcha shahar-tumanlarida mavjud. Mahalliy ishbilarmonlarning aytishicha, O’sh tandirlari yuqori sifati  bilan ma’lum va mashhurdir.

«Tuproqni suv qurigan paytda shahar chetidagi kanalning tubidan olamiz. Bu tuproq yaxshi qotish va jipslanish xususiyatiga ega. Loyga qo’y juni aralashtiramiz, hosil bo’lgan massani yaxshilab «pishiramiz», – deydi usta. – Laxta-laxta qilib kesilgan  parchalar bir-biriga yopishtiriladi. Tayyor  mahsulot oftobda obdon quritilib, toblanadi».

Turdiboy aka o’gillari Shuhratbek, Tohirjon hamda jiyani Ulug’bek bilan erta bahordan kech kuzgacha peshona teri to’kadi.

Tandirning turi ko’p. Uy tandir, to’y tandir, nonvoy tandir, somsa tandir, go’sht tandir, yer tandir…

Uy tandirga oila ehtiyojiga yarasha – 18-20 ta – non sig’sa, to’y tandir 4-5 barobar «qudratli». Narxi ham shunga yarasha – uy tandir ming qirg’iz so’mi, to’y tandir  esa 4-5 ming (100 AQSh dollariga yaqin) turadi. Katta tandir tayyorlash kamida bir hafta vaqt oladi. Uy tandir, somsa tandir uchun 3-4 kun kifoya.

Zamona zayli bilan O’shning Sulaymon to’gi yaqinidagi Kulollar mahallasining faqat nomi qolgan. Sopol idishlarga talab juda oz, ko’plab kulollar boshqa kasbga ot’gan.

«Lekin kulolchilikning alohida yo’nalishi bo’lmish tandirchilikning umri boqiy. Non bor ekanki, tandir barhayot”, – deydi tandirchilar sulolasi vakili Turdiboy Nizomov.

Quyida tandir tayyorlash jarayoni aks etgan suratlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Matn va suratlar muallifi Muhiddin Zarif

DSC01091Read the rest of this entry »

Tojikiston islomiy partiyasiga tazyiqlar oshmoqda

Posted June 25th, 2014 at 2:14 am (UTC+0)
Leave a comment

Tojikistonda  yuqori hokimiyat organi – parlament sayloviga bir yildan ozroq, 8 oy vaqt qoldi.
Saylov yaqinlashar ekan, mavjud hukumat namoyondalari respublikadagi ikki asosiy muxollifat  – Tojikiston Islom uyg’onish partiyasi (TIUP) va Sotsial demokratik partiya faoliyatiga turli yo’llar bilan to’sqinlik qilishmoqda.

Dastlab sotsial demokratik partiya yig’inlariga qarshi uyushtirilgan mitinglar, ofislariga qarshi harakatlar natija bergach, bunday harakatlar AQSh va Buyuk Britaniya elchixonalari oldida ham tashkil etildi. Barcha holatlarda ham miting ishtirokchilari mavjud hukumat harakatlarini qo’llagan holda norozilik bildirishgan.

Hukmron XDP tashabbusi sifatida ko’rilayotgan ana shunday harakatlardan biri yaqinda TIUPning Sug’d viloyat bo’limining buzilayotgan  qarorgohi binosi oldida tashkil etildi.

Partiyaning viloyat bo’limi respublikada 27-iyun  – umummilliy birdamlik kuni oldidan qarorgohlarida birdamlik mitingini o’tkazishni rejalashtirgan edi.

Shahar raisi o’rinbosari  Umida Murodova TIUP Sug’d viloyat bo’limining bayram tashkil etish haqidagi so’rovini rasman rad etib, sizlar tadbiringizni umummilliy atab siyosiy odob doirasidan tashqari chiqqansizlar, sizlarniki  bir partiyaniki, deb javob bergan.

Xo’jand shahar  hokimiyati vakillari Sirdaryoning o’ng qirg’og’ida qurilishi tugallanayotgan “Nuri Islom” jome’ masjidi atrofini ko’kalamzorlashtirish va yo’lni kengaytirish maqsadida partiya qarorgohi buzilishi kerakligini talab qilishgan, ammo qarorgoh uchun yangi yer va buzilgan binoga kompensatsiya to’lash borasida hech gap aytishmagan.

Muxolif partiyaning ayrim faollari hukumat qarorini noqonuniy deb atab, uni nafaqat bir partiyaga qarshi harakat, balki umummilliy totuvlikni obro’sizlantirishga urinish deb bilishmoqda.
Xujand shahar arxitektura boshqarmasi rasmiysi islom partiyasi binosining buzilishi oldindan belgilangan loyihaga ko’ra bo’layotganini va hammasi qonuniy ekanligini aytgan.

TIUP raisi, Oliy Majlis deputati Muhiddin Kabiriy ham shahar hokimiyati qarorini noqonuniy deb atagan.

“Xo’jandda partiya binosini buzish biron bir huquqiy va qonuniy poydevorga ega emas. Ular shu yo’l bilan hammadan oldin Birdamlik bayrami tantanasining o’tkazilishiga qarshi chiqishyapti. Bu bilan milliy birlikka qattiq zarba urushdi. Bu xuddi Ko’lob va Badaxshondagidek oldindan tayyorlangan ssenariy asosida bo’ldi”, – deydi Kabiriy.

TIUP matbuot vakili Mahmudjon Fayzraxmonov  qarorgohimizning vayron etilishi biz uchun alamli va dardli bo’lsa-da, bu ish kelishuv bilan hal etilishini istaymiz deydi.

Huquqshunos Fayziniso Vaxidovaga ko’ra, binoni  faqatgina prokuratura qarori bilan buzish mumkin, shahar hokimiyati bunday vakolatga ega emas.

50 mingga yaqin a’zosi bo’lgan TIUP 2010-yilda o’tgan parlament saylovida 7 foizga yaqin ovoz olgan bo’lib, mamlakatdagi real kuchga ega muxolifat sanaladi.

TIUP Markaziy Osiyoda rasman ro’yxatdan o’tgan yagona diniy siyosiy partiyadir.

Islomiy partiya binosini buzishga qaratilgan xatti-harakat aks etgan suratlar quyida ilova qilinadi.

Suratlar va matn muallifi Ravshan Shams.

Militsiya TIUPga qarshi to'plangan odamlar himoyasida

Militsiya TIUPga qarshi to’plangan odamlar himoyasida

Read the rest of this entry »

Dumalog’im, do’mbog’im – koptokkinam…

Posted June 17th, 2014 at 1:12 pm (UTC+0)
Leave a comment

Futbol bo’yicha Braziliyada o’tayotgan jahon birinchiligi – bugun Qirg’izistonda mavzularning mavzusi. Dumaloqki narsani koptokka o’xshatishadi. Shu kunlarda endigina bozorga olib chiqilgan tarvuzni ham. Kulcha-patir nonlarni ham. Tovuq tuxumi-yu havo sharlarini ham. Va keng soyabonli Amerika shlyapalari… Bahonai-sabab, bu  narsalarning bozori qizidi.

Do’mboqqina bolachalar, to’ladan kelgan yigit-qizlarga nisbatan beg’araz hazil-mutoyiba, mehr-oqibatni-ku asti qo’yavering. «Do’mboqqinam, koptokkinam»…

Ko’cha-ko’yu, choyxona-guzarlarga futboldan boshqa gap yo’qday. Aytishlaricha, ha, deganda yo’l to’sishga odatlangan turli miting ishqibozlari ham futbol payti taym-out olar emishlar. Mana sizga koptokning jozibasi!

Vaqtdagi tafovut sabab, jahon chempionatining aksar o’yinlari  Markaziy Osiyoda tunda namoyish etiladi. Jo’ralar orasida bir-birini uyiga, futbol “spektakl»liga taklif etish rasm bo’lgan (Qiy-chuv tonggacha cho’zilishi ehtimolini hisobga olsak, uy bekalariga sabr bersin).

Katta monitorlar o’rnatilgan kafelarning ish soatlari ham uzaytirilgan.

Qirg’izistonlik futbol ishqibozlarining yana bir qahramonlari bor – O’zbekistonlik referi Ravshan Ermatovning maydon chetidagi yordamchisi, o’shlik Bahodir Q’ochqorov. U kishining ham sochlari uncha-munchaga tik turmaydigan  oltin boshlari omon bo’lsin, beb qolamiz.

Quyida bugun futbol dardi bilan yashayotgan qirg’izistonliklar aks etgan suratlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Suratlar va matn muallifi Muhiddin Zarif

DSC01871Read the rest of this entry »

Qirg’iziston bolalari o’qish va mehnat bilan ulg’aymoqda

Posted May 30th, 2014 at 1:25 pm (UTC+0)
Leave a comment

1-iyun Xalqaro bolalar kuni

Rasmiy ma’lumotlarga ko’ra, Qirg’izistonda tug’ilish tez sur’atlar bilan o’shib bormoqda. Oilalarda 4-5 tadan farzandli bo’lish tabiiy holga aylanib bormoqda. Buning o’ziga xos muammolari ham bor.

Bolalar bog’chalarida joy yetishmaydi. Maktablar to’lib-toshgan.

Nafaqat kamxarj, balki o’rtahol xonadonlar farzandlari ham bolalikdan mehnat bilan ulg’ayadi.

Keyingi 10-20 yil davomida tirikchilikni vaj qilib, o’quvchilar orasida yuqori sinflarni tashlab ketish hollari ko’paygan. Kimningdir otasi xorijga ishlagani ketgan, oilada qarov o’g'il farzandlar zimmasiga tushgan…

O’qituvchilar uzoq “tanaffus”dan keyin yana bilimga intilish kuchayayotganini ta’kidlaydi. Ayni paytda yangi avlodda dinga qiziqish ham kuchaygan.

Baxt yor bo’lsin sizlarga, bolajonlar, deb qolamiz.

Quyidagi suratlarda Qirg’iziston bolalari hayoti aks etgan. Matn va suratlar muallifi Muhiddin Zarif.

DSC01562DSC01584Read the rest of this entry »

Qirg’izistonda kamyob lola mavsumi boshlandi

Posted May 3rd, 2014 at 5:15 am (UTC+0)
Leave a comment

Joriy bahor Qirg’izistonda seryog’in keldi. Oftob va namning mo’lligi qir-adirlarda maysalarning gurkirab o’sishiga sabab bo’ldi. Ona tabiat yo’l chetlari, tog’ yonbag’irlarida lolaqizg’aldoqdan to’qilgan alvon gilamlarini to’shadi. Bepoyon qirlar qip-qizil harir gullarga burkandi.

Janubiy Qirg’izistonda lola fasli uch-to’rt yilda bir – bu yilgiday seryog’in va nisbatan salqin ko’klam paytlari – takrorlanadi. Odatdagi jazirama yillardan farqli o’laroq, lolazorlar ko’rinish beribgina so’nmaydi. Balki bir necha hafta joziba sochadi. Shahar-qishloq ahli xonadonlari bilan yaqin-atrofdagi dala-adirlarga lola sayliga chiqadi.

Lola sayllari – dillarga rohat, xonadonlarga totuvlik bag’ishlaydi. Ishbilarmonlarga esa, masalan, taksi haydovchilari, suratkashlar, xususiy oromgohlar jamoalariga, yaxshigina daromad.

Lolaqizg’aldoq uzoq yashamaydi.  Inson qoni yanglig’ hayotbaxsh bu o’simlik umr bahorining naqadar go’zal va qisqaligi, uni qanchalik qadrlash joizligini eslatayotganday…

Quyida ushbu bahoriy lahzalar aks etgan suratlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Matn va suratlar muallifi Muhiddin Zarif

DSC01728DSC01729Read the rest of this entry »

Shimoliy Afg’onistonni sel bosdi

Posted April 28th, 2014 at 2:33 am (UTC+0)
Leave a comment

Afg’onistonning shimoli-g’arbiy viloyatlarida yuz bergan kuchli suv toshqini natijasida yuzdan ortiq odam halok bo’lgan. O’lganlarning aksariyati Juzjon va Sari Pul viloyatlaridan ekani ma’lum.

Shuningdek, minglab odam o’z uyini tashlab ketishga majbur bo’lgani aytilmoqda. Selga uchragan hududlarda oddiy paxsa devorlardan qurilgan koplab uylar vayron bo’lgan.

Yana yuzlab odamlarning yo’qolgani xabar qilinar ekan, o’lganlar sonining oshishi kutilmoqda.

Quyida ushbu toshqin oqibatlari aks etgan suratlarni e’tiboringizga havola etamiz.

12Read the rest of this entry »

  • Page 1 of 2
  • 1
  • 2
  • >

BLOG HAQIDA

“Yoshlariston” blogi haqida

Ushbu blog – ijodkor, shijoatli va qiziquvchan yoshlar uchun o’zlari yashayotgan jamiyatda ro’y berayotgan muhim voqealar, qolaversa dunyodagi o’zgarishlar haqida fikr va mulohaza bildirish maydoni. Qay yurtda yashamang, bu yerda eksklyuziv surat va videolar ulashib, ularni tomosha qilishingiz mumkin.

Bu sahifani “Yoshlariston” deb bejiz atamadik. Markaziy Osiyoning besh davlati hamda Afg’onistonda aholining aksar qismi yoshlardir. Zamonamiz muammolari va yutuqlarini ular boshqalardan ko’ra yaxshiroq biladi.

Blog rang-barang mavzular uchun ochiq. Siyosatdan tortib, iqtisod va madaniyatgacha… Istagan masalani yoriting, muhokama qiling. Yagona iltimosimiz – bir-birimizni hurmat qilaylik va fikr bildirganda qo’pol so’zlar ishlatmaylik, toki bu maydon hammamizga ma’naviy ozuqa bersin.

Surat, video yoki boshqa turdagi material va xabarlar bo’lsa, biz bilan bog’laning. Siz bilan hamkorlik qilishdan bag’oyat mamnun bo’lamiz. Manzilimiz: uzbek@voanews.com

“Yoshlariston” – yoshlar maydoni. Blogimiz sizga muntazir.

Bo’limlar

Taqvim

September 2014
M T W T F S S
« Aug    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930